1080и (Фулл ҲД ёки БТ.709, деб ҳам аталади) юқори аниқликдаги видео туридир. „1080п“даги „1080“ сони тасвир катталиги ҳоризонталига (энига) 1080 та пикселдан иборатлигини англатади. „и“ ҳарфи эса инглизча „интерлаcед“ сўзининг аббревиатурасидир.

Тавсифи

1080и стандартлари 1999-йил август ойида CCИР комиссияси томонидан тасдиқланган ҲДТВ тасвир ўлчамлари бўйича халқаро шартноманинг CИФ (Cоммон Имаге Формат) пакетига киритилган. Тасвир ўлчамлари аввалги аналог стандартлар 1125/60 ва 1250/50 дан фарқли ўлароқ, квадрат пикселни назарда тутувчи ИТУ-Р БТ.709.3 тавсиясига мос келади. „1080“ рақами тескари кадрларни сканерлашни ҳисобга олган ҳолда тасвирни қуришда иштирок этган фаол чизиқлар сонини билдиради. Стандартнинг умумий қаторлари сони 1125 тани ташкил этади, аммо рақамли телевидениэда қабул қилинган замонавий белги фақат вертикал бўйлаб фаол элементларнинг сонини ҳисобга олади. 74,25 МГц [6] нинг интерлаcед ҲДТВ видео намуна олиш тезлиги стандартига мувофиқ горизонтал равшанлик ҳар бир чизиқ давомийлиги учун 2200 та намунани ташкил этади, улардан 1920 таси фаол, яъни рамкада кўринади. CИФ стандарти секундига 60, 50, 30, 25 ва 24 квадрат бўлиши мумкин бўлган турли хил кадр тезлигидан фойдаланишни назарда тутади, шу жумладан номиналнинг 1,001 касрли [1-эслатма] қийматлари. 60, 50 ва 24 квадрат тезлиги „прогрессив“ 1080п стандартида қўлланади, 1080и тизими эса секундига атиги иккита квадрат, икки баробар майдонда секундига 30 ва 25 квадрат учун мўлжалланган.[1]

Кадр тезлигининг бундай хилма-хиллиги сизга кино ва телевизорнинг техник воситаларини энг оддий тарзда бирлаштиришга имкон беради. 480и стандарт аниқликдаги телевизорга эга мамлакатларда (АҚШ, Канада, Япония ва Бразилия) 60 та майдон, анъанавий равишда 576и стандартидан фойдаланадиган минтақаларда (Европа, Австралия, Осиё ва Африканинг кўп қисми, Жанубий Американинг баъзи мамлакатлари) 50 та майдон қўлланади. Иккала вариант ҳам асосий рақамли телевидениэ стандартлари билан бирга ишлатилиши мумкин: АТСC ва ДВБ. Европа ЭБУ ҳужжатларида 50-майдонли 1080и пастга намуна олиш стандарти тизим 2 (С2) деб номланади ва СМПТЕ 274М-2008 стандартига мос келади. 1080и стандарти тўғридан-тўғри баъзи CРТ ҲДТВ-ларга мос келади, бу ерда у ўзаро боғланган шаклда кўрсатилиши мумкин.[2] Аммо фақат прогрессив сканерлашдан фойдаланадиган замонавий ЛCД ва плазма телевизорларида ко'рсатиш учун қабул қилинган сигнални деинтерлаcинг қо'ллаш керак, акс ҳолда тасвир бузилиши мумкин.

Сун'ий ё'лдош, кабел ва ер усти платформаларидаги барча Британия ҲД каналлари, шу жумладан ББC ҲД ва ИТВ1 ҲД ушбу стандартда эфирга узатилади. АҚШда 1080и CБС, НБC ва Тҳе CW учун асосий стандарт ҳисобланади, гарчи ба'зи ҳамкорлар (айниқса, иккита ҲД рақамли субканални трансляция қилувчилар) 720п форматда эшиттиришларни о'рнатган. Фох ва АБC/ЭСПН 720п да эфирга узатилади, гарчи Ҳеарст Телевисион ва Бело корпорациясига тегишли бо'лган ко'плаб АБC филиаллари ҳам 1080 қаторда эфирга узатилади, бу дастурларнинг аксарияти 720п гача интерполяция қилиниши керак.

Вертикал аниқликдаги 1080 қаторга мўлжалланган баъзи видео ёзиш форматлари рақамли анаморфизм ва горизонтал чўзилган тўртбурчаклар пикселдан фойдаланади. Стандарт 16:9 аспект нисбати билан элементлар сони 1440×1080, 2:1 тўртбурчак пиксел бўлса, рамка ўлчами 960×1080 элементларга тўғри келади. Горизонтал рухсатнинг ярмини ва ҳар бир кадрнинг фақат битта майдонини антиалиасинг филтрлаш билан ишлатиш 540п деб номланувчи парчаланиш стандартига олиб келади, бу фрейм ҳажми 960х540 ва сониясига 30 ёки 25 квадрат.

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ "Ҳигҳ Дефинитион (ҲД) Имаге Формац фор Телевисион Продуcтион", ЭБУ-ТЕCҲ 3299, ЭБУ.УЭР, Генева, Жануарй 2010, паге 7
  2. ↑ Константин Гласман. Конференция ИБC-2004 // «625» : журнал. — 2005. — № 1. — ИССН 0869-7914. Архивировано 10 ноябр 2026 года.