Adıyaman
Адıяман ( курдча: Семсûр[1][2][3] ) — Туркия жануби-шарқидаги шаҳар ва туман бо'либ , Адıяман вилоятининг маркази ҳисобланади. Шаҳар аҳолиси асосан курдлар ташкил қилади[4][5].
Этимологияси
Тасдиқланмаган назария[6] шуки, шаҳарнинг собиқ номи Ҳисн-Мансур 758-йилда Ал-Мансур томонидан ўлдирилган Умавий амири Мансур бен Джавана номидан келиб чиққан[7]. Маҳаллий аҳоли орасида Ҳисн-Мансурни исмини айтиш қийин бо'лганлиги сабабли, Семсур лақаби пайдо бо'лади[8].
Исм учун турли тасдиқланмаган назариялар мавжуд[8].



Қизиқарли жойлари
Ба'зи о'таётган сайёҳлик карвони учун асосий туристик диққатга сазовор жой— Немрут тог'идир .
- Пирин г'орлари (қадимги Перре шаҳри) Адиямандан 5 км узоқликда жойлаган. Улар минг йиллар давомида қабристон сифатида фойдаланилган. Диққатга сазовор жойлар орасида шаҳар ҳаробалари ва қояга о'йиб ёзилган битишмалар шундай ко'зга ташланади.
- Адияман вилоятидаги ягона фаол черков бу ерда жойлашган бўлиб, у Адияман суриялик православ черковининг маркази ҳисобланади[9][10]. У 2012-йилда таъмирланиб, қайта ишга туширилган[11].
Иқлими
Адıяманда Кöппен таснифи бо'йича О'рта ер денгизи иқлими ва ба'зи континентал хусусиятларга эга Треwартҳа таснифи остида қуруқ-иссиқ ёз субтропик иқлими бо'либ ёз жуда иссиқ ва жуда қуруқ бо'лади. Ко'пинча ҳарорат ёз ойининг о'рталарида 40 °C (104 °Ф) даражагача етиши мумкин. Энг юқори қайд этилган ҳарорат 45.3 °C (113.5 °Ф)ни ташкил этди ва бу ҳодиса 2000-йил 30-июлда қайд этилади. Адıяман қиши кучли ёг'ингарчилик билан қуруқ совуқ бо'лади. Энг паст қайд этилган ҳарорат −14.4 °C (6.1 °Ф) эди 1972-йил 24-январ кунига то'г'ри келади.
Маҳаллалари
- Аҳметҳоcа 37°50′Н 38°12′Э / 37.833°Н 38.200°Э
- Акдере 37°27′43″Н 38°12′59″Э / 37.46194°Н 38.21639°Э
- Акпıнар 37°34′26″Н 38°13′12″Э / 37.57389°Н 38.22000°Э
- Акязı 37°30′Н 38°18′Э / 37.500°Н 38.300°Э
- Акçалı 37°51′Н 38°12′Э / 37.850°Н 38.200°Э
- Акıнcıлар
- Алибей 37°38′Н 38°07′Э / 37.633°Н 38.117°Э
- Ардıçолук 37°45′Н 38°23′Э / 37.750°Н 38.383°Э
- Атакент
- Айдıнлар 37°41′Н 38°23′Э / 37.683°Н 38.383°Э
- Аğаçконак 37°54′Н 38°18′Э / 37.900°Н 38.300°Э
- Батталҳüйüк 37°38′Н 38°11′Э / 37.633°Н 38.183°Э
- Баğдере 37°45′Н 38°12′Э / 37.750°Н 38.200°Э
- Баğлıcа 37°56′Н 38°17′Э / 37.933°Н 38.283°Э
- Баğпıнар 37°35′29″Н 38°19′06″Э / 37.59139°Н 38.31833°Э
- Баşпıнар 37°44′23″Н 38°06′45″Э / 37.73972°Н 38.11250°Э
- Бебек 37°31′59″Н 38°15′28″Э / 37.53306°Н 38.25778°Э
- Бозҳüйüк 37°37′Н 38°18′Э / 37.617°Н 38.300°Э
- Бозтепе 37°43′56″Н 38°29′36″Э / 37.73222°Н 38.49333°Э
- Боğазöзü 37°51′Н 38°25′Э / 37.850°Н 38.417°Э
- Бöркенек 37°41′Н 38°06′Э / 37.683°Н 38.100°Э
- Бüклüм 37°44′41″Н 38°07′43″Э / 37.74472°Н 38.12861°Э
- Бüйüккаваклı 37°42′07″Н 38°15′32″Э / 37.70194°Н 38.25889°Э
- Бüйüккıрıклı 37°49′06″Н 38°09′29″Э / 37.81833°Н 38.15806°Э
- Дамдıрмаз 37°49′Н 38°02′Э / 37.817°Н 38.033°Э
- Дардаğан 37°48′2″Н 38°9′37″Э / 37.80056°Н 38.16028°Э
- Давутҳан 37°44′Н 38°05′Э / 37.733°Н 38.083°Э
- Деринсу
- Диşбудак
- Дойран
- Дурак
- Дурукайнак 37°47′Н 38°08′Э / 37.783°Н 38.133°Э
- Экинcи
- Элмаcıк
- Эсенcе
- Эсентепе
- Эскиҳüснüмансур 37°42′Н 38°21′Э / 37.700°Н 38.350°Э
- Гöкçай 37°56′Н 38°16′Э / 37.933°Н 38.267°Э
- Гöлпıнар
- Гöзебаşı
- Гüмüşкая
- Гüнеşли
- Гüзелюрт
- Ҳаcıҳалил
- Ҳасанcıк
- Ҳасанкенди
- Карааğаç
- Карагöл
- Караҳöйüк
- Каракоç
- Кавак
- Каяcıк
- Каяöнü
- Каşкöй
- Кемеркая
- Корукöй
- Козан
- Коçали 37°55′25″Н 38°15′28″Э / 37.92361°Н 38.25778°Э
- Куюcак 37°51′40″Н 38°20′37″Э / 37.86111°Н 38.34361°Э
- Куşаккая 37°49′Н 38°07′Э / 37.817°Н 38.117°Э
- Кöмüр 37°52′02″Н 38°25′42″Э / 37.86722°Н 38.42833°Э
- Кıндıрали
- Кıзıлcаҳöйüк
- Кıзıлcапıнар
- Местан
- Олгунлар
- Олуклу
- Орманиçи
- Паланлı
- Паямлı
- Паşамезрасı 37°40′Н 38°12′Э / 37.667°Н 38.200°Э
- Пıнаряйла 37°54′Н 38°28′Э / 37.900°Н 38.467°Э
- Резип 37°52′25″Н 38°16′48″Э / 37.87361°Н 38.28000°Э
- Сарıҳарман
- Сарıкая
- Таşгедик
- Таşпıнар
- Текпıнар
- Топтепе
- Улудам 37°47′Н 38°28′Э / 37.783°Н 38.467°Э
- Узункöй
- Узунпıнар
- Уğурcа
- Ярмакая 37°43′Н 38°10′Э / 37.717°Н 38.167°Э
- Яйладамı
- Яйлаконак 37°49′30″Н 38°04′49″Э / 37.82500°Н 38.08028°Э
- Язлıк
- Язıбаşı
- Язıcа
- Едиолук
- Ениcе
- Енигüвен 37°48′Н 38°20′Э / 37.800°Н 38.333°Э
- Еникöй
- Еşилова
- Еşилтепе
- Зияретпаямлı 37°46′Н 38°20′Э / 37.767°Н 38.333°Э
- Çамгази 37°42′Н 38°09′Э / 37.700°Н 38.150°Э
- Çамлıcа 37°42′46″Н 37°59′31″Э / 37.7128°Н 37.9919°Э
- Çамюрду
- Çаталаğаç
- Çайлı
- Çайıрлı
- Çэмберлитаş
- Çобандеде
- İнcебаğ 37°41′Н 38°26′Э / 37.683°Н 38.433°Э
- İнcелер 37°46′30″Н 38°25′33″Э / 37.77507°Н 38.42583°Э
- İндере
- Şэрефли
Манбалар
- ↑ Офра Бенгио. Курдиш Аwакенинг: Натион Буилдинг ин а Фрагментед Ҳомеланд, 2014 — 136-бет.
- ↑ Авcıкıран, Адем. Кüртçэ Анамнез Анамнеза би Курманcî (тр, ку), 2009 — 56-бет.
- ↑ Çифтçи, Текин (2019). "Адıяман ве Çэвресинде Ҳалк İнанçларı ве Ҳалк Ҳекимлиğи (Баwерийêн Гелêрî û Дерманê Курманcî Ли Ҳерêма Семсûрê)" (тр). Диcле Университй Институте оф Соcиал Сcиэнcес (Диcле Университй): 42.
- ↑ Полат, Мüслüм; Тüркан, Явуз (2012). "Османлıдан Гüнüмüзе Кüртлерде Экономик Ҳаят". Кимлик, Кüлтüр ве Деğиşим Сüреcинде Османлı’дан Гüнüмüзе Кüртлер Улусларарасı Семпозюм (Бингöл Университй): 307.
- ↑ Балcı. „Тҳе 2014 элеcтионс: Рефлеcтионс он тҳе Курдиш қуэстион“. Сакаря Университй. СЕТА (2014). 2021-йил 19-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 19-апрел.
- ↑ Синcлаир, Тҳомас Т. (Жулй 2008). "Адıяман". Энcйcлопедиа оф Ислам, Тҳирд Эдитион. ҳттпс://референcеwоркс.бриллонлине.cом/энтриэс/энcйcлопаэдиа-оф-ислам-3/адяман-СИМ_0303?с.нум=435&с.роwс=100&с.старт=380.
- ↑ Таэсчнер, Франз (24 Април 2012). "Адияман". Энcйcлопедиа оф Ислам, Сеcонд Эдитион. ҳттпс://референcеwоркс.бриллонлине.cом/энтриэс/энcйcлопаэдиа-оф-ислам-2/адияман-СИМ_0316.
- ↑ 8,0 8,1 Ҳан, Суна (2001). "Адıяман Тариҳи ве Кüлтüрü". Неар Эаст Университй Сcиэнcе Литературе Фаcултй (Ниcосиа: Неар Эаст Университй): 1. Арчивед фром тҳе оригинал он 2021-04-20. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20210420104321/ҳттп://доcс.неу.эду.тр/либрарй/6294007862.пдф. Қаралди: 2022-11-25.Адıяман]]
- ↑ „Мор Малки Üрек“. соc-wус.орг. 2018-йил 24-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 24-апрел.
- ↑ лоcатион оф буилдинг-37.757316, 38.273478
- ↑ „Мор Петрус-Мор Паулус Килисе'си ресторе эдилерек ибадете аçıлдı! - 10-12-2012“. эмлаккулиси.cом. 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 24-апрел.