9C18 „Купол“ („Тубе Арм“ — НАТО таснифига кўра) -Совет ва Россиянинг 9К37 „Бук“ ҳаво мудофааси тизимини аниқлаш ва нишонни белгилаш стансияси. 9C18 „Купол“ нишонни аниқлаш ва белгилаш стансияси бош конструктор А. П. Ветошко (кейинчалик — Ю. П. Шчекотова) раҳбарлигида Ўлчов асбоблари илмий-тадқиқот институтида ишлаб чиқарилган.


Кўргазмада Бук-М1-2 комплексининг 9С18М1-2 нишонни аниқлаш станцияси МАКС-2005
9С18М1
Синфланиши Ўзиюрар нишонларни аниқлаш стансияси
Оғирлиги, т 35
Экипаж, киши. 3
Ишлаб чиқарувчи Андоза:ФлагАндоза:Флаг Ўлчов асбоблари илмий-тадқиқот институти — Коминтерн номидаги Новосибирск заводи
База, мм 4650
Клиренс 450

9C18 „Купол“ уч координатали когерент импулсни аниқлаш ва нишонни белгилаш стансияси ҳисобланиб, ҳаво ҳолати тўғрисидаги маълумотларни 9C470 САМ 9К37 „Бук“ қўмондонлик постига узатиш учун мўлжалланган. Стансия радио тўлқинларининг сантиметр диапазонида фаолият юритади.

Икки турдаги сканерлаш: электрон ва механик каби турларга бўлинади. Электрон сканерлаш 30°, 40° ва 55° баландликдаги бурчаклардаги нур томонидан амалга оширилади. Механик сканерлаш антеннани азимутда айлантириш орқали амалга оширилади. Антенна гидравлик ҳайдовчи ёрдамида айланади, электр ҳайдовчи ёрдамчи сифатида ишлатилган. 9C18 нишонни аниқлаш стансияси 110-120 км гача бўлган масофадаги ҳаво об’эктларини аниқлаш ва аниқлаш имкониятига эга деб қаралади, шунингдек у паст учадиган нишонларни аниқлаш диапазони (30 м гача) 45 км гача эканлиги аниқланган[1]. Ўрнатилган кўриш секторига ва шовқин мавжудлигига қараб, стансиянинг кўриш тезлиги: 30° сектор кўринишида — 2,5..4,5 с, айлана кўринишида — 4,5..18 с. Бир кўриб чиқиш даври учун 9C18 CП 9C470 га телекод линияси орқали 75 тагача тегни узатади[2].

Таркиби

9С18 „Купол“ нишонни аниқлаш тизмининг бир қисми сифатида антенна пости мавжуд бўлиб, у қуйидагилардан иборат[2][3]:

  1. кесилган параболик профил шаклида рефлектор;
  2. баландлик текислигида электрон сканерлашни таъминлайдиган тўлқинли чизиқ шаклида нурлантириш;
  3. узатиш мосламаси (қуввати 4,5 кВтгача);
  4. қабул қилувчи қурилма (шовқин кўрсаткичи 8 дан ошмаслиги керак);
  5. айланадиган қурилма;
  6. антеннани ўрнатилган ҳолатга келтириш учун асбоблар;
  7. бошқа тизимлар.

Хусусиятлари[3]

Оғирлиги, т: 28,5 дан ошмаслиги керак
Экипаж, одамлар: 3
Стансияни жанговар ҳолатга ўтказиш вақти, мин: 5 дан ошмаслиги керак
Кутиш режимидан жанговар режимга ўтиш, с: 20 дан ошмаслиги керак
Ҳаво нишонларини аниқлаш ва аниқлаш диапазони, км: 110-120 гача (30 м парвоз баландлигида 45)
Жойни сканерлаш
  • баландликда: электрон (30° ёки 40° секторда)
  • азимутда: механик (думалоқ ёки маълум бир секторда) антеннанинг айланиши (электр ёки гидравлик ҳайдовчи ёрдамида)
Космосни кўриб чиқиш тезлиги
  • думалоқ кўриниш билан: 4,5 дан 18 гача
  • 30° секторда кўришда: 2,5 дан 4,5 гача (4,5 сония кўриб чиқиш муддати учун 75 балл)
Мақсад координаталарини ўлчашда илдиз ўртача квадрат хатолар.
  • азимут ва баландликда, ёй. минимум: 20' дан кўп эмас
  • диапазонда: 130 дан ошмаслиги керак,
Резолюция
  • диапазонда, м: 300 дан ёмон эмас,
  • азимут ва баландликда, градус: 4°.
Шовқинга қарши тизим
  • пулсдан пулсга ташувчининг частотасини созлаш,
  • бир хил ва автоматик қабул қилиш каналидаги диапазон оралиқларининг ўчирилиши,
  • Синхрон бўлмаган импулс: чирп қиялигини ўзгартириш ва диапазон бўлимларини бўшатиш.
Шовқин тўсиқларини ўрнатишда қирувчи самолётни аниқлаш масофаси (ўз-ўзидан ва ташқи қоплама): камида 50км.
Маҳаллий об’эктлар фонида ва пассив аралашувда нишонларни ўтказиш эҳтимоли 0,5 кмдан кам эмас.

„Урал“ самолётга қарши нишонни аниқлаш ракета тизими Челябинск автомобил тиркамалари машинасозлик заводи ғилдиракли ярим тиркамаси асосида

  • 9C18М1, 9C18М1-1 — 9К37М1 „Бук-М1“ ҳаво мудофааси тизими учун ўзгартирилган версия ҳисобланади. 9К37М1 таркибидаги бошқа транспорт воситаларига ўхшаш кузатилган шасси асосида яратилган. Россия Федерацияси Мудофаа вазирлигининг зирҳли машиналар бош бошқармаси таснифига кўра, шасси „Обжеcт 567М“ (ГМ-567М) белгисига эга. Асосий фарқ, янги шассига қўшимча равишда, текис фазали антенналар қаторининг мавжудлиги деб қаралади[4].
  • 9C18М1-2 — 9К37М1-2 „Бук-М1-2“ ҳаво мудофааси тизимида фойдаланиш учун 9С18М1 нишонни аниқлаҳ тизимининг модификацион версияси ҳисобланади.
  • Челябинск автомобил тиркамалари машинасозлик заводи ғилдиракли ярим тиркамаси асосида Урал ҳаво мудофааси тизими учун экспорт версияси ишлаб чиқилган.
  • 9C117 — „Купол-М2“ зенит-ракета тизими 9К317 „Бук-М2“ („Урал“ ЗРТ) аниқлаш ва мақсадли белгилаш стансияси. Серияли ишлаб чиқарилмаган.
  • 9C18М1-3 — 9К37М2 „Бук-М2Э“ ҳаво мудофааси тизимида фойдаланиш учун нишонни аниқлаш тизими 9C18М1-2 модификацияси деб қаралади.
  • 9К37М2 „Бук-М2ЭК“ ҳаво мудофааси тизимида фойдаланиш учун Минск ғилдиракли тракторлар заводи ғилдиракли шассисига асосланган экспорт модификацияси ҳисобланади.

Манбалар

  1. ↑ Василий Н. Я., Гуринович А. Л., Зенитниэ ракетниэ комплекси, стр. 242
  2. ↑ 2,0 2,1 Василий Н. Я., Гуринович А. Л., Зенитниэ ракетниэ комплекси, стр. 243
  3. ↑ 3,0 3,1 Василий Н. Я., Гуринович А. Л., Зенитниэ ракетниэ комплекси, стр. 244
  4. ↑ Василий Н. Я., Гуринович А. Л., Зенитниэ ракетниэ комплекси, стр. 247

Ҳаволалар