Абеди Аеw (/əˈбэɪди əˈжуː/ ə-БАЙ-деэ ə-ЙОО ; 1964-йил 5-ноябрда туғилган), профессионал номи билан Абеди Пеле сифатида танилган, ганалик собиқ профессионал футболчи, ҳужумкор ярим ҳимоячи сифатида ўйнаган ва Гана терма жамоаси сардори сифатида ишлаган. У барча даврларнинг энг буюк африкалик футболчиларидан бири сифатида қабул қилинади. У Европанинг бир нечта клубларида о'йнаган ва Франсия 1-лигасида "Лилл" ва "Марсел" билан шуҳрат қозонган.[3] У о'з авлодининг энг зо'р о'йинчиларидан бири сифатида э'тироф этилган.[4]

Абеди Аеw Пеле
Абеди Пеле 2007-йилда
Шахсий маълумот
Тўлиқ исми Абеди Аеw
Таваллуд санаси 1964-йил 5-ноябр (1964-11-05) (61 ёш)
Таваллуд жойи Киби, Эастерн Регион, Гҳана
Бўйи 1.74 м[1]
Амплуаси Аттаcкинг мидфиэлдер
Ёшлигида аъзо бўлган клублар
1970–1978 Греат Фалcонс
Профессионал фаолияти*
Йиллар Жамоа Ишт. (Гол.)
1980–1982 Реал Тамале Унитед 46 (21)
1982–1983 Ал Садд 8 (7)
1983–1984 Зüрич 18 (9)
1984 Драгонс л'Оуéмé 8 (11)
1985 Реал Тамале Унитед 19 (7)
1986–1987 Ниорт 32 (14)
1987 Мулҳоусе 16 (5)
1987–1993 Марсеилле 112 (23)
1988–1990 → Лилле (лоан) 61 (16)
1993–1994 Лён 29 (3)
Миллий терма жамоа
1982–1998 Гҳана 73 (19[2])
Бошқарган клублари
2004– Наниа (Ҳеад Cоач анд Пресидент)
*Профессионал клублардаги голлари (ички чемпионат)

Ёшлик

Абеди Аеw Киби шаҳридаги оилада туг'илган ва Аccра шаҳрининг шимолий чеккасидаги Доме шаҳрида о'сган.[5]

У Тамале шаҳридаги Гана о'рта мактабида о'қиган. Футболдаги қобилияти туфайли унга "Пелé" лақаби берилди, бу эса бразилиялик спортчи Пеле билан таққосланган.

Жамоалардаги фаолияти

У европа клублари футболига та'сир о'тказган биринчи африкалик футболчилардан бири эди. Абеди Пеленинг ко'чманчи фаолияти 1978-йилда Гананинг "Реал Тамале Юнайтед" жамоасида бошланган.[6] У 1982-йилги Африка Миллатлар Кубогидан со'нг Ганани тарк этиб, Қатардаги "Ал Садд"га 1000 доллар эвазига қо'шилди.[7]Котоко ва Ҳеарц оф Оак билан шартнома имзолай олмаганидан со'нг, Бениннинг АС Драгонс ФC де л'Оуéмé жамоасига қо'шилди. Кейинчалик у Ганага қайтиб, "Реал Тамале Юнайтед"да бир мавсум о'йнайди. У Европадаги фаолиятини Франсиянинг “Чамоис Ниорт” жамоасида бошлаган, кейин “Марсел”га келиб, ижара асосида “Лилл”га ўтган.

Клублар даражасида у "Марсел"нинг Франсия лигасида устунлигида муҳим шахс бо'лган, натижада то'ртта лига чемпионлиги ва икки марта Европа кубоги финалида иштирок этган. Марселда у Жеан-Пер Папин ва Cрис Wаддле билан бирга жамоанинг "Сеҳрли трио" а'зоси бо'либ, 1990-йиллар бошларида, Европанинг энг кучли лига жамоасига 1991-йилда Европа кубоги финалида маг'лубиятга учраган.

Кейинчалик у «Лилл»да ижарада о'йнаганидан со'нг « Лион »га о'тди. У Италиянинг "Торино" жамоасида ҳам о'йнади ва Европадаги фаолиятини 1860-йилда Мюнхен билан якунлади.

Абеди Пеле Бирлашган Араб Амирликларининг “Ал Айн” клуби билан икки йиллик шартнома имзолади ва БАА чемпионатида ўйнаш учун энг яхши хорижлик футболчилардан бирига номзод бўлди.

О'йин услуби

Оýинчи сифатида Пеле о'зининг тезлиги, яқин назорати ва дриблинг қобилияти, шунингдек, то'п узатиш ва гол уриш қобилияти билан машҳур эди. Одатда ҳужумкор ярим ҳимоячи ёки ҳужумчи сифатида о'йнаган. Унга "Маэстро" ва "Африкалик Марадона" лақаблари ҳам берилган.[8][9][10][11][12]

Шахсий ҳаёти

Абеди Кwаме ва Сола Аеwнинг укаси. Унинг о'г'иллари Иброҳим, Андре ва Жордан ҳам Гана терма жамоаси сафида бо'лишди. Андре ва Раҳим 2010-йилда Жанубий Африкада бо'либ о'тган ФИФА Жаҳон чемпионатида, Жордан ва Андре эса Бразилияда бо'либ о'тган ФИФА 2014 Жаҳон чемпионатида Гана терма жамоасини ҳимоя қилишган.[13]

Ютуқлари

Марсел

Ал-Айн[14]

  • Про-лига : 1999–2000
  • БАА Президенти кубоги : 1999-йил

Гана

  • Африка Миллатлар Кубоги : 1982 ; иккинчи о'рин: 1992-йил
  • Г'арбий Африка Миллатлар Кубоги : 1982, 1983, 1984

Индивидуал

  • Гана СWАГ Энг яхши Cолц (ёш) футболчиси: 1978-йил
  • ББC Африкада йилнинг энг яхши футболчиси : 1991-йил
  • Африкада йилнинг энг яхши футболчиси : 1991,[15] 1992,[16] 1993[17]
  • Африка Миллатлар кубоги "Олтин то'п": 1992-йил
  • ФИФА томонидан йилнинг энг яхши футболчиси : 9-1992, Номинация 1991[18]
  • Гананинг энг яхши футболчиси : 1993-йил
  • ФИФА юлдузлари ҳужумчиси: 1996 (захира), 1997 (захира), 1999[19]
  • 2004-йил 26-мартда у "(WАФУНИФ) Тинчлик ва тараққиёт бо'йича 4-махсус элчи" этиб тайинланди[20]
  • ФИФА 100
  • Со'нгги 50 йилдаги энг яхши 30 та африкалик футболчи: 5-о'рин[21]
  • Голден Фоот Легендс мукофоти : 2011[22]
  • ИФФҲС Алл-тиме Африcа Мен'с Дреам Теам: 2021[23]

Манбалар

  1. ↑ Абеди Пеле Натионал-Фоотбалл-Теамс.cом сайтида
  2. ↑ „Абеди "Пелé" Аеw - Гоалс ин Интернатионал Матчес“. РСССФ. Қаралди: 2020-йил 4-июн.
  3. ↑ „Гҳана анд Марсеилле легенд Абеди Пеле бреакс доwн дуринг носталгиc телевисион броадcаст| Гоал.cом“. www.гоал.cом. Қаралди: 2020-йил 31-июл.
  4. ↑ „10 оф тҳе бест плаймакерс оф тҳе 90с: Зизоу, Лаудруп, Баггио, Бергкамп...“ (эн-УС). Планет Фоотбалл (2020-йил 15-сентябр). Қаралди: 2020-йил 10-декабр.
  5. ↑ Таwиаҳ, Аугустина. „Абеди Пелé Стандс Талл Ин Африcан Фоотбалл Ҳисторй“. Грапҳиc Гҳана Неwс. Грапҳиc Cоммуниcатионс Гроуп (6-июл 2006-йил). 18-июл 2011-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-апрел 2007-йил. „Абеди Аеw Пелé wас борн анд бред ин а смалл виллаге cаллед Око неар Доме он 5-ноябр 1964-йил“.
  6. ↑ „Абеди Аеw Пелé | Гҳанаиан атҳлете“ (эн). Энcйcлопедиа Британниcа. Қаралди: 2020-йил 31-июл.
  7. ↑ „Интервиэw wитҳ Али Беҳзад“ (ар). ал-wатан.cом. 14-август 2015-йилда асл нусхадан архивланган.
  8. ↑ Оттмар Ҳитзфелд пиcкс Абеди Пеле ас Африcа'с Алл-тиме бест плаер, 2021-09-17да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2022-07-14
  9. ↑ Тҳе 50 Греатест Африcан Плаерс оф Алл Тиме
  10. ↑ Дове. „Африcан Легендс Cуп оф Натионс: Кану вс Абеди Пеле“. Гоал.cом (9-май 2020-йил). Қаралди: 6-июн 2020-йил.
  11. ↑ Аджеи. „Профилинг Гҳана'с греатест фоотбаллерс оф алл тиме“. ЭСПН ФC (16-март 2017-йил). Қаралди: 6-июн 2020-йил.
  12. ↑ Тее. „Гҳана легенд Абеди Пеле: Интернатионал саббатиcал cост ме Африcан Фоотбаллер оф тҳе Еар аwардс“. Гоал.cом (1-июн 2020-йил). Қаралди: 6-июн 2020-йил.
  13. ↑ Акwаси. „Тҳе рисе оф Абеди Пеле“ (эн). Ен.cом.гҳ - Гҳана неwс. (2019-йил 6-ноябр). Қаралди: 2020-йил 26-май.
  14. ↑ Моҳамед С. Чбаро анд Моҳаммед Қаед. „Унитед Араб Эмиратес 1998/99“. Реc.Спорт.Соccер Статистиcс Фоундатион (8-декабр 1999-йил). 4-март 2007-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-апрел 2007-йил.
  15. ↑ Боброwскй. „Африcан Плаер оф тҳе Еар 1991“. РСССФ (21-декабр 2000-йил). 9-январ 2001-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2-декабр 2012-йил.
  16. ↑ Пиэрренд. „Африcан Плаер оф тҳе Еар 1992“. РСССФ (5-январ 2001-йил). Қаралди: 2-декабр 2012-йил.
  17. ↑ Пиэрренд. „Африcан Плаер оф тҳе Еар 1993“. РСССФ (5-январ 2001-йил). Қаралди: 2-декабр 2012-йил.
  18. ↑ Пиэрренд. „Wорлд Плаер оф тҳе Еар - Wиннерс“. РСССФ (29-ноябр 2012-йил). 12-январ 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2-декабр 2012-йил.
  19. ↑ Леме де Арруда. „ФИФА ХИ´с Матчес - Фулл Инфо“. РСССФ (17-июл 2012-йил). Қаралди: 2-декабр 2012-йил.
  20. ↑ „WАФУНИФ/ФУТБОЛМАСТЕРС Спеcиал Адвисорй Ҳонорарй Cоммиттеэ фор тҳе Футбол 4 Пеаcе & Девелопмент Программе/Cампаигн“. Футбол 4 Пеаcе & Девелопмент мемберс лист. Тҳе Wорлд Ассоcиатион оф Формер Унитед Натионс Интернес анд Феллоwс (WАФУНИФ). 11-май 2005-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-апрел 2007-йил.
  21. ↑ „CАФ релеасе 30 бест Африcан плаерс ин тҳе ласт 50 еарс“. Оффиcиал wебсите. Cонфедератион Африcаине де Фоотбалл (20-феврал 2007-йил). 3-апрел 2007-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-апрел 2007-йил.
  22. ↑ „Легендс“. Голден Фоот. 25-сентабр 2015-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 23-сентабр 2015-йил.
  23. ↑ „ИФФҲС“. ИФФҲС (29-май 2021-йил). 2021-йил 30-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 14-июл.

Ҳаволалар