Аапста — Абхазиядаги дарё. У Ачбиҳвдара тизмасининг жанубий ёнбағирларида, денгиз сатҳидан 1445 метр баландликдаги қорақайин ўрмонларидаги Гудаута довони ҳудудидан бошланади[1] на высоте 1445 метров над уровнем моря[2]; впадает в Чёрное море между посёлком Приморское и городом Гудаута[1].

Аапста (дарё)


Давлат

Табиий-географик хусусиятлари

Дарёнинг узунлиги 35 километр, сув ҳавзаси майдони 243 км², дарёнинг қиялиги 41,3%, кенглиги асосан 15 метр, чуқурлиги 0,3 дан 2,1 метргача, оқим тезлиги 1,3-1,6 м/с[2]Б. А. Вахрушев, В. Н. Дублянский, Г. Н. Амеличев. М.: Изд-во РУДН, 2001[1][1].

Ўрта ва қуйи оқимларда қирғоқлар қорақайин-грабли ўрмонлар билан қопланган . Дарё бўйида Ааци ва Абгархук қишлоқлари, этагида эса Приморское қишлоғи жойлашган.

Дарё сувни, асосан, юқори қисмида қордан олади, этак қисмида эса ёмғирдан олади. Сувнинг ўртача минераллашуви 213 мг/л. Сув режимининг тури — Қора денгиз, сув тошқини йилнинг барча фаслида содир бўлади[2] Б. А. Вахрушев, В. Н. Дублянский, Г. Н. Амеличев. . М.: Изд-во РУДН, 2001.

Докҳурту ирмоғи орқали Аапста Снежная ғор тизими билан боғланган[3].

Ирмоқлари

Аапстанинг 83 ирмоғи бор, унинг ҳавзасидаги дарёлар тармоғининг зичлиги 0,77 км/км²[2]. Асосий ирмоқлари қуйидагилардир:

  • Доҳурта — чап ирмоқ;
  • Мцара[1] — чап ирмоқ;
  • Дзиш — чап ирмоқ;
  • Қуруқ[1] — чап ирмоқ;
  • Сершовқин[1] — ўнг ирмоқ;
  • Тезоқар[1] — чап ирмоқ;
  • Тизма[1] — чап ирмоқ;
  • Мцага[1] — ўнг ирмоқ.

Этимологияси

Гидроним абхаз тилидан келиб чиққан бўлиб, абхазчадан аапси „тис дарёси“ деб таржима қилинади[4].

Манбалар

  1. ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 |
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Б. А. Вахрушев, В. Н. Дублянский, Г. Н. Амеличев. „Карст Бзыбского хребта. Западный Кавказ“ (ру) (деадлинк). www.сноwcаве.ру. 2020-йил 30-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 11-май. (Wайбаcк Мачине сайтида 2020-10-30 санасида архивланган). М.: Изд-во РУДН, 2001.
  3. ↑ А. С. Гусев, С. Е. Мазина. Резултати индикаторних опитов и движениэ карстових вод в южной части Хипстинского массива. Комплексноэ исползованиэ и охрана подземних пространств: Междунар. науч.-практ. конф., посвящ. 100-летнему юбилею науч. и турисцко-экскурсионной деятелности в Кунгурской Ледяной пещэре и 100-летию со дня рожд. В. С. Лукина / ГИ УрО РАН; под общ. ред. О. Кадебской, В. Андрейчука. — Перм, 2014. — 380 с.
  4. ↑ А. В. Твёрдий, „Топонимический словар Кавказа“. 2011