5335 Damocles sahifasining manbasini koʻrish

'''(5335) Damocles''' — vaqtinchalik belgisi 1991 DA, kentavr va damokloidlarning nomi, Halley tipidagi va uzoq davrdagi faol boʻlmagan yadrolar boʻlishi mumkin boʻlgan kichik sayyoralar guruhi kometadir. U 1991-yil 18-fevralda [[Avstraliya]]dagi Sayding Spring rasadxonasida avstraliyalik astronom Robert Maknaut tomonidan kashf etilgan. Yunon mifologiyasining qahramonlaridan biri boʻlgan Damocl sharafiga nomlangan.

== Tavsif ==
Damocl kashf etilganda, u boshqa maʼlum boʻlganlardan butunlay farq qiladigan orbitada ekanligi aniqlandi. Damocl orbitasi Mars afelioni ichidan Urangacha yetib bordi. U [[Quyosh tizimi]]ning aylanaga yaqin orbitasidan ichki [[Quyosh tizimi]]ga olib boradigan eksantrik orbitaga oʻtayotganga oʻxshardi. Dunkan Steel, Gerxard Xan, Mark Beyli va Devid Asher uning uzoq muddatli dinamik evolyutsiyasi prognozlarini amalga oshirdilar va uning Yerni kesib oʻtuvchi [[asteroid]] boʻlish ehtimolini aniqladilar. Hamda ular umrining chorak qismini shunday orbitada oʻtkazishi mumkin deb taxmin qildilar. Damocl hozirgi kungacha va undan keyin oʻn minglab yillar davomida barqaror orbitaga ega, chunki uning yuqori moyil orbitasi ushbu obyektni Yupiter yoki Saturnga yaqinlashtirmaydi<ref name="oʻn">{{veb manbasi |last1=Asher, David J. |first1=Bailey; Hahn; Steel (1994) |title=Asteroid (5335) Damocles and its implications for cometary dynamics |url=https://doi.org/10.1093%2Fmnras%2F267.1.26 |publisher=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society}}</ref>.

Damoclning Drako yoʻnalishidan Marsda u bilan bogʻliq boʻlgan [[meteorit]] yomgʻiri boʻlishi mumkinligi haqida baʼzi taxminlar mavjud<ref name="oʻnikki">{{veb manbasi |title=Meteor Showers and Their Parent Bodies |url=http://star.arm.ac.uk/~aac/showers.jpg |access-date=2022-06-16 |archive-date=2008-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081003155932/http://star.arm.ac.uk/~aac/showers.jpg }}</ref>. Obyektning Mars orbitasining minimal kesishishi masofasi (Mars MOID) 0,057 a.b. (8 500 000 km; 5 300 000 mil) va Uran MOID 0,3 a.b. (45 000 000 km; 28 000 milya) ga teng<ref name="ikki">{{veb manbasi |title=(5335) Damocles (1991 DA) |url=https://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=5335 |publisher=Minor Planet Center}}</ref>.

2019-yil holatiga koʻra, Damocl [[Quyosh]]dan 19,6 a.b. uzoqlikda joylashgan boʻlib, koʻrinadigan kattaligi 26,3 ga teng<ref name="sakkiz">{{veb manbasi |title=AstDyS Damocles Ephemerides |url=https://newton.spacedys.com/astdys/index.php?pc=1.1.3.0&n=Damocles |publisher=Department of Mathematics, University of Pisa, Italy}}</ref>. Obyekt Quyoshdan eng uzoq nuqtasiga 2011-yilda erishgan.

Sifatdosh shakli Damoclean, /dæməˈkliːən/. Rasmiy nomlash maqolasi Minor Planet Center tomonidan 1993-yil 1-sentabrda nashr etilgan (MPC 22508)<ref name="oʻnuch">{{veb manbasi |title=MPC/MPO/MPS Archive |url=https://www.minorplanetcenter.net/iau/ECS/MPCArchive/MPCArchive_TBL.html |publisher=Minor Planet Center}}</ref>.

Damocl qilichi — haddan tashqari osilgan tahdid, qadimgi Yunonistondan uzoq vaqtdan beri mavjud boʻlgan siyosiy metafora.

== Manbalar ==
{{manbalar}}



[[Turkum:Damokloidlar]]