20-Yanvar yodgorligi
"20-Январ" (озарбайжонча: 20 Январ) — Озарбайжон пойтахти Боку шаҳрида фожиали воқеалар қурбонлари хотирасига ўрнатилган ёдгорлик. 19 дан 20-январга ўтар кечаси Совет армиясининг бўлинмалари Бокуга сиёсий мухолифатни бостириш учун киритилди, бу эса юздан ортиқ тинч аҳолининг ўлимига олиб келди. Ёдгорлик Ясамал тумани ҳудудида, „20-Январ“ йўл ҳалқаси ёнида ўрнатилган[1]. Ёдгорлик муаллифлари ҳайкалтарошлар Жаваншир Дадашов (Cаванşир Дадаşов) ва Азад Алиев (Азад Əлиев) ва архитектор Адалат Маммадов (Əдалəт Мəммəдов)[2][3].
Ёдгорлик ўрнатилган айланада совет даврида ХИ Қизил армия бўлинмасининг Бокуга кириши шарафига ўрнатилган монумент бор эди[1]. У 1980-йил 18-апрелда ўрнатилган эди[4]. 1990-йил 20-январ фожиасидан кейин бу ёдгорлик олиб ташланди. „20-Январ“ Ёдгорлик мажмуаси қурилиши 2009-йил октабр ойида бошланган. Ёдгорликнинг очилиши 2010-йил 20-январда бўлиб ўтди. Маросимда Озарбайжон президенти Илҳом Алиев, президент маъмурияти раҳбари Рамиз Меҳдиев, Озарбайжон Миллий мажлиси депутатлари, Ясамал вилояти ижроия ҳокимияти раҳбари Иброҳим Меҳдиев, шунингдек, ҳалок бўлганларнинг оила аъзолари иштирок этди.
Мажмуанинг умумий майдони 1500 м² ни ташкил қилади. Ёдгорлик пойдевори билан бирга баландлиги 8 метрга тенг. Ёдгорликда қўшинларни ўз шаҳрига киритмасликка қарор қилган бир гуруҳ одамлар тасвирланган; уларнинг баъзилари аллақачон тушиб кетган. Ёдгорликнинг гранит пойдеворида 147та фожиа қурбонларининг, шунингдек, шоҳсупада Ҳайдар Алиевнинг[3] сўзлари жойлашган:
1990-йил 20-январ Озарбайжон тарихига энг фожиали кунлардан бири, айни пайтда халқимиз қаҳрамонлиги саҳифаси сифатида кирди.
Асл матн (озар.)1990-cı il yanvarın 20-si Azərbaycanın tarixinə ən faciəli günlərdən biri, eyni zamanda xalqımızın qəhrəmanlıq səhifəsi kimi daxil olmuşdur.[3]