3ДНоw! Адванcед Миcро Девиcес (АМД) томонидан ишлаб чиқилган х86 кўрсатмалар тўпламининг эскирган кенгайтмаси. У асосий х86 кўрсатмалар тўпламига битта буйруқли бир нечта маълумотлар (СИМД) кўрсатмаларини қўшиб, Вектор регистрлари ёрдамида сузувчи нуқтали вектор операцияларини векторли қайта ишлашни амалга ошириш имконини беради, бу кўплаб график талаб қилинадиган иловаларнинг ишлашини яхшилайди. 3ДНоw-ни амалга оширадиган биринчи микропроцессор 1998–йилда тақдим этилган АМД К6–2 эди. Илова мос бўлганда, бу тезликни тахминан 2–4 баравар оширди.[1]

АМД 3ДНоw!
Ишлаб чиқарувчи Адванcед Миcро Девиcес
Чиқарилган санаси 1998

Бироқ, кўрсатмалар тўплами ҳеч қачон машҳур бўлмаган ва АМД 2010–йил августида иккита кўрсатмалардан ташқари (ПРЕФЕТCҲ ва ПРЕФЕТCҲW кўрсатмалари) 3ДНоw-ни қўллаб-қувватлаш келажакдаги АМД процессорларида тўхтатилишини эълон қилди.[2] Юқорида айтиб ўтилган иккита кўрсатмалар Бай-Траил Интел процессорларида ҳам мавжуд.[3]

Тарих

3ДНоw 3Д графика компютер мултимедиа ва ўйинларида асосий оқимга айланган бир пайтда ишлаб чиқилган. 3Д графикаларнинг реал вақтда намойиши сузувчи нуқтали ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун асосий процессорнинг сузувчи нуқта блокига (ФПУ) боғлиқ эди, бу вазифада АМД нинг К6 процессорини рақобатчиси Интел Пентиум ИИ дан осонлик билан ортда қолдирди.

ММХ кўрсатмалар тўпламини яхшилаш сифатида 3ДНоw кўрсатмалар тўплами битта аниқликдаги (32 битли) сузувчи нуқтали маълумотларда умумий арифметик операцияларни (қўшиш/айириш/кўпайтириш) қўллаб-қувватлаш учун ММХ СИМД регистрларини кенгайтирди. Секинроқ х87 ФПУ ўрнига АМД-нинг 3ДНоw-дан фойдаланиш учун ёзилган дастурий таъминот кўрсатмалар аралашмасига қараб 4 баравар тезроқ ишлаши мумкин.

Версиялар

3ДНоw

3ДНоw технологиясининг биринчи иловаси СИМД сузувчи нуқта операцияларини қўллаб-қувватлайдиган 21 та янги кўрсатмаларни ўз ичига олади. 3ДНоw кўрсатмалар тўплами, шунингдек, СИМД бутун сон операциялари, маълумотларни олдиндан олиш ва ММХ-дан сузувчи нуқтага тезроқ алмаштириш операцияларини ўз ичига олади. Кейинчалик Интел ССЕ (Стреаминг СИМД Эхтенсионс) деб номланувчи Пентиум ИИИ га ўхшаш (лекин мос келмайдиган) кўрсатмалар қўшади.

3ДНоw сузувчи-нуқта кўрсатмалари қуйидагилар:

  • ПИ2ФД  – 32 битли бутун сонни сузувчи-нуқтага айлантириш
  • ПФ2ИД – Сузувчи-нуқтадан 32 битли бутун сонга ўзгартириш
  • ПФCМПГЕ – тўпланган сузувчи нуқтали таққослаш, катта ёки тенг
  • ПФCМПГТ – тўпланган сузувчи-нуқтали таққослаш, каттароқ
  • ПФCМПЕҚ – Тўпланган сузувчи-нуқтали таққослаш, тенг
  • ПФАCC – ўралган сузувчи-нуқта тўпланади
  • ПФАДД – Пакетли сузувчи -нуқта қўшилиши
  • ПФСУБ – тўпланган сузувчи нуқтали айириш
  • ПФСУБР – ўрнатилган сузувчи нуқтали тескари айириш
  • ПФМИН – Пакетли сузувчи нуқта минимал
  • ПФМАХ – Пакетланган сузувчи нуқта максимал
  • ПФМУЛ – Пакетли сузувчи нуқтали кўпайтириш
  • ПФРCП – Пакетли сузувчи нуқта ўзаро яқинлашуви
  • ПФРСҚРТ – Тўпланган сузувчи нуқта ўзаро квадрат илдизга яқинлик
  • ПФРCПИТ1 – Пакетли сузувчи нуқта ўзаро, биринчи итерация босқичи
  • ПФРСҚИТ1 – Оърнатилган сузувчи нуқта ўзаро квадрат илдиз, биринчи итерация босқичи
  • ПФРCПИТ2 – ўрнатилган сузувчи нуқта ўзаро/ўзаро квадрат илдиз, иккинчи итерация босқичи

3ДНоw интегер кўрсатмалари қуйидагилар:

  • ПАВГУСБ – Пакетланган 8 битли белгисиз бутун сон ўртача
  • ПМУЛҲРW – Қадоқланган 16 битли бутун сонни яхлитлаш билан кўпайтириш

3ДНоw унумдорлигини ошириш бўйича кўрсатмалар қуйидагилар:

  • ФЕММС – ММХ ёки сузувчи-нуқта ҳолатига тезроқ кириш/чиқиш
  • ПРЕФЕТCҲ/ПРЕФЕТCҲW – Л1 маълумотлар кешига камида 32 байтлик қаторни олдиндан юклаш (бу эскирмаган кўрсатма)

3ДНоw кенгайтмалари

3ДНоw-нинг иккинчи версиясига расман ўз савдо номи берилганлиги ҳақида ҳеч қандай далил йўқ. Бу ушбу янги кўрсатмалар тўпламига тегишли ҳужжатларда баъзи чалкашликларга олиб келди. Энг кенг тарқалган атамалар Кенгайтирилган 3ДНоw, Энҳанcед 3ДНоw ва 3ДНоw+ дир. "Энҳанcед 3ДНоw" иборасини АМД веб-сайтининг бир нечта жойларида топиш мумкин, аммо "Энҳанcед" бош ҳарфи соф грамматик ёки ушбу кенгайтмаларга эга бўлиши ёки бўлмаслиги мумкин бўлган процессорларга урғу бериш учун ишлатилган кўринади (энг диққатга сазоворлари бу кенгайтмаларга эга бўлмаган К6–ИИИ-П учун бенчмарк саҳифасига ҳавола қилади).[4][5]

3ДНоw кўрсатмалар тўпламига ушбу кенгайтма биринчи авлод Атҳлон процессорлари билан киритилган. Атҳлон 5 та янги 3ДНоw кўрсатмалари ва 19 та янги ММХ кўрсатмаларини қўшди. Кейинчалик, К6–2+ ва К6–ИИИ+ (иккаласи ҳам мобил бозорга мўлжалланган) 19 та янги ММХ кўрсатмаларини қолдириб, 5 та янги 3ДНоw кўрсатмаларини ўз ичига олди. ДСП ни кучайтириш учун янги 3ДНоw кўрсатмалари қўшилди. Оқимли медиани кучайтириш учун янги ММХ кўрсатмалари қўшилди.

19 та янги ММХ кўрсатмалари Интелнинг ССЕ1 кўрсатмалар тўпламининг кичик тўпламидир. АМД техник қўлланмаларида АМД ушбу кўрсатмаларни 3ДНоw кенгайтмаларидан ташқари ажратади.[4] Бироқ, АМД мижозлари маҳсулоти адабиётида бу ажралиш барча 24 та янги кўрсатмаларнинг афзалликлари такомиллаштирилган 3ДНоw технологиясига берилганлиги унчалик аниқ эмас.[6] Бу дастурчиларни 19 та янги ММХ кўрсатмалари учун ўз номларини ишлаб чиқишга олиб келди. Энг кенг тарқалгани Интегер ССЕ (ИССЕ) бўлиб кўринади.[7] ССЕММХ ва ММХ2 ҳам жамоат мулки секторидаги видео филтри ҳужжатларида мавжуд. ИССЕ шунингдек, ССЕ нинг дастлабки номи бўлган Интернет ССЕ га ҳам мурожаат қилиши мумкин.

3ДНоw кенгайтмаси ДСП кўрсатмалари қуйидагилар:

  • ПФ2ИW – Белгиланган кенгайтмали сузувчи-нуқтадан бутун сонга сўз конвертацияси
  • ПИ2ФW – Тўпланган бутун сонли сўзни сузувчи-нуқтага айлантириш
  • ПФНАCC – Қадоқланган сузувчи-нуқта салбий тўпланади
  • ПФПНАCC – Қадоқланган сузувчи-нуқта аралаш ижобий-салбий тўпланади
  • ПСWАПД – Икки сўзли алмашиш

ММХ кенгайтмаси кўрсатмалари (Интегер ССЕ) қуйидагилар:

  •  МАСКМОВҚ – Байт маскаси ёрдамида оқим (кешни айланиб ўтиш) сақлаш
  • МОВНТҚ - Стреаминг (кешни четлаб ўтиш) дўкони
  • ПАВГБ - имзоланмаган байтнинг ўртача тўплами
  • ПАВГW - Имзосиз сўзнинг ўртача тўплами
  • ПМАХСW - Тўпланган максимал имзоланган сўз
  • ПМАХУБ - тўпланган максимал имзосиз байт
  • ПМИНСW - Пакетланган минимал имзоланган сўз
  • ПМИНУБ - тўпланган минимал имзосиз байт
  • ПМУЛҲУW - Пакетли кўпайтирувчи юқори белгисиз сўз
  • ПСАДБW - мутлақ байт фарқларининг йиғиндиси
  • ПСҲУФW - тўпланган аралаш сўз
  • ПЕХТРW - бутун сон регистрига сўзни чиқариб олинг
  • ПИНСРW - Бутун сонлар регистридан сўз киритиш
  • ПМОВМСКБ - Байт ниқобини бутун сон регистрига ўтказиш
  • ПРЕФЕТCҲНТА - НТА маълумотномаси ёрдамида олдиндан юклаш
  • ПРЕФЕТCҲТ0 - Т0 маълумотномаси ёрдамида олдиндан юклаш
  • ПРЕФЕТCҲТ1 - Т1 маълумотномаси ёрдамида олдиндан юклаш
  • ПРЕФЕТCҲТ2 - Т2 маълумотномаси ёрдамида олдиндан юклаш
  • СФЕНCЕ - дўкон панжараси

3ДНоw Профессионал

3ДНоw Профессионал - бу 3ДНоw технологиясини тўлиқ ССЕ кўрсатмалар тўплами (масалан, ССЕ1, ССЕ2 ёки ССЕ3) билан бирлаштирган процессорларни кўрсатиш учун ишлатиладиган савдо номи.[8] Атҳлон ХП 3ДНоw Профессионал савдо номига эга бўлган биринчи процессор бўлди ва тўлиқ ССЕ1 кўрсатмалар тўпламини қўллаб-қувватловчи Атҳлон оиласидаги биринчи маҳсулот бўлди (жами: 21 та оригинал 3ДНоw йўриқномаси; бешта 3ДНоw кенгайтмаси ДСП йўриқномаси; 19 ММХ кенгайтириш кўрсатмалари ва тўлиқ ССЕ1 мувофиқлиги учун 52 қўшимча ССЕ кўрсатмалари).[9]

3ДНоw ва Геоде ГХ/ЛХ

Геоде ГХ ва Геоде ЛХ иккита янги 3ДНоw кўрсатмаларини қўшдилар, улар ҳозирда барча бошқа процессорларда мавжуд эмас.

3ДНоw Геоде ГХ/ЛХ учун хос "профессионал" кўрсатмалар қуйидагилардир:

  • ПФРСҚРТВ – 32–битли флоат жуфтлиги учун ўзаро квадрат илдизга яқинлик
  • ПФРCПВ – 32–битли флоат жуфтлиги учун ўзаро яқинлашиш

Афзалликлари ва камчиликлари

3ДНоw нинг афзалликларидан бири шундаки, битта регистрда сақланган иккита рақамни қўшиш ёки кўпайтириш мумкин. ССЕ билан ҳар бир рақам фақат бошқа регистрдаги бир хил позициядаги рақам билан бирлаштирилиши мумкин. Интел терминологиясида горизонтал деб номланувчи ушбу қобилият ССЕ3 кўрсатмалар тўпламига асосий қўшимча бўлди.

3ДНоw-нинг камчиликлари шундаки, 3ДНоw кўрсатмалари ва ММХ кўрсатмалари бир хил регистр файлини баҳам кўради, ССЕ эса 8 та янги мустақил регистрларни (ХММ0 – ХММ7) қўшади.

ММХ/3ДНоw регистрлари стандарт х87 ФПУ томонидан тақсимланганлиги сабабли, 3ДНоw кўрсатмалари ва х87 кўрсатмаларини бир вақтнинг ўзида бажариб бўлмайди. Бироқ, у х87 ФПУ-га тақлид қилганлиги сабабли, 3ДНоw ва ММХ регистр ҳолатлари анъанавий х87 Ф(Н)САВЕ ва Ф(Н)РСТОР кўрсатмалари орқали сақланиши ва тикланиши мумкин. Ушбу тартибга солиш операцион тизимларга 3ДНоw-ни аниқ ўзгартиришларсиз қўллаб-қувватлашга имкон берди, ССЕ регистрлари эса янги ХММ регистрларини тўғри сақлаш ва тиклаш учун (қўшилган ФХСАВЕ ва ФХРСТОР кўрсатмалари орқали) аниқ операцион тизимни қўллаб-қувватлашни талаб қилди.

ФХ* кўрсатмалари эски х87 сақлаш ва тиклаш кўрсатмаларига янгиланишдир, чунки улар нафақат ССЕ регистр ҳолатини, балки х87 регистр ҳолатини ҳам сақлаши мумкин (шунинг учун у ММХ ва 3ДНоw регистрларини ҳам сақлаши мумкин эди).

АМД Атҳлон ХП ва К8–га асосланган ядроларда (яъни Атҳлон 64), йиғиш дастурчилари регистр босимини камайтириш учун 3ДНоw ва ССЕ кўрсатмаларини бирлаштириш мумкинлигини таъкидладилар, аммо амалда умумий функционал бирликларда бажариладиган кўрсатмалар туфайли ишлашни яхшилаш қийин.[10]

3ДНоw-ни қўллаб-қувватлайдиган процессорлар

  • К6–2 дан кейинги барча АМД процессорлари К6, Атҳлон, Атҳлон 64 ва Пҳеном архитектура оилаларига асосланган. Булдозер, Бобcат ва Зен архитектура процессорлари ва уларнинг ҳосилаларида қўллаб-қувватланмайди.
  • 3ДНоw-ни қўллаб-қувватлайдиган сўнгги АМД АПУ процессори А8–3870К.
  • Миллий яримўтказгич геоде, кейинчалик АМД Геоде.
  • ВИА C3 (шунингдек, Cйрих ИИИ номи билан танилган) "Самуэл", "Самуэл 2" "Эзра" ва "Эден ЭСП" ядролари.
  • ИДТ Wинчип 2

Манбалар

  1. ↑ „Эффеcтивелй Утилизинг 3ДНоw ин Линух“. Линух Жоурнал (1-деc 1999-йил). 2011-йил 7-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 3-октябр.
  2. ↑ „3ДНоw Инструcтионс аре Беинг Депреcатед | АМД Девелопер Cентрал“. Блогс.амд.cом (2010-йил 18-август). 2010-йил 24-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 3-октябр.
  3. ↑ „Интеле38хх - МинноwБоард Wики“. 11-феврал 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-феврал 2017-йил.
  4. ↑ 4,0 4,1 „АМД Эхтенсионс то тҳе 3ДНоw анд ММХ Инструcтион Сец Мануал“. Адванcед Миcро Девиcес, Инc. (2000-йил 1-март). 2008-йил 17-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 7-июн.
  5. ↑ „Мобиле АМД-К6-ИИИ-П Проcессор-Басед Нотебоок: Зифф-Давис CПУмарк 99“. — „Инcорреcт титле он паге: Мобиле АМД-К6-ИИИ+ анд Мобиле АМД-К6-2+ Проcессорс wитҳ Энчанcед [сиc] 3ДНоw! Течнологй“. 2008-йил 24-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 7-июн.
  6. ↑ „АМД Атҳлон Проcессор Продуcт Бриэф“. Адванcед Миcро Девиcес, Инc.. 2008-йил 25-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 8-июн.
  7. ↑ „ИССЕ“. АвиСйнтҳ. 2017-йил 2-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 19-июл.
  8. ↑ „Эхплаининг тҳе неw 3ДНоw Профессионал Течнологй“. Адванcед Миcро Девиcес, Инc.. 2009-йил 21-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 8-июн.
  9. ↑ „АМД Атҳлон ХП Арчитеcтурал Феатурес“. Адванcед Миcро Девиcес, Инc.. 2008-йил 25-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 8-июн.
  10. ↑ „3ДНоw+ вс ССЕ он Атҳлон ХП - cомп.сйс.ибм.пc.ҳардwаре.чипс | Гоогле Гроупс“. 2012-йил 3-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 3-октябр.

Қўшимча ўқиш

Ҳаволалар