Абазиния байроғи

Абазиния, Абазашта ёки Абаза тарихий давлатдир Кавказ маёрининг шимолий тоғ ёнбағрида, ҳозирги Россиянинг Карачай-Черкес Республикасининг шимолий қисмида жойлашган. Абазинлар Абазин тилида гаплашадиган халқлар Ватани ҳисобланади. Улар абхаз халқи билан жуда яқин боғланган.

ХВИ – ХВИИИ асрларда Абазиния Кабарданинг бир қисми бўлган ва қримликлар томонидан тез-тез босқинларга учраган. Бу ҳудуд ХИХ асрда Россия империясининг бир қисмига айланган эди. Кабардлар, Қримликлар ва Руслар ҳукмронлиги даврида баъзи абазинлар ўз ватанларидан мажбуран кўчирилди.

Замонавий замонлар

Шимолий Кавказ ва замонавий Абаза туманида абазинларнинг геноциддан олдинги тақсимот харитаси

1918-йилда у ерда Совет ҳокимияти эълон қилинди. 1918-йилнинг 1-апрелида Абазиния Кубан Совет Республикаси таркибига кирди, у ўша йилнинг 28-майида Кубан-Қора денгиз Совет Республикасига қўшилади. 1918-йилнинг 5-июлидан декабригача у Шимолий Кавказ Совет Республикасида эди. 1921-йилнинг 20-январида у Тоғли АССР таркибига кирди. 1922-йил 12-январда у Жануби-Шарқий ўлка, Карачай-Черкес автоном вилояти таркибига кирди. Ўша йилнинг 26-апрелида у Черкес автоном вилояти, Ставропол ўлкаси таркибига киритилди. 1957-йил 9-январдан бошлаб у қайта ташкил этилган Қорачай-Черкес автоном вилояти, Ставропол ўлкаси таркибига кирди.

1991-йилнинг ноябр ойида бўлиб ўтган Абазин депутатларининг мажлисида пойтахти Псиж овулида жойлашган Абазин республикаси эълон қилинади. Республика РСФСР ҳукумати томонидан ҳеч қачон тан олинмаган ва Абазиния 1990-йил 30-ноябрда республика мақомини олган Карачай-Черкесиянинг бир қисми бўлиб қолди.

1995-йилнинг январ ойида Абазин халқининг мажлисида Ставропол ўлкаси таркибидаги автоном ҳисобланган Абазин вилоятига даъво қилади. 2005-йилнинг 27-июнида Абазин халқининг навбатдан ташқари конгресси Карачай-Черкесиянинг 5 та турли туманларида жойлашган жами 13 та Абазин овулларининг бошлиқларини Абазинский округини ташкил этиш учун ушбу туманларни тарк этишга мажбур қилади. 2005-йилнинг 25-декабрида Абазиния аҳолисининг 99% и ушбу округни ташкил этиш учун референдумда овоз берди. 2006 йил 1 июлда Россия Бош вазирининг қарори билан туман маркази Инжич-Чукун шаҳрида жойлашган. Псйж, Элбурган, Инжич-Чукун, Кубина ва Кара-Паго муниципалитетлари Прикубанский туманидан, Уст-Жегутинский туманидан ва Хабезский туманидан олинган. Туман 2009-йилнинг 1-январида ташкил топган [1]

2002-йилги аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига асослансак, Россияда жами 37 942 абазин истеқомат қилган. Абазин диаспораси Туркияда [2] Иорданияда, Сурияда , Мисрда (Бу ерда Мисрдаги энг бадавлат ва қудратли оилалардан бири бўлган Абазалар оиласи) [3] ва бошқа ислом мамлакатларда мавжуд. Уларнинг кўпчилиги Кавказ уруши давридаги Россия империяси билан бўлган қочқинлар (муҳажирлар) авлодларидир. .

Туркияда сезиларли даражада Абазинлар мавжуд. Эскишеҳир, Самсун, Ёзгат, Адана ва Узуняйла, Кайсери [тр] вилоятларида 150 мингга яқин абазин яшайди (узун плато). Уларнинг аксарияти чор армиясига қарши курашган ва Кбаада (бугунги Сочидаги Красная Поляна) жангида мағлуб бўлганидан кейин Туркияга ҳижрат қилган Ашхаруа уруғига қарашли, Тапанта уруғи эса рус қўшинлари қарши жангга кирган.

Манбалар

  1. ↑ Казенин, Константин. "Тихие" конфликты на Северном Кавказе: Адыгея, Кабардино-Балкария, Карачаево-Черкесия (Руссиан). Мосcоw: РЕГНУМ, 2009 — 180-бет. ИСБН 978-5-91150-030-6. Қаралди: 2009-йил 29-декабр (2011-йил 27-июлда асл нусхадан архивланган). 
  2. ↑ Этҳнологуэ.cом
  3. ↑ „Абаза фамилй“. 2021-йил 30-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 13-январ.

Ҳаволалар