Adi ibn Xotim
Ади ибн Хотим ат-Тои — (арабча: عدي بن حاتم الطائي) араб қабиласининг той бошлиғи ва Муҳаммад саҳобаларидан бири эди. У араблар орасида жасурлиги, мардлиги ва саховатлилиги билан машҳур бўлган шоир Хотим ат-Тойнинг[1] ўғли эди. Ади 630-йилда (ҳижрий 9-йил) исломни қабул қилгунига қадар йигирма йилга яқин исломга душман бўлиб яшади[2],[3].
| 'Ади ибн Ҳатим ат-Тайй عدي بن حاتم الطائي'Ади ибн Ҳатим ат-Тайй عدي بن حاتم الطائي |
|---|
Адий отасининг мулкини мерос қилиб олди ва отасининг лавозимига той халқи томонидан тайинланди. Унинг бойлигининг катта қисми юришларида натижасида қўлга киритилган маблағларнинг тўртдан бир қисмини унга бериш натижасида тўпланган эди.
Исломдан олдин
Муҳаммад билан учрашганидан у зотнинг ўзлари Адига ваъз қилганлар. Ундан аввалроқ ўзининг сўзларига кўра, Ади Одил Салоҳийнинг сўзларига кўра, Рекусийни ёзган Ракусийя амалиётчиси бўлган[4]. Ракусийя ҳам Исонинг насронийлик таълимотига, ҳам Закариёнинг издоши бўлган яҳудийлик таълимотига содиқ бўлган алоҳида диний оқим эди[4]. Бироқ, Ади ва Муҳаммад ўртасидаги ҳадис суҳбатини кузатган Мисрдаги тилшунослар ва луғацҳуносларнинг фикрига кўра, Ракусия насронийлик ва собийлар дини ўртасидаги ўзаро аралашган кўриниши эди[5].
Исломдан кейин
Ислом динига кўра эътиқодининг хатолигига ишонч ҳосил қилган Ади исломни қабул қилди[4].
Ибн Хотим халифа Абу Бакр даврида Ислом қўшинига қўшилган. У мушрикларга, ғайридинларга ва муртадларга қарши қўзғолон урушларини олиб борган, шунингдек , Холид ибн Валид қўмондонлигида Ироққа бостириб кириш учун юборилган ислом қўшинига қўмондонлик қилган.
Ади ҳам Ироқдан Левантга Холиднинг афсонавий чўл ўтишида қатнашган мусулмон аскарлари орасида эди[6]. Хотим Левантга етиб боргач, Холид томонидан Мадинага юборилган ўлжанинг бешдан бир қисмини халифа Абу Бакр (р.а)га у киши билан бериб юборилган[6].
Туя ва Сиффин жангларида ҳам Али ибн Абу Толиб тарафида жанг қилган.
Мероси
Бухорий, Муслим, Аҳмад ибн Ҳанбал ва бошқалар[7] ундан ҳадис ривоят қилганлар.
Манбалар
- ↑ Тҳе Ливинг Пропҳет бй Сед Сулаиман Надви. пп. 106
- ↑ Моҳаммед анд тҳе Рисе оф Ислам Бй Давид Самуэл Марголиоутҳ. пп. 437-438
- ↑ Муҳаммад: Тҳе Мессенгер оф Ислам Бй Ҳажжаҳ Амина Адил. пп. 530
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Салаҳи, Адил. Муҳаммад: Ман анд Пропҳет. Кубе Публишинг Лимитед, 2010. ИСБН 978-0-86037-429-9. Қаралди: 2021-йил 9-октябр.
- ↑ Ҳаwрамани. „الركوسية“. Ҳаwрамани.cом. Икрам Ҳаwрамани (1998). — „Аcадемй оф тҳе Арабиc Лангуаге ин Cаиро, ал-Му'жам ал-Wасīṭ (1998) медиатор лехиcон оф а гроуп оф аутҳорс :(الركوسية) فرقة لَهَا دين وَمذهب بَين النَّصَارَى وَالصَّابِئِينَ وَفِي حَدِيث عدي بن حَاتِم أَنه أَتَى النَّبِي صلى الله عَلَيْهِ وَسلم فَقَالَ لَهُ (إِنَّك من أهل دين يُقَال لَهُم الركوسية)“. Қаралди: 2021-йил 20-декабр.
- ↑ 6,0 6,1 ад-Дҳаҳаби, Шамс ад-Дин. Сияр А'лам Нубала. Исламwеб: Исламwеб. Қаралди: 2021-йил 20-декабр.
- ↑ ат-Тирмидзи. „Ҳадитҳ“. Суннаҳ.cом. Даруссалам;ал Адабул Муфрад; Саҳиҳ Букҳари; Саҳиҳ Муслим; Жами' ат-Тирмидҳи; Сунан Аби Даwуд; Сунан Ибн Мажаҳ; Силсалат ал-Ҳадитҳ ас-Саҳиҳаҳ. Қаралди: 2021-йил 9-октябр.