5335 Damocles
(5335) Дамоcлес — вақтинчалик белгиси 1991 ДА, кентавр ва дамоклоидларнинг номи, Ҳаллей типидаги ва узоқ даврдаги фаол бўлмаган ядролар бўлиши мумкин бўлган кичик сайёралар гуруҳи кометадир. У 1991-йил 18-февралда Австралиядаги Сайдинг Спринг расадхонасида австралиялик астроном Роберт Макнаут томонидан кашф этилган. Юнон мифологиясининг қаҳрамонларидан бири бўлган Дамоcл шарафига номланган.
Тавсиф
Дамоcл кашф этилганда, у бошқа маълум бўлганлардан бутунлай фарқ қиладиган орбитада эканлиги аниқланди. Дамоcл орбитаси Марс афелиони ичидан Урангача етиб борди. У Қуёш тизимининг айланага яқин орбитасидан ички Қуёш тизимига олиб борадиган эксантрик орбитага ўтаётганга ўхшарди. Дункан Стеэл, Герхард Хан, Марк Бейли ва Девид Ашер унинг узоқ муддатли динамик эволюцияси прогнозларини амалга оширдилар ва унинг Ерни кесиб ўтувчи астероид бўлиш эҳтимолини аниқладилар. Ҳамда улар умрининг чорак қисмини шундай орбитада ўтказиши мумкин деб тахмин қилдилар. Дамоcл ҳозирги кунгача ва ундан кейин ўн минглаб йиллар давомида барқарор орбитага эга, чунки унинг юқори мойил орбитаси ушбу обектни Юпитер ёки Сатурнга яқинлаштирмайди[1].
Дамоcлнинг Драко йўналишидан Марсда у билан боғлиқ бўлган метеорит ёмғири бўлиши мумкинлиги ҳақида баъзи тахминлар мавжуд[2]. Обектнинг Марс орбитасининг минимал кесишиши масофаси (Марс МОИД) 0,057 а.б. (8 500 000 км; 5 300 000 мил) ва Уран МОИД 0,3 а.б. (45 000 000 км; 28 000 миля) га тенг[3].
2019-йил ҳолатига кўра, Дамоcл Қуёшдан 19,6 а.б. узоқликда жойлашган бўлиб, кўринадиган катталиги 26,3 га тенг[4]. Обект Қуёшдан энг узоқ нуқтасига 2011-йилда эришган.
Сифатдош шакли Дамоcлеан, /дæмəˈклиːəн/. Расмий номлаш мақоласи Минор Планет Cентер томонидан 1993-йил 1-сентабрда нашр этилган (МПC 22508)[5].
Дамоcл қиличи — ҳаддан ташқари осилган таҳдид, қадимги Юнонистондан узоқ вақтдан бери мавжуд бўлган сиёсий метафора.
Манбалар
- ↑ Ашер, Давид Ж., Баилей; Ҳаҳн; Стеэл (1994) „Астероид (5335) Дамоcлес анд иц имплиcатионс фор cометарй дйнамиcс“. Монтҳлй Нотиcес оф тҳе Роял Астрономиcал Соcиэтй.
- ↑ „Метеор Шоwерс анд Тҳеир Парент Бодиэс“. 2008-йил 3-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 16-июн.
- ↑ „(5335) Дамоcлес (1991 ДА)“. Минор Планет Cентер.
- ↑ „АстДйС Дамоcлес Эпҳемеридес“. Департмент оф Матҳематиcс, Университй оф Писа, Италй.
- ↑ „МПC/МПО/МПС Арчиве“. Минор Планет Cентер.
