1-калит, шунингдек, Радиcал 1 номи билан аталувчи ушбу 一部 „бир“ деган маънони англатади. Якка (1) чизиқдан иборат 6 калитдан бири. Кангсйи луғатида ушбу калит иштирок этган 60 та иероглиф (47,043 тадан) топилган[1]. 一 калити ХХРда чоп этилувчи соддалаштирилган хитой тили луғатлари томонидан қабул қилинган Хитой тили иероглифларининг индексланган жадвалида 1-тартиб рақамда индексланган.

一
Калит 1 (У+2Ф00) 2-калит →
一 (У+4Э00) "оне"
Талаффузи
Пинйин: йī
Бопомофо: 一
Гwоеу Роматзйҳ: и
Wаде–Гилес: и1
Кантон диалекти: йāт
Жютпинг: жат1
Пе̍ҳ-ōэ-жī: ит
Японча Кана: イチ ичи (он'ёми)
ひと(つ) ҳито(цу) (кун'ёми)
Ҳанжа-эо: 일 ил
Ҳáн-Виệт: 一 нҳấт
Номлари
Хитойчада: 橫/横 ҳéнг
Япончада: 一 ичи
Ҳангул: 한 ҳан

Эволюцияси

Танланган иероглифлар

1-калитга алоқадор баъзи иероглифлар
Чизиқлар Иероглифлар[а]
+0 一
+1 丁 丂 七 丄 丅 丆
+2 万 (шунингдек, 萬'нинг СC/ЖП формаси -> 艸) 丈 三 上 下 丌 与СC/与ЖП (шунингдек, 與'нинг СC/ЖП формаси -> 臼)
+3 不 丏 丐 丑СC/ЖП/丑ТC (шунингдек, 醜'нинг СC формаси -> 酉) 丒 (=丑) 专СC (=專 -> 寸)
+4 且 丕 世 丘 丙 业СC (=業 -> 木) 丛СC (=叢 => 又) 东СC (=東 -> Радиcал 75) 丝СC (=絲 -> 糸)
+5 丞 丟 丠 両ЖП (=兩 -> 入)
+6 丣 两СC (=兩 -> 入) 严СC (=嚴 -> 口)
+7 並 丧СC (=喪 -> 口)
永 даги горизонтал чизиқ

Ушбу 1 чизиқдан иборат калит (橫/横 ҳéнг, „горизонтал таёқ“ номи билан машҳур) Хитой тили каллиграфияси асоси ҳисобланган 永 иероглифи ёзилишинг саккиз хил усулида (永字八法 Йǒнгзì Бāфǎ) 策 cè деб номланади.

Синограммаси

Алоҳида белги сифатида Япония бошланғич мактабларида ўқитиладиган Канжи ёки Кйōику канжилардан бири[2].[2].

Яна қаранг

Изоҳлар

  1. ↑ Эҳтимолий иероглифларнинг ҳаммаси ҳам ушбу жадвалда келтирилмаган

Манбалар

  1. ↑ „️一 部:一丁丂𠀀七丄丅万丈三上下丌𠀃不与丏丐丑𠀇𠀈且丕世𠀍丘㐀丙𠀓㐁丞丟𠀘𠀙𠀚丠丣𠀡𠀦𠀢“. кангхизидиан.cом. Қаралди: 2023-йил 28-март.
  2. ↑ 2,0 2,1 „Тҳе Кёику Канжи (教育漢字) - Каншудо“. www.каншудо.cом. 2022-йил 24-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 6-май.

Адабиётлар

Ҳаволалар

  • „Диcтионарй → Чараcтерс cонтаининг cомпонент "一"“. Чинесе Техт Прожеcт. Қаралди: 2022-йил 10-феврал.