Абд ал-Қодир ёки Абдулқодир (арабча: عبد القادر‎‎) мусулмон эркак исмидир. Арабча Абд, ал- ва Қодир сўзларидан тузилган. Бу исм „кучлиларнинг хизматкори“ деган маънони англатади, Ал-Қодир Аллоҳнинг Қур’ондаги исмларидан бири бўлиб, мусулмон теофорик исмларини келтириб чиқаради.[1][2]

Абдулқодир
Боғлиқ мақолалар:
Vikilugʻat logotipi
Викилуғатда ушбу сўзга оид батафсил маълумот берувчи саҳифа мавжуд:
    абдулқодир

Ал -нинг а ҳарфи урғусиз бўлиб, деярли ҳар қандай унли, кўпинча у билан транслитерация қилиниши мумкин. Шундай қилиб, биринчи қисм Абдел, Абдул ёки Абдал сифатида пайдо бўлиши мумкин. Иккинчи қисм Қадер, Кадир, Қадир, Кадер, Гадир ёки бошқа йўллар билан транслитерация қилиниши мумкин ва бутун исм ўзгарувчан интервал ва тире қўйилиши мумкин.

Абдул Қодир (арабча: عبد القدیر‎‎) га тегишли, лекин камроқ тарқалган исм ҳисобланади) шунга ўхшаш маънога эга. Транслитерация қилинганда иккаласи чалкашиши мумкин ва қуйида келтирилган исмларнинг бир нечтаси бу исмга мисоллар бўлиши мумкин.

Турк мамлакатларида 16 мингга яқин аҳоли Абдулқодир исмини олган. Бу ном араб ва форс тилларида сўзлашувчи мамлакатларда ҳам жуда кенг тарқалган. Абдулқодир исми уч хил маънога эга. Биринчи маъноси: Аллоҳ ва Расулига сўзсиз таслим бўлган киши. Иккинчи маъноси: Қодир, қудратли Аллоҳнинг бандаси. Учинчи маъно: Ҳаромдан қочадиган, яхшиликка юз тутадиган тақводорлар. Ҳарфлар сони: 10 та. Бахтли рақам: 1. Ранг белгиси: Мовий. Тури: Қўшма от – Абдул + Қодир. Ҳарф таҳлилига кўра, Абдулқодир исмининг хусусиятларини қуйидагича санаб ўтиш мумкин: 1- Ҳаромдан сақлайди. 2- Гуноҳлари учун тавба қилади. ВИИ асрдан бери қўлланган Абдулқодир исми арабчадан келиб чиққан. Энг яхши тингловчи маъноси ҳам бор.

Абдулқодирнинг исми Қур’онда тилга олинмаган. Ҳолбуки, Аллоҳ таолонинг исмларидан бўлган Қадр шу номли калима кўп оятларда зикр қилинган.

Эркаклар

Спортда

Енгил атлетикада

  • Абделкадер Заддем (1944-йилда туғилган), тунислик югурувчи
  • Абделкадер Эл Муазиз (1969-йилда туғилган), марокашлик югурувчи
  • Абделкадер Хачлаф (1979-йилда туғилган), марокашлик югурувчи
  • Абдалла Абделгадир (1988-йилда туғилган), суданлик югурувчи

Крикетда

  • Абдул Қодир (крикетчи) (1944-2002), покистонлик крикетчи
  • Абдул Қодир (крикетчи) (1955-2019), покистонлик крикетчи
  • Абдул Кадир Али (1983-йилда туғилган), инглиз крикетчиси
  • Абдул Кадер (крикетчи) (1995-йилда туғилган), Шри-Ланкалик крикетчи
Абдулкадир Öздемир

Футболда

  • Абделкадер Бен Боуали (1912-1997) франсуз футболчиси
  • Абдулкадир Омур, туркиялик футболчи
  • Абдул Қодир (1948-2003), индонезиялик футболчи
  • Абдулқодир Ҳасан (1962-йилда туғилган), эмиратилик футболчиси
  • Абделкадер Эл Брази (1964-йилда туғилган), марокашлик футболчи
  • Абделкадер Ферхауи (1965-йилда туғилган), жазоирлик футболчи
  • Азизон Абдул Қодир (1980-йилда туғилган), малайзиялик футболчи
  • Абдул Кадер Кейта (1981-йилда туғилган), ивуарлик футболчи
  • Абделкадер Лаïфаоуи (1981-йилда туғилган), жазоирлик футболчи
  • Абдул Кадер Камара (1982-йилда туғилган), гвинеялик футболчи
  • Абделкадер Бессегҳир (1978-йилда туғилган), жазоирлик футболчи
  • Моҳамед Абдел-Кадер Cоубаджа-Туре, акс ҳолда Моҳамед Кадер (1979-йилда туғилган), тоголик футболчи
  • Абду Кадер Мангане (1983-йилда туғилган), сенегаллик футболчи
  • Абделкадер Гҳеззал (1984-йилда туғилган), франсуз-жазоир футболчиси
  • Абдулқодир Дакка (1985-йилда туғилган), суриялик футболчи
  • Абдулқодир Ўзген (1986-йилда туғилган), турк-немис футболчиси
  • Абделкадер Краичи (1989-йилда туғилган), франсуз футболчиси
  • Абдел Кадер Рифаи (1973-йилда туғилган), суриялик футболчи
  • Абдулқодир Каяли (1991-йилда туғилган), турк футболчиси
  • Анвар Абдалқадер, Сурия футбол менежери
  • Абделкадер Фреҳа, жазоирлик футболчи[3]
Абдулкадир Абдуллаев Рио2016 да

Жанг санъатида

  • Сайид Абдул Қодир (1948-йилда туғилган), сингапурлик боксчи
  • Абдулқодир Кочак (1981-йилда туғилган), турк боксчиси
  • Абделкадер Зрури (1976-йилда туғилган), марокашлик таэквондо спортчиси
  • Абделкадер Боуҳениа (1986-йилда туғилган), франсуз боксчиси
  • Абдулқодир Ҳикмат (1987-йилда туғилган), қатарлик таэквондочи
  • Абделкадер Чади (1988-йилда туғилган), жазоирлик боксчи
Абдулкадир Моҳамед Нур

Бошқа спорт турлари

  • Омер Абделқадер (1983-йилда туғилган), қатарлик баскетболчи
  • Ҳишам Абдулқодир Абдулла (1976-йилда туғилган), баҳрайнлик волейболчи
  • Абдел Кадер Сйлла (1990-йилда туғилган), Сейшел ороллари баскетболчиси
  • Жастин Абделкадер (1987-йилда туғилган), америкалик хоккейчи

Санъатда

  • Абд ал-Қодир Марогий (ХИВ аср ўрталари – 1435), форс шоири, мусиқачиси ва рассоми.
  • Абд ал-Қодир ал-Фаси (1599-1680), марокашлик ёзувчи
  • Абдул Қодир Ал Раэс (1951-йилда туғилган), БАА рассоми
  • Абдулқодир Аҳмад Саид (1953-йилда туғилган), сомалилик режиссёр, продюсер, ссенарий муаллифи, оператор ва муҳаррир
  • Абд Эл Гадир Салим (тахминан 1955-йилда туғилган), Судан халқ қўшиқчиси
  • Абделкадер Бенали (1975-йилда туғилган), марокаш-голланд ёзувчиси ва журналисти
  • Абдулқодир Бедил (1642-1720), ҳинд-форс шоири ва сўфий.
  • Абдулла бин Абдул Қодир (1796-1854), малайзия ёзувчиси
  • Абдул Қодир Ал Рассам (1882-1952), ироқлик рассом
  • Иброҳим Абдел-Кадир ал-Мазний (1890-1949), мисрлик ёзувчи, қисса ёзувчи, эссеист, таржимон ва шоир
  • Абдул Қуадир (1906-1984), Бангладеш шоири
  • `Абд ал-Қодир Бадаъуний (1540 – тахминан 1615), ҳинд-форс тарихчиси ва таржимони
  • Кожикоде Абдул Кадер (1916-1977), ҳинд қўшиқчиси
  • Абделкадер Аллоула (1929-1994), жазоирлик драматург
Абдулкадир Жаилани, Канададаги Индонезия элчиси

Сиёсатчилар ва дунёвий етакчилар

Африкадан

  • Абд ал-Қодир ИИ (ф. 1603/4-1606), Сеннар қироллиги (Судан) ҳукмдори
  • Амир Абдулқодир ал-Жазоирий (1808-1883), Жазоир диний ва ҳарбий етакчиси
  • Абд ал-Қодир (Сокото) (ф. 1842-1859), Сокото (Нигерия) Буюк Вазир
  • Абдул Қодир ал-Бадри (1921-2003), Ливия сиёсатчиси
  • Абдулқодир Баларабе Муса (1936-йилда туғилган), нигериялик сиёсатчи
  • Абделкадер Бенгрина (1962-йилда туғилган), жазоирлик сиёсатчи
  • Абдулқодир Абди Хоши, Сомали сиёсатчиси
  • Абдоулкадер Cиссé (1955-йилда туғилган), Буркинабе сиёсатчиси
  • Абделкадер Хачани (1956-1999), жазоирлик исломчи сиёсатчи
  • Абдулқодир ал-Бағдодий (2011-йилда вафот этган), ливиялик дипломат
  • Абделкадер Талеб Умар, саҳравий сиёсатчи
  • Абделкадер Лечеҳеб, Марокаш дипломати
  • Абдулқодир Куре, нигериялик сиёсатчи
  • Абдулқодир Иссе Аҳмад Салоҳ, Сомали султони
  • Инува Абдулқодир (1966-2020), нигериялик сиёсатчи
  • Муҳаммад Абдулқодир Муҳаммад (1951-йилда туғилган), жибутиялик сиёсатчи
  • Вадел Абделкадер Камоуге (1939 йилда туғилган), Чад сиёсатчиси
Шаҳзода Абдулкадир Афанди

Яқин Шарқдан

  • Абдул Қодир ал-Кейланий (1874-1948), суриялик миллатчи, давлат арбоби ва диний ҳокимият
  • Файсал Абдел Қодир Ал-Ҳусайний ёки Файсал Ҳусайний (1940-2001), Фаластин сиёсатчиси
  • Абдулқодир Аксу (1944-йилда туғилган), турк сиёсатчиси
  • Абдул Қодир Бажамал (1946-йилда туғилган), яманлик сиёсатчи
  • Абдул Қодир Қаддура, суриялик сиёсатчи
  • Абдул Қодир Обидий, ироқлик сиёсатчи

Жануби-Шарқий Осиё ва субконтинентдан

  • Замбри Абдул Қодир (1962-йилда туғилган), малайзиялик сиёсатчи
  • Абдул Қодир Юсуф (1915-1992), Малайзия сиёсатчиси
  • Абдул Азиз Абдул Қодир, Малайзиялик сиёсатчи
  • Абдул Кадер Шохул Ҳамид (1928-1999), Шри-Ланка дипломати ва сиёсий арбоби
  • АРМ Абдул Кадер (1936-йилда туғилган), Шри-Ланкалик сиёсатчи ва тадбиркор
  • Абдул Қодир Алам, афғон сиёсатчиси
  • Абдул Қодир Балоч, покистонлик сиёсатчи ва истеъфодаги ҳарбий генерал
  • Абдул Қодир Имоми Ғори (1954-йилда туғилган), афғон сиёсатчиси
  • Абдул Қодир (мусулмон раҳбари) (1872-1950), Британия Раж даврида мусулмонлар раҳбари
  • Абдул Қодир Пател (1968-йилда туғилган), покистонлик сиёсатчи
  • Абдул Қодир Нуристоний, Афғонистон полицияси ходими ва Афғонистон Республикаси Ички ишлар вазири

Бошқа жойдан

  • Абдул Қодир (сиёсатчи) (тахминан 1952-2018), Гаялик сиёсатчи ва ЖФК аэропортига режалаштирилган ҳужумда фитна уюштирган.

Диний соҳада

  • Абдуқодир Ғилоний (1077-1166) – форс сўфий авлиёси;
  • Абдулқодир ибн Шақрун (вафоти 1801 ёки 1804), марокашлик дин олими
  • Абделкадер ал Жезаири (1808-1883), одатда амир Абделкадер номи билан танилган, жазоирлик сўфий авлиё ва ҳарбий раҳбар
  • Абдул Қодир Арнаут (1928-2004), албан-суриялик ислом олими
  • Абдалқодир ас-сўфий (1930-2021), шотланд сўфиси
  • Шайх Сайид Абдулқодир Жилоний (1935-йилда туғилган), покистонлик сунний олим ва ҳуқуқшунос.
  • Абдулқодир Иброҳимжий Атба-и Малак Вакил асосчиси
  • Абдолқодир Заҳидий, курд-эрон сунний диний ўқитувчиси ва сиёсатчи[4]
Сеййид Абдулкадир

Ҳарбий арбоблар ва фаоллар

  • Абделкадер Перес (фл. 1723-1737), Марокаш адмирали ва Англиядаги элчи
  • Абд ал-Қодир ал-Ҳусайний (1907-1948), фаластин араб миллатчиси ва курашчиси
  • Абдулқодир Яҳё Али, Сомали тинчлик фаоли[5]
  • Абделкадер Гуэрроудж (фл. 1957), озодлик урушида фаол Жазоир коммунисти
  • Абдул Қодир (1944-2014), Савр инқилоби давридаги афғон ҳарбий зобити ва Афғонистон Демократик Республикаси (ДРА) даврида Мудофаа вазири.
  • Абдул Қодир (Афғонистон раҳбари) (тахминан 1951-2002), Афғонистондаги Шимолий Алянснинг ҳарбий раҳбари
  • Абделкадер Беллираж (1957-йилда туғилган), Марокаш-Белгия террористик жиноятларда айбдор деб топилди.
  • Абделкадер Мокҳтари, Босния урушида фаол Жазоир қўмондони
  • Абдулқодир Шеҳу, нигериялик ҳарбий/сиёсатчи

Ҳибсга олинганлар

  • Абд Ал Носир Муҳаммад Абд Ал Қодир Хонтумани (1960-йилда туғилган), Гуантанамода сақланаётган суриялик
  • Моэз Бин Абдул Қодир Феззани (Баграм маҳбус), Тунислик
  • Муҳаммад Абд Ал Қодир (исми мумкин эмас) (1976-йилда туғилган), Гуантанамода сақланаётган жазоирлик
  • Абдулла Абдулқодирахун (1979-йилда туғилган), Гуантанамода сақланаётган уйғур
  • Идрис Аҳмад Абду Қадир Идрис (1979-йилда туғилган), яманлик Гуантанамода қамоқда
  • Аҳмад Абдул Қодир (1984-йилда туғилган), Гуантанамодаги яманлик

Бошқа

  • Абдул Қодир Хон (1936-йилда туғилган), покистонлик ядро олими
  • Абдулқодир Аҳмад (1940-йилда туғилган), нигериялик банкир
  • Абдул Қодир (банкир), покистонлик банкир
  • Абдул Кадер Камли, араб ИТ мутахассиси
  • Мустафо Абдулқодир Аабед ал-Ансорий, акс ҳолда Мустафо ал-Ансорий, Саудия ФҚБ томонидан қидирилмоқда
  • Абди Вали Абдулқодир Мусе, эҳтимол тўғри исми Абдували Абдухадир Мусе (тахминан 1992-йилда туғилган), сомалилик қароқчилик учун қамоққа олинган

Аёллардан

  • Зайнаб Абдулқодир Куре (1959-йилда туғилган), нигериялик сиёсатчи

Манбалар

  1. ↑ Салаҳуддин Аҳмед. А Диcтионарй оф Муслим Намес. Лондон: Ҳурст & Cомпанй, 1999. 
  2. ↑ С. А. Раҳман. А Диcтионарй оф Муслим Намес. Неw Делҳи: Гоодwорд Боокс, 2001. 
  3. ↑ ҳттпс://www.трансфермаркт.cом/абдулкадир-омур/профил/спиэлер/271495
  4. ↑ ҳттп://исламосфера.ру/раскрйтиэ-сокрйтого-абд-ал-кадира-гилани-энcиклопедия-суфижского-благочестия
  5. ↑ „Cоммеморатион оф а Сомали Пеаcе Аcтивист Абдулкадир Яҳя Али“. Ҳиираан Онлине (2007-йил 1-июл). 2020-йил 9-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 19-июл.