Ziyosfera

Abastumani

Ушбу мақола Абастумани (дисамбигуатион) ҳақидадир. {{{2}}} сўзининг бошқа маънолари учун [[{{{3}}}|бу ерга]] қаранг.

Абастумани (грузинча: აბასთუმანი) кичик шаҳарча (даба) ва Адигени муниципалитетидаги иқлим курорти, Самцхе - Жавахети, Грузия.У Месхети тизмасининг (Кичик Кавказ) жанубий ён бағирларида, Оцхе кичик дарёси водийсида,Адигенидан 25 км шимоли-шарқда ва ғарбий Ахалцихедан 28 км узоқликда жойлашган.2014-йилдаги аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра, унинг аҳолиси 937 кишини ташкил этади. Абастумани шаҳрида Грузия миллий астрофизика обсерваторияси жойлашган.

Тарихи

Ўрта асрларда Грузияда ҳозирги Абастумани ҳудуди Одзрхе туманининг бир қисми бўлиб, шаҳарча яқинидаги харобалари сақланиб қолган қал’а номи билан аталган.ХВИ асрда у Усмонли империяси қўлига ўтди, унинг ҳукмронлиги остида ҳудуд чўл эди, лекин унинг иссиқ булоқлари диққатга сазовор бўлган ва маҳаллий аҳоли томонидан тез-тез ташриф буюрилган. Россия ҳукмронлиги остида Фриденталнинг қисқа муддатли Германия мустамлакаси (русча: Фрейденталь) 1842-йилда шу ерда пайдо бўлган.1850-йилларда у Кавказ вице-қироли Михаил Воронцов бошчилигида руслар томонидан қайта мустамлака қилинди. Янги аҳоли пункти яқин атрофдаги қишлоқ номидан Аббос-Туман номини олди ва иқлими ва термал сувлари билан машҳур бўлди. Унинг курорт сифатида ривожланиши, асосан, Россия императорлик оиласининг аъзоси бўлган, соғлиғи туфайли нафақага чиққан Буюк Герцог Жорж Александрович (1871-1899) билан боғлиқ. Абастумани 1926-йилда Совет Иттифоқига қарашли шаҳар типидаги аҳоли пункти (груз. даба) мақомини олди[1] 2000-йилларнинг ўрталаридан бошлаб шаҳар туризм инфратузилмаси қайта тикланди[2].

Спа

Абастумани ўртача қуруқ тоғли иқлимга эга, нисбий намлик фақат ёзда 50% га етади. Қуёш нурларининг йиллик ўртача соати 3000 соатни ташкил қилади. Ўртача йиллик ёғин миқдори 626 мм. Ўртача йиллик ҳарорат январда 6.4–6.5 °C (44–44 °Ф) ни, июлда 17.2 °C (63 °Ф) ни ташкил этади. Абастумани учта гипертермик булоқ (39-48,5 °C), кам минераллашган ва сулфат-натрий хлоридли сув ҳавзаларига эга. Улар узоқ вақт давомида сил касаллигини даволашда ишлатилган[3]. Абастумани, шунингдек, Боржоми-Харагаули миллий боғига ташриф буюрувчилар учун бошланғич нуқтадир.

Диққатга сазовор жойлар

Абастумани саёҳатчиларга ва санаторияларга эга курорт шаҳарча бўлишдан ташқари, ўзининг ўрта аср ва замонавий тарихини акс эттирувчи бир нечта тарихий ва маданий диққатга сазовор жойларига ҳам эга. Булар:

  • ХИВ асрга оид Авлиё Жорж черкови. Таъмирланган ва унинг ҳозиргача номаълум бўлган ўрта аср фрескалари 2008-йилда топилган[4].
  • ХИИИ асрда вайрон бўлган қал’а ва ўрта аср қироличаси Тамар номи билан аталган битта камар кўприк.
  • Авлиё Александр Невскийнинг „Янги Зарзма“ (Ахали Зарзма) черкови, ХИВ асрдаги Зарзма грузин соборининг ХИХ асрдаги кичик нусхаси. У 1899-1902- йиллар оралиғида Тбилисилик меъмор Отто Жейкоб Симонс ва Буюк Герцог Жорж томонидан ўрта асрлар грузин дизайни асосида замонавий меъморий шакллар билан уйғунлаштирилган тарзда қурилган. Унинг ички қисмини рус рассоми Михаил Нестеров фрескалаган.
  • Ҳаммом Абастумани иссиқ булоқларида 1879-1881 йилларда асли немис бўлган шифокор Адолф Реммерт (Адолф Александрович Реммерт) томонидан Санкт-Петербургда лойиҳалаштирилган. Реммерт Германияда вафот этган ва ўз васиятига кўра Абастуманидаги католик черковига дафн этилган, аммо унинг жасади сақланиб қолмаган.
  • Буюк Герцог Жоржнинг қишки ва ёзги уйлари. Бу уйлар Отто Жейкоб Симонс томонидан ишлаб чиқилган ва мос равишда тош ва ёғочдан қурилган. Оцхенинг қарама-қарши қирғоғида жойлашган бўлиб, улар кичик кўприк орқали боғланган. Ёзги қасрга совет даврида партия амалдорлари тез-тез келиб турарди.1990-йилларда у Грузия православ черковига топширилди ва Муқаддас Пантелеимон роҳибасига айлантирилди. Бино 2008-йил 12-мартда содир бўлган ёнғинда вайрон бўлган ва ҳозир қайта қурилмоқда[5].

Яна қаранг

Маълумотномалар

  1. ↑ (русча) Амиреджиби К.
  2. ↑ (грузинча) აბასთუმანი საქართველოს ტურისტულ რუკაზე (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-07-21 санасида архивланган) (Абастумани он тҳе тоурист мап оф Георгиа). 24 Саати.
  3. ↑ (грузинча) აბასთუმანი//ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია.
  4. ↑ (русча) В Абастумани обнаружени уникалниэ средневековиэ фрески.
  5. ↑ (русча) В Абастумани (Грузия) сгорела летняя резиденсия российской императорской фамилии ("А суммер ресиденcе оф тҳе Руссиан Империал Фамилй бурнед доwн ин Абастумани, Георгиа). 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Abastumani" dan olindi