Ғ (kirill)
| Кирилл алифбоси ҳарфи Ғ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Кирилл ёзуви | |||||||
| А | Б | В | Г | Ґ | Д | Ђ | |
| Ѓ | Е | (Ѐ) | Ё | Є | Ж | З | |
| Ѕ | И | (Ѝ) | І | Ї | Й | Ј | |
| К | Л | Љ | М | Н | Њ | О | |
| П | Р | С | Т | Ћ | Ќ | У | |
| Ў | Ф | Х | Ц | Ч | Џ | Ш | |
| Щ | Ъ | Ы | Ь | Э | Ю | Я | |
| Тарихий ҳарфлар | |||||||
| (Ҁ) | (Ѹ) | Ѡ | (Ѿ) | (Ѻ) | Ѣ | Ꙗ | |
| Ѥ | ІѢ | Ѧ | Ѫ | Ѩ | Ѭ | Ѯ | |
| Ѱ | Ѳ | Ѵ | (Ѷ) | Ын | |||
| Нославян тиллари ҳарфлари | |||||||
| Ӑ | Ӓ | Ә | Ӛ | Ӕ | Ԝ | Ғ | |
| Ӻ | Ӷ | Ҕ | Ԁ | Ԃ | Ӗ | Ҽ | |
| Ҿ | Ӂ | Җ | Ӝ | Ԅ | Ҙ | Ӟ | |
| Ԑ | Ӡ | Ԇ | Ӥ | Ӣ | Ӏ | Ҋ | |
| Қ | Ҟ | Ҡ | Ӄ | Ҝ | Ԟ | Ԛ | |
| Ӆ | Ԓ | Ԡ | Ԉ | Ԕ | Ӎ | Ҥ | |
| Ԣ | Ԋ | Ң | Ӊ | Ӈ | Ӧ | Ө | |
| Ӫ | Ҩ | Ҧ | Ԥ | Ҏ | Ԗ | Ҫ | |
| Ԍ | Ҭ | Ԏ | Ӳ | Ӱ | Ӯ | Ү | |
| Ұ | Ҳ | Ӽ | Ӿ | Һ | Ҵ | Ӵ | |
| Ҷ | Ӌ | Ҹ | Ӹ | Ҍ | Ӭ | Ԙ | |
| Эслатма. Қавс ичидаги белгилар (мустақил) ҳарф мақомига эга эмас. | |||||||
Ғ — ўзбек кирилл алифбосининг ўттиз тўртинчи ҳарфи. Чуқур тил орқа, шовқинли, сирғалувчи, жарангсиз ундош товушни ифодалайди. Қўлланишига кўра унча фаол эмас, лекин ҳар қандай ундош ва унли билан ёнма-ён келади. Сўзнинг боши (ғалаба, ғарб, ғунча), ўртаси (оғиз, туғма, тўғри) ва охирида (димоғ, ёруғ, улуғ) қўлланиши мумкин. Баъзан охири ғ билан тугаган сўзларга г билан бошланадиган аффикслар қўшилганда, ҳар икки товуш ассимиляцияга учраб, қ тарзида талаффуз этилади ва шундай ёзилади: тоғ+га>тоққа, туғ+ган>туққан, тоғ+гача>тоққача. Туркий халқлар, жумладан, ўзбек халқи учун умумий бўлган деярли барча ёзувларда ўзига хос белгишаклларга эга.
Ғ, ғ — Ўзбек кирилл ёзуви ҳарфи. [ɣ] жарангли тил орти сирғалувчи товушини англатади (жанубий рус шевалари ва белорус тилидаги "г"га ўхшаш), [ʁ] чуқур-тил орти сирғалувчи товуши (франсузча р га ўхшаш), ёки увуляр портловчи [ɢ]. Ҳозирги ўзбек лотин алифбосида унга ғ ҳарфи мос келади. Бу ҳарф лотин алифбосида окина (ʻ) белгиси билан ёзилади.
Қуйидаги алифболарда қўлланади
| Алифбо | Тартиб № | МФА |
|---|---|---|
| ўзбек | 34 | ɣ |
| қозоқ | 6 | ɣ |
| бошқирд | 5 | ɣ |
| тожик | 5 | ɣ~ʁ |
| озарбайжон | 5 | ɣ |
Яна қаранг
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
| Ёзув ёки ҳарф ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |