Abram Kalontarov sahifasining manbasini koʻrish

{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Abram Kalontarov
| tasvir                   = Abram Kalontarov.png
| tasvir_eni               =
| izoh                     = 
| asl_ismi                 = {{lang-he|אַיבראַם קאַלאָנטאַראָװ}}<!-- bu parametrga faqat kishining ona tili lotin yozuviga asoslanmagan hollarda qiymat kiritilishi kerak (masalan, kirill, arab, xitoy yozuvlarida va h.k.). -->
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = 1865-yil<!-- {{tugʻilgan sanasi va yoshi|YYYY|OO|SS}}-->
| tavallud_joyi            = [[Samarqand]], [[Buxoro amirligi]]
| vafot_sanasi             = 1951-yil<!-- {{vafot sanasi va yoshi|YYYY|OO|SS|YYYY|OO|SS}}-->
| vafot_joyi               =  Samarqand, [[Oʻzbekiston SSR]], [[SSSR]]
| fuqaroligi               =  [[Tasvir:Flag of the Emirate of Bukhara.svg|22px]] [[Buxoro amirligi]]<br>[[Tasvir:Flag of Russia.svg|22px]] [[Rossiya imperiyasi]]<br>[[Tasvir:Flag of the Soviet Union.svg|22px]] [[SSSR]]
| taʼlimi                  =
| kasbi                    =tadbirkorlik
| dini                     =yahudiylik
| faoliyat_yillari         =
| asarlari                 =
| boʻyi                    =
| unvoni                   =
| turmush_oʻrtogʻi         =Xana Kalontarova
| bolalari                 =qizlari: Yafa (Yeva), Rivko, Soro (Sara)<br>oʻgʻli: Mixail (Misha)
| otasi                    =Isak Kalontarov
| onasi                    =Ester Kalontarova
| qarindoshlari            =ota tomondan bobosi:<br>Moshe Kalontar
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 = <!-- {{URL|sayt havolasi}}-->
| imzosi                   =
}}
'''Abram Kalontarov''' ('''Avromi Qalam'''; {{lang-he|{{nq|אַיבראַם קאַלאָנטאַראָװ}}}}; 1865, [[Samarqand]], [[Buxoro amirligi]] — 1951, Samarqand, [[Oʻzbekiston SSR]], [[SSSR]]) — kelib chiqishi buxoro yahudiylaridan boʻlgan samarqandlik savdogar, birinchi gildiya savdogari, Rossiya imperiyasi davlat dumasi deputati (1907), Moskvadagi [[Rus-Osiyo banki]] taʼsischilaridan biri va boshqaruv hayʼati aʼzosi. 

== Tarjimai holi ==
Abram Kalontarov 1865-yil [[Samarqand]] shahrida Isak va Ester Kalontarovlar oilasida tugʻilgan. Abramning bobosi Moshe Kalontar Samarqandda „Mahallai yahudiyon“ deb nom olgan buxoro yahudiylari dahasiga asos solgani bilan nom qozongan. Abram 8 yoshligida otasi Isak vafot etgan. Abram, uning ukasi Yakub va singlisi Miryamni bobosi Moshe Kalontar tarbiyalagan<ref name="tbt">{{cite journal |last1=Бадалов |first1=Иосиф |title=Его имя бессмертно. К 60-летию со дня смерти Абрама Калонтарова |journal=The Bukharian Times |date=6–12-may 2011-yil|volume=IX |issue=482 |page=30 |pages=54 |url=https://sdyehudim.files.wordpress.com/2011/07/bt-482_bukhariantimes_opt.pdf |accessdate=9-oktabr 2023-yil}}</ref>.

Abram va ukasi savdogar boʻlib yetishishgan. Ular Rossiyaning [[Moskva]], [[Sankt-Peterburg]] shaharlaridan tashqari bir qator [[Yevropa]] mamlakatlari bilan ham savdo-sotiq qilishgan. Kalontarovlar [[Oʻrta Osiyo]]dan [[paxta]] va mahalliy ishlab chiqaruvchilarning mahsulotlarini [[Rossiya]] va Yevropa bozorlariga chiqarib, u yerdan galantereya (attorlik) mollari, Oʻrta Osiyoda xaridorgir boʻlgan sanoat mahsulotlarini olib kelishgan<ref name="tbt" />. 

Abram Kalontarov oʻz oilasi bilan sayohatlarga koʻp chiqqan, Sankt-Peterbur, Moskva, [[Berlin]] va Yervopaning boshqa shaharlaridagi mehmonxonalarda shaxsiy xonalariga ega boʻlgan. Katta qizi Yafa Samarqandda, oʻrtancha qizi Rivko Berlinda, kichik qizi Soro Samarqandda, oʻgʻli Mixail Moskvada tugʻilgan<ref name="tbt" />. 

Kalontarov 1907-yil Rossiya davlat dumasi deputati etib saylangan. 1910-yil Moskvadagi [[Rus-Osiyo banki]] asos solinishida taʼsischi va boshqaruv hayʼati aʼzosi sifatida oʻrin tutgan. Rossiya imperiyasi davlat bankiga kiritgan sarmoyalari evaziga birinchi gildiya savdogari hisoblangan<ref name="tbt" />.

1917-yilgi [[Oktyabr inqilobi|shoʻrolar inqilobidan]] keyin mamlakatda vaziyat oʻzgarib, oʻz ixtiyori bilan mol-mulkini davlat hisobiga oʻtkazib bermagan boylarni hibsga olish ishlari boshlanadi. 1920-yillarda Abram Kalontarov bor mol-mulkini oʻz ixtiyori bilan davlat hisobiga xatlab beradi, oʻzi ijarada yashaydi, shoʻrolar hukumati esa Kalontarov va uning oilasiga himoya yorligʻi topshiradi<ref name="tbt" /><ref name="smtr" />.

1930-yilda Abram Kalontarov va oʻgʻli Mixail hibsga olinib, [[Toshkent]]ga olib ketiladi. Kalontarovning tanishlari Davlat siyosiy boshqarmasi xodimlariga himoya yorligʻini koʻrsatish orqali Abram va Mixail Kalontarovlarni qamoqdan olib qoladilar<ref name="tbt" />.

== Kalontarovning Samarqanddagi uyi ==
Abram Kalontarovning turli shaharlarda uylari koʻp boʻlgan. U Samarqandda 1910–1916-yillarda qurdirgan uy hozirda davlat himoyasidagi [[Samarqand viloyat oʻlkashunoslik muzeyi|muzey hisoblanadi]]. Bu uy avstriyalik meʼmor [[Otto Nelle]] loyihasi asosida, germaniyalik va samarqandlik ustalar ishtirokida qurilgan boʻlib, Rossiya imperatori [[Nikolay II]]ning Samarqandga tashrifiga atab qurdirilgan. Yaʼni imperator Samarqandga kelsa, Kalontarov uni shu uyda mehmon qilmoqchi boʻlgan. Ammo [[Birinchi jahon urushi]] va mamlakat ichidagi inqilobiy harakatlar tufayli imperator Oʻrta Osiyoga tashrifini bekor qilgan<ref name="tbt" /><ref name="smtr">{{veb manbasi |title=Самаркандская резиденция российского императора |url=https://samtur.uz/ct/18-samarkandskaja-rezidencija-imperatora.html |website=Samtur.uz |publisher=Самаркандский туристический и информационный портал |accessdate=10-oktabr 2023-yil |language=ruscha |date=12/21/2018 |arxivsana=2021-10-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211008053337/https://samtur.uz/ct/18-samarkandskaja-rezidencija-imperatora.html }}</ref>.

Samarqand shahri [[Oʻzbekiston SSR]] poytaxti boʻlgan 1925–1930-yillarda bu uy davlat idoralariga tegishli boʻlgan, keyinchalik u yer Madaniyat uyiga aylantirilgan. Uydan 1934-yildan tarix va madaniyat muzeyi sifatida foydalanilgan, 1981-yildan hozirgacha [[Samarqand viloyat oʻlkashunoslik muzeyi]] sifatida foydalanilmoqda<ref name="smtr" />.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Kalontarov, Abram}}
[[Turkum:Buxoro yahudiylari]] [[Turkum:Yahudiylar]] [[Turkum:Buxoro amirligida tugʻilganlar]] [[Turkum:Samarqandda tugʻilganlar]] [[Turkum:1865-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Samarqandda vafot etganlar]] [[Turkum:1951-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Rossiya imperiyasi davlat dumasi deputatlari]]

{{no iwiki}}