Abdul Kadir

Абдул Кадир — («Абдул Қодир», 1771 – 1875) Мелавилик Индонезия миллий қаҳрамони эди. 1845-йилда Синтанг қироллиги таркибига кирган Мелави ҳукумати раҳбари этиб тайинланди. Қироллик амалдори сифатида у Раден Теменггунг унвонини олди. Ҳудуднинг иқтисодий салоҳиятини ривожлантиришга, даяк ва малай қабилаларини бирлаштиришга муваффақ бо'лди. Бундан ташқари, у бу ҳудудда ҳукмронлик қилишни истаган голландларга қарши ҳам курашди. 1999-йилда Президентнинг 13-10-1999-йилдаги 114/ТК/1999-сонли Фармони билан Миллий Қаҳрамон унвони берилган.

Келиб чиқиши

Абдул Қодир Раден Туменггунг Сетиа Паҳлаван 1771-йилда Г'арбий Калимантаннинг Синтанг шаҳрида туг'илган. Отасининг исми Оэрип, онасининг исми Сити Сафрияҳ. Абдул Қодирнинг отаси Синтанг қироллиги қо'шинларининг қо'мондони ёки қо'мондони бо'либ ишлаган.

Ёшлиги

Абдул Қодир жуда ёшлигида Синтанг қироллигида хизмат қилган. Синтанг қироллигида хизмат қилар экан, о'з вазифаларини то'г'ри бажара олди. Бир марта Синтанг қиролидан Синтанг қироллигини вандаллар ва қароқчилар томонидан тартибсизликлардан ҳимоя қилиш учун топшириқ олди. Бу вазифани то'г'ри бажариш мумкин. Кейин Абдул Қодир отасининг ёрдамчиси этиб тайинланди, у Мелави вилояти ҳукумати раҳбари бо'либ ишлаган. Отаси вафот этгач, 1845 йилда у отасининг о'рнига Мелави ҳукумати раҳбари этиб тайинланди. Мавқеи туфайли Абдул Қодир Синтанг қироли томонидан берилган Раден Туменггунг унвонини олди.

Қийинчиликлар

У ўз курашида даяк ва малай қабилаларини бирлаштиришга муваффақ бўлди ва Мелави вилоятининг иқтисодий салоҳиятини ривожлантира олди. Бироқ, у о'з ҳудудларини Мелави ҳудудигача кенгайтирмоқчи бо'лган голландларнинг (1820-йилда Синтангга келган) амбицияларига қарши туриш учун қаттиқ курашди. Голландияликлар билан муомала қилишда у икки томонлама рол стратегиясидан фойдаланган, я'ни Мелави ҳукумати амалдори сифатида у Синтанг қиролига содиқ қолган, бу эса Голландия ҳукуматига содиқ бо'лишни англатарди. Лекин яширинча у ҳам голландларга қарши халқ кучини то'плади. У Голландия қо'шинларига қарши туриш учун Мелави ҳудудида ва унинг атрофида қуролли бо'линмалар тузди. 1866-йилда Голландияликлар о'з муносабатини юмшатиш ва голландлар билан ҳамкорлик қилиш учун Абдул Қодир Раден Туменггунгга пул мукофоти ва Содиқ Қаҳрамон унвонини беришди. Аммо Абдул Қодир о'з муносабатини ва позициясини о'згартирмади. У ҳали ҳам Голландия ҳукуматига қарши курашиш учун тайёргарлик ко'рди. Охир-оқибат, Мелави ҳудудида Абдул Қодир Раден Туменггунг тарафдорлари томонидан голландларга қарши тез-тез хавфсизлик тартибсизликлари содир бо'лди. 1868-йилда тез-тез хавфсизлик тартибсизликлари туфайли г'азабланган Голландияликлар, кейин Мелави ҳудудида ҳарбий операция бошлади. Голландия қо'шинлари ва Абдул Қодир Раден Туменггунг тарафдорлари о'ртасидаги жангни олдини олиш мумкин эмас эди. Голландияликлар билан муносабатда бо'лган Абдул Қодир жангни то'г'ридан-то'г'ри бошқармади, лекин у фақат қаршилик стратегиясини о'рнатди. Мелави ҳукумати раҳбари сифатида у Голландия ҳукуматининг ҳарбий амалиёт режалари ҳақида турли ма'лумотларни олишга муваффақ бо'лди. Ушбу ма'лумот туфайли қаршилик раҳбарлари Голландия ҳарбий амалиётларини то'хтата олдилар.

Ҳаёт якуни

Етти йил давомида (1868-1875) Абдул Қодир Раден Туменггунг икки томонлама рол стратегиясини амалга оширишга муваффақ бо'лди, лекин ниҳоят Голландия ҳукумати буни билиб олди. 1875-йилда у ҳибсга олинди ва Нанга Пиноҳдаги Голландиянинг Сака Дуа қал'асига қамалди. Уч ҳафта о'тгач, у 104 ёшида вафот этди. Унинг жасади Натали Манггук Лианг, Мелави вилоятида дафн этилган. Абдул Қодир Раден Туменггунг Сетиа Паҳлаван 100 ёшида вафот этган ягона қаҳрамондир. Голландияликларга қарши курашиш учун одамларни то'плаш ва сафарбар этишга қодир жангчи шахслар. Унинг голланд мустамлакачиларига қарши кураш ҳақидаги фикрлари кейинги халқларнинг қаршилик кўрсатиши учун намуна бўлди. Голланд мустамлакачиларига қарши курашдаги хизматлари учун.