Абрам Маркович Эфрос (1888-йил 3-май, Москва — 1954-йил 19-ноябр, Москва) — рус ва совет санъацҳуноси, таржимон, театршунос, адабиёцҳунос[1].

Абрам Маркович Эфрос
Таваллуди 3-май 1888-йил
Москва
Вафоти 19-ноябр 1954-йил
Москва
Фуқаролиги SSSR bayrogʻi СССР
Соҳаси музейшунос
Иш жойлари Ўрта Осиё давлат университети
Таълими Москва давлат университети

Ҳаёти

Абрам Эфрос механик муҳандис Маркус (Мордух) Абрамович Эфроснинг ўғли[2], 1881-йилда Император Москва техник мактабини тамомлаган. Оиласи Динабургдан келган ва Москвада Долгоруковская кўчасидаги Афремовнинг уйида яшаган. Отасининг катта акалари Ефим Абрамович Эфрос ва Залман Абрамович Эфрослар биринчи гилдиянинг савдогарлари, йирик саноатчилар эди. Бошқа укаси Тевел Абрамович Эфрос Санкт-Петербургда банкир эди.

У Лазарев номидаги Шарқ тиллари институтининг гимназия синфларини тамомлаган, 1907-йилдан Москва университетининг юридик факултетида таҳсил олган. 1917-йил 25-июнда Социалистик инқилобий партия рўйхатида яна бир бор Москва шаҳар думаси депутати этиб сайланди[3].

1920-йилда у Витебсклик рассом Марк Шагаллни Москва яҳудий театрида ишлашга жалб қилди. Бу даврда у Давлат Третяков галереяси ҳай’ат аъзоси, янги ва замонавий санъат бўлими бошлиғи, бир вақтнинг ўзида 1924—1929-йилларда франсуз рассомлиги бўлими куратори, 1928-йилдан Тасвирий санъат музейи директорининг илмий ишлар бўйича ўринбосари ва раҳбари бўлган. У қатор бадиий кўргазмалар (Октябр инқилобининг 10 йиллигига, франсуз санъатининг сўнгги намуналари, болалар расмлари кўргазмаси ва бошқалар) ташкилотчиларидан бири бўлган.

У музейлардаги ишни илмий ва педагогик фаолият билан бирлаштирди: 1919—1920-йилларда у иккита давлат бепул санъат устахонасида дарс берди, Наркомпрос курсларида (1919—1920, 1940—1941) музейшунослик ва рус санъати бўйича маърузалар ўқиди ва семинарлар ўтказди, санъатдан дарс берди. Москва давлат университетида тарих (1940—1941), 1942—1943 йилларда Тошкентдаги Ўрта Осиё давлат университетининг санъат тарихи факултетида музейшунослик бўйича семинарга раҳбарлик қилган.

1950—1954-йилларда А. Н. Островский номидаги Тошкент санъат институти санъат тарихи кафедраси профессори бўлган.

Абрам Эфрос 1954-йилда вафот этган.

Адабиётлар

  • Толмачев М. В. А. Эфрос — художественный критик // Эфрос А. М. Мастера разных эпох. — Андоза:М., 1979.

Манбалар