Abu Dulyama
 |
 | Бу мақола автомат таржима қилинган ёки машина таржимаси тайинли ўзгартиришсиз чоп этилгани эътироф этилмоқда. Таржимани текшириб чиқиш ҳамда мақоладаги мазмуний ва услубий хатоларини тузатиш керак. Сиз мақолани тузатишга кўмаклашишингиз мумкин. (Шунингдек, таржима бўйича тавсиялар билан танишиб чиқишингиз мумкин.) ДИҚҚАТ! БУ ОГОҲЛАНТИРИСҲНИ ЎЗБОСҲИМCҲАЛИК БИЛАН ОЛИБ ТАСҲЛАМАНГ! Мақоланинг оригинали кўрсатилинмаган. |
Абу Дуляма Занд ибн ал-Жаwн (араб. ạ̉бw длạмẗ знд бн ạлжwн; 730 ‒ 777-йилгача) — араб тилида сўзлашувчи сатирик шоир.
Биография
Абу Дулама Африкадан келган; у қора танли қул ёки қулнинг ўғли Куфадаги Бани Асаднинг мижози (мавлоси) эди. Она тили номаълум. Баъзи манбаларда унинг исми Зубод ёки Зайд бўлган, лекин кўпчилик унинг исмини Занд ибн ал-Жаwн деб ўйлашга мойил бўлган. Унинг куняси Абу Дулом ҳақида ҳам ихтилофлар мавжуд. Баъзилар бу унинг ўғли Дуляма номидан келиб чиққан деб ишонишган бўлса, бошқалари Дуляма Маккадаги зиёратчилар устида кўтарилган тоғнинг номи, бу тоғ силлиқ қоя билан қопланган қора ва қизлар яшайдиган жой, дейишади. исломдан олдинги даврда тириклайин дафн этилган. Абу Дулама икки сулола — Умавийлар ва Аббосийлар сулоласининг бурилиш нуқтасида туради, бу даврда унинг ҳаётининг тахминан 25 йили ўтди. У охирги Умавий халифаси тарихида тилга олинади, лекин фақат Аббосийлар даврида „шоир“ сифатида намоён бўлади. Абу Дуляма халифа ас-Саффаҳ саройида ва айниқса, халифа ал-Мансур ва ал-Маҳдий даврида сарой масхарабози ролини ижро этган. Унинг Абу Муслимнинг вафоти ҳақидаги шеъри (ваф. 754/755) унинг номини очиб берган асарларидан биринчиси бўлганлиги айтилади. Бизгача етиб келган диван парчалари унинг ақлли, зукко шоир эканлигини, чинакам ҳазил хусусиятига эга эканлигини кўрсатади. Оломоннинг мақтовидан кулади, унинг ёмон тилидан ҳамма қўрқади. Тўғри, у ўзини, ҳатто яқин қариндошларини ҳам аямади; ҳатто баъзан ҳомийларидан бири у орқали бошқасини масхара қилмоқчи бўлганида, олижаноб одамларнинг унга йўллаган ҳазилининг қўполлиги учун ўч олди. У, шунингдек, ҳазил-мутойибанинг ислом қонунларидан устун бўлиш эркинлигидан баҳраманд бўлган ва уларни ўзининг масхара қилиш обектига айлантириши мумкин эди. Ҳар қандай нуқсони бор хачирини улуғлади ва унга ҳазил қасидасини бағишлади. У таниқли латифалар шаклида сақланиб қолган ўзининг таъсирли сатирик мисралари билан машҳур эди. Абу Дуляма қўпол ва ўзини тутиб бўлмайдиган комедиячи турини ўзида мужассам этган; Шунинг учун у ва Абу Нувос томонидан айтилган баъзи латифалар тарихий бўлиб, у кўпинча унга ўхшатилади.
Адабиётлар
ҳттпс://ру.wикипедиа.орг/wики/%Д0%90%Д0%Б1%Д1%83_%Д0%94%Д1%83%Д0%ББ%Д1%8Ф%Д0%БC%Д0%Б0 [сайт ишламайди] ҳттпс://уз.wикипедиа.орг/w/индех.пҳп?титле=Абу Дуляма