Abu Lahab

Абу Лаҳаб (арабча: عبد العزى بن عبد المطلب‎‎) – „ўтда куювчи“, „алангаланувчи“; асл исми Абд ал-Уззо ибн Абдулмутталиб (ВИ аср ўрталари – 624) – Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг амакилари ва ёвуз душмани. Абу Лаҳабнинг Атаба ва Утайба исмли икки ўғли пайғамбарнинг қизига уйланган. Абу Толиб ўлимидан сўнг (619-йили) у бани Ҳошим қабиласининг бошлиғи бўлган. Дастлаб Абу Толиб каби Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга ҳомийлик қилган. Аммо Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам Макка аҳли сиғинган уч маъбудни тан олишдан бош тортганларидан сўнг, қайноғаси Абу Суфён таъсирида Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламни ҳимоя қилишдан бош тортганлар. Пайғамбарни масхаралаб, хотини билан бирга у зотга қарши ҳар хил макрлар ишлатган. Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи васалламнинг душманлари ичида Қуръонда исми келтирилган ягона шахсдир. Қуръоннинг 111-сурасида Абу Лаҳаб лаънатланади. Бу сура Масад сурасидир.

Оиласи

Маккада туғилган. 549, Абдул Мутталибнинг ўғли, Ҳошим уруғининг бошлиғи ва Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг амакиси. Шундай қилиб, у Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи васалламнинг оталари Абдуллоҳнинг ўгай укаси эди. Унинг онаси Лубна бинти Ҳажар. Хузоа қабиласидан эди. Қурайшлар аждодлари Қусай ибн Килаб орқали мас’улиятни ўз зиммаларига олишларидан олдин, Хузоа қабиласидан бўлган одамлар бир неча асрлар давомида Каъбанинг қўриқчиси бўлган. Абу Лаҳаб ҳам Муҳаммад алайҳиссаломга туғма амаки сифатида қариндош эди, чунки Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг бувиси Бану Махзум қабиласидан Фотима бинти Амр эди.

Унинг асл исми Абдулуззо эди, лекин отаси қизарган (яллиғланган) ёноқлари туфайли уни „ўзининг гўзаллиги ва жозибаси учун“ Абу Лаҳаб („Олов отаси“) деб атаган. У „икки ўрим сочли“ва „жуда сахий“деб таърифланади.

У Абу Суфённинг (Сахр) синглиси Арво Умму Жамил бинти Ҳарбга уйланди, унинг отаси Ҳарб Умайя қабиласининг бошлиғи эди. Уларнинг фарзандлари: Утба, Муаттаб,Дурра (Фахита), Уззо ва Холида. Абу Лаҳабнинг Дурра исмли яна бир ўғли бор эди, у бошқа аёлдан туғилган бўлиши мумкин. У ўзининг қули Тувайбадан туғилган Масруҳнинг отаси бўлиши мумкин.

Қизи Дурра исломни қабул қилиб, ҳадис ровийи бўлди. Улардан бири Аҳмаднинг „Муснад“ида бўлиб, у ерда бир киши ўрнидан туриб Ислом пайғамбари Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламдан: „Одамларнинг энг яхшиси ким?“ деб сўрагани ҳақида хабар беради. У зот: „Одамларнинг энг яхшиси илмлиси, энг тақводори, яхшиликка буюрувчиси, ёмонликдан қайтарувчиси ва қариндош-уруғига қўшилишидир“, деб жавоб бердилар.

Утба ҳам Макка фатҳ қилинганидан кейин Исломни қабул қилди ва Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга бай’ат қилди.