Abdusalom Chatgamiy
Абдус Салом Чатгамий (бенгалча: আব্দুস সালাম চাটগামী , урдуча: عبد السلام چاٹگامی; 1943 — 2021-йил 8-сентябр) – бангладешлик ислом олими, педагог, ёзувчи ва тадқиқотчи. Ўз тадқиқот ишлари учун Жанубий Осиёнинг кўзга кўринган ислом уламоларидан бири ҳисобланган. Чатгамий Покистон ва Бангладешда бош муфтий бўлиб ишлаган[1][2].
| Абдус Салом Чатгамий | |
|---|---|
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
1943 Налдиа, Читтагонг, Бенгал президентлиги |
| Вафоти |
8-сентябр 2021-йил (78 ёшда) Бангладеш |
| Фуқаролиги |
|
| Алма матер | Жамиа Улоом-ул-Исламиа |
Биографияси
Абдус Салом Чатгамий 1943-йилда Бенгалия президентлигининг Читтагонг шаҳридаги Анвара упазиласида жойлашган Налдия қишлоғида диндор Бенгал мусулмон оиласида туғилган. Насабномаси қуйидагича: Шайх Абдус Салом, Шайх Халилур Раҳмон ўғли, Шайх Абдулхолиқ ўғли, Шайх Раушон Али ўғли[3].
Таълим
Таълимни дастлаб Надиадаги уйида бошлаган. Ҳижрий 1367-йилда (милодий 1947-1948) қишлоғидаги Ал-Мадраса ал-Азизия ал-Қосимия мадрасасига ўқишга кирди. Мадрасада уч йил таҳсил олди. Кейин отаси Халилур Раҳмондан сабоқ олди. Ҳижрий 1375-йилда (милодий 1955-1956) Боалия қишлоғидаги Иҳёул Улум ал-Ҳусайнияга ўқишга кирди. Бу мадрасада ҳам уч йил таълим олди. Чатгами таълимни Ал-Жамиатул Исламиаҳ Азизул Улум Бабунагарда давом эттириб, у ерда тўрт йил ўқиди[3]. 1967-йилда Жамия Исломия Жирида давра-э ҳадис даражасини тугатди. Чатгамининг Бенгалиядаги устозлари орасида Абдул Вадуд Сандвипи, муфтий Нурул Ҳақ Чатгами, Бош муфтий Аҳмадул Ҳақ, Ҳорун Бабунагарий, Муҳаммад Юнус, Али Аҳмад Боалви, Нурул Ислом ал-Жадид, Бурумчхаралик Аҳмад Ҳусайн, Налдиялик Муҳаммад Исмоил, Мавлоно Абдус Субхон, Мавлоно Муҳаммад Али, Мавлоно Аҳмад Ҳасан, Мавлоно Абдул Ғани, Мавлоно Фарруҳ Аҳмад, Қори Аҳмадуллоҳ, Шайх Абдулжаббор, Кабир Аҳмад Раузоний ва Шайх Солиҳ Аҳмад Чатгами ва бошқалар бор эди[3].
1967-йилда Карачига кўчиб ўтди ва Жомийя Улум-ул-Исломияга қабул қилиниб, Муҳаммад Юсуф Банурийдан икки йил таҳсил олди. Бу ерда яна ҳадис илмини, кейин эса фиқҳни ўрганди[4]. Карачидаги устозлари қаторида Аллома Сайид Ҳамид Миён, Аллома Идрис Миратий, Аллома Фазл Муҳаммад Сватий, Шайх Бадиуззамон, Шайх Муҳаммад Ис’ҳоқ Санделвий ва Шайх Сайид Масабиҳуллоҳ Ҳазарвий бор эди. Чатгами Ҳадисда Расул Хон Ҳазарвий, Муҳаммад Закариё ал-Кандлавий, Муҳаммад Таййиб Қосмий, Шамсул Ҳақ Афғоний, Муҳаммад Идрис Қандлавий ва Абдул Ҳаққонийдан ижозат олган[3].
Фаолияти
Жомийя улум-ул-исломиядаги таълимни тугатгандан сўнг ушбу семинарияга муфтий этиб тайинланди. Кейинчалик муфтий ўринбосари, муфтий вазифасини бажарувчи лавозимларига кўтарилди. Муфтий Вали Ҳасан Тонки вафотидан кейин бош муфтий бўлди. Муфтийлик вазифасидан ташқари, Аҳмад Усмоний Жоме масжидида ҳадисшунослик мударрислиги ва хатиби ҳам бўлган. 2000-йилда Бангладешга қайтиб, Ҳатҳазари мадрасасига ишга кирди[4]. Шоҳ Аҳмад Шофий қўлидаАбдулқодир Райпурийга, ўлимидан сўнг эса Султон Аҳмад Нанупурийга байъат берди[3].
Асарлари
Унинг китобларига қуйидагилар киради[4]:
- Заwаҳирул Фатwа
- Макалат-э Чатгами
- CОВИД-19 пандемияси давридаги муаммолар ва унинг шариат қоидалари
- Юракни иситувчи Малфузат ароматидаги Боалви Раҳ
- Витр намозлари ва ракатлари сони
- Қурбонлик қоидалари ва шошилинч масалалар
- Аҳкамда тавҳид ва рисола
- Аапка Суwал Аур Унка Жаwаб Аҳадиш Ки Роушани Меин
- Исломий Майшатнинг асосий тамойиллари
- Ислом ва замонавий тиббиёт илми назарида инсон органларини сотиб олиш ва сотиш
- Раҳмат Аламнинг мақбул дуоси (Са. )
- Мураwаза ислом банкир
- Ҳаяте Шайкҳул Кул
- Тажкера-э Мухлис
Вафоти
Чатгамий 2021-йил 8-сентябрда вафот этди. Шу куни Ҳатҳазари мадрасасининг навбатдаги бош директорини тайинлаш бўйича қўмита йиғилиши бўлиб ўтди. Ўлимидан олдин қўмита уни кейинги бош директор бўлишига қарор қилган эди[5].
Манбалар
- ↑ „পাকিস্তানেও 'প্রধান মুফতি' ছিলেন হাটহাজারীর মুফতি আব্দুস সালাম“. Жугантор (2021-йил 8-сентябр).
- ↑ Ҳоссаин, Кҳалид. নিভে যাওয়া দীপশিখা (бн). Читтагонг: Акабиб Студиэс анд Публишинг Ҳоусе, 2022 — 259–265-бет. ИСБН 9789849591405.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 ал-Кумиллаи, Муҳаммад Ҳифзур Раҳман. كتاب البدور المضية في تراجم الحنفية (ар). Cаиро, Эгйпт: Дар ал-Салиҳ, 2018.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Ҳедаятуллаҳ, Муҳаммад. „মুফতি আবদুস সালাম চাটগামীর বর্ণাঢ্য জীবন“. Калер Кантҳо (2021-йил 8-сентябр).
- ↑ „Абдус Салам диэс афтер маде ДГ оф Ҳатҳазари мадраса“. Тҳе Даилй Стар (2021-йил 9-сентябр).