Abinsk
Абинск – Россиянинг жанубида, Краснодар ўлкасида жойлашган шаҳар. Абинск шаҳар округининг маъмурий маркази, бир вақтда Абинск шаҳар посёлкаси ҳам ҳисобланди[1].
Абинск русча:Абинск | |
|---|---|
| Шаҳар | |
| 44°52′00″Н 38°10′00″Э / 44.86667°Н 38.16667°Э | |
| Мамлакат | Россия |
| Ўлка | Краснодар |
| Туман | Абинск |
| Ҳукумат | |
| • мер | Савелев Алексей Анатолевич |
| Асос солинган | 1863-йил |
| Илк эслатилиши | 1834-йил |
| Қачондан бери шаҳар | 1963-йил |
| Маркази баландлиги | 41 м |
| Иқлим тури | мўтадил |
| Миллий таркиб | руслар, арманлар, украинлар, юнонлар |
| Этнохороним | абинскликлар |
| Почта индекс(лар)и | 353320 — 353323 |
Этимологияси
Номии Абин гидронимидан келиб чиққан бўлиб, ўз навбатида қадимги черкес этноними абинга[2] боғлиқ. Гидронимнинг яна бир - абазча: абна – „ўрмон“ изоҳи бор[3].
Географияси
Азов-Кубан текислигининг жанубий қисмида жойлашган.
Шаҳар Азов-Прикубан пасттекислигида, Абин дарёс бўйида жойлашган. Шаҳардан „Краснодар – Новороссийск“ автомобил йўли ўтади. Краснодаргача бўлган масофа – 80 км, Кримскгача – 12 кмни ташкил этади.
Шимолий Кавказ темир йўлининг Абинск темир йўл станцияси мавжуд[1].
Иқлими
Абинск иқлими мўтадил континентал. Абинскда ёзнинг бошланиши май ойининг 1-ўн кунлигига тўғри келади. Ёзда ўртача ҳаво ҳарорати +25 ° C га этади, энг иссиқ ойларда у +35 ° C гача кўтарилади. Қиш тез-тез илиши билан ажралиб туради. Абинскдаги қиш декабр ойининг охирги беш кунидан бошланади. Абинскда куз ойларида бу вақт учун ҳарорат кўпинча юқори – +30 ° C гача, бу камида 8 ой давомида дам олиш мавсумининг давомийлигини белгилайди. Йилига 650 мм гача ёғингарчилик тушади.
Тарихи
1834-йилда Натухай овули ўрнида генерал-лейтенант А. Веляминов Абин истеҳкоми (Абин қал’аси) қурилишига буйруқ беради.
Энг юқори лавозимга кўра, 1862-йил май ойининг охирида Натухай туманида Азов ва Кубан казак қўшинларидан бўлган муҳожирлар П. Д. Бабич қўмондонлигидаги Адагум отрядининг бевосита иштирокида 11 та янги қишлоқ қуришни бошлаганлар. Уларнинг ярми собиқ истеҳкомлар жойларида қурилган: Варениковск, Гостагаевск, Раевск, Новороссийск, Неберджаевск, Кримск кабилар эди.
Абинск қишлоғи 1863-йилда Азов казаклари томонидан ташкил этилган[4]. Бу ерда декабристлар А. Бестужев-Марлинский , А. Одоевский, П. Катенинлар хизмат вазифасини бажарганлар. Қишлоқ Кубан вилоятининг Темрюк департаменти таркибига кирган.
1914-йилдан 1919-йилгача қишлоқда отли темир йўллар тизими ишлаган.
1962-йил 7-декабрда қишлоқ ишчи посёлкаси мақоми ва Абинск номини, 1963-йил 23-октябрда эса қишлоқ вилоятга бўйсунувчи шаҳар мақоми ва Абинск номини олган[5].
Аҳолиси
- Миллий таркиби
2010 -йилги Бутунроссия аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра[6]:
| Миллатлар | Сони | Бутун аҳолидан эгаллаган улуши % да |
|---|---|---|
| руслар | 28 747 | 82,30% |
| арманлар | 1864 | 5,34% |
| украинлар | 715 | 2,05% |
| юнонлар | 492 | 1,41% |
| татарлар | 396 | 1,13% |
| бошқа | 892 | 2,55% |
| миллати кўрсатилмаган | 1822 | 5,22% |
| жами | 34 928 | 100,0% |
Иқтисодиёти
- Озиқ-овқат саноати: озиқ-овқат маҳсулотларини қайта ишлаш заводи, қаймоқ ишлаб чиқариш сехи.
- Қурилиш материаллари ишлаб чиқариш.
- „Абинск электрометаллургия заводи“ МЧЖ.
- Мебел фабрикаси
- „НИВА“ ғишт заводи
- Катта энергетика округининг (Новороссийск ва унинг атрофи) электр таъминоти маркази 500 кВ кучланишли Кубанск подстансиясидир.
Минтақада – дон етиштириш (асосан, шоли), чорвачилик, паррандачилик (шу жумладан туяқуш) ривожланган; нефт, симоб конларидан хом ашё қазиб олинади.
Таълими
- Мактабгача таълими
- 1-сонли болалар боғчаси
- 2-сонли умумий ривожланиш типидаги „Казачок“ болалар боғчаси
- 4-сонли умумий ривожланиш типидаги болалар боғчаси
- 5-сонли „Улибка“ умумий ривожланиш типидаги болалар боғчаси
- 7-сонли умумий ривожланиш типидаги болалар боғчаси
- 31-сонли умумий ривожланиш типидаги болалар боғчаси
- 33-сонли умумий ривожланиш типидаги болалар боғчаси
- 34-сонли „Золотой ключик“ ривожланиш типидаги болалар боғчаси
- 39-сонли „Аистёнок“ бирлаштирилган турдаги болалар боғчаси
- 43-сонли умумий ривожланиш типидаги болалар боғчаси
- Ўрта таълими
- 1-сон умумий ўрта таълим мактаби
- 2-сонли махсус тузатиш умумий таълим мактаб-интернати
- 3-сон умумий ўрта таълим мактаби
- 4-сон умумий ўрта таълим мактаби
- 38-сонли умумтаълим мактаби
- Бошланғич касбий таълим
- Ахтирск „Профи Аллианcе“ техник мактаби
- Ўрта касб-ҳунар таълими
- Анапа саноат коллежининг филиали
- Қўшимча таълими
- „Виктория“ болалар ва ўсмирлар спорт мактаби
- „Спартак“ болалар ва ўсмирлар спорт мактаби
- „Юност“ болалар ва ўсмирлар спорт мактаби
- Болалар учун санъат ва ҳунармандчилик уйи
- Болалар мусиқа мактаби
- Болалар бадиий мактаби
- „Патриот“ мактабдан ташқари машғулотлар маркази
Архитектура, диққатга сазовор жойлари

Абинск яқинида лой булоқлари, тоққа чиқадиган майдон, долменлар мавжуд.
Бой дафнларга эга бўлган Меотиан қишлоғи: заргарлик буюмлари, кулолчилик, қуроллар ва бошқалар.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Болшая Российская энсиклопедия: В 30 т. / Председател науч.-ред. совета Ю. С. Осипов. Отв. ред С. Л. Кравес. Т. 1. А – Анкетированиэ. – М.: Болшая Российская энсиклопедия, 2005. – 766 с.: ил.: карт.
- ↑ Поспелов 2008.
- ↑ Кумахов М. А.. Адыгская (черкесская) энциклопедия. Москва: ФОНД им. Б. Х. Акбашева, 2006. ИСБН 5-99003-371-0.
- ↑ „В. П. Пономарёв «Из истории основания станицы Абинской»“. 2013-йил 24-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 27-ноябр.
- ↑ Азаренкова А.С., Бондарь И.Ю., Вёртышева Н.С.. Основные административно-территориальные преобразования на Кубани (1793—1985 гг.). Краснодар: Краснодарское книжное издательство, 1986 — 239-бет.
- ↑ „Население по национальности и владению русским языком по муниципальным образованиям Краснодарского края“. 2016-йил 5-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 28-июн.