Adina Masjidi
Адина масжиди - Ҳиндистоннинг Ғарбий Бенгал штатидаги Малда туманидаги собиқ масжид. Бу Ҳиндистон яриморолидаги энг катта бундай иншоот эди ва Бенгал султонлиги даврида Сикандар Шоҳ томонидан қироллик масжиди сифатида қурилган, у ҳам ичкарида дафн этилган. Масжид собиқ қироллик пойтахти Пандуада жойлашган..
Кенг архитектура Умавийлар масжидининг гипостили билан боғлиқ бўлиб, у янги ҳудудларда Исломни жорий этиш пайтида ишлатилган. Илк Бенгал султонлиги 1353 ва 1359 йилларда Деҳли султонлигини икки марта мағлуб этганидан кейин императорлик амбицияларини ўзида мужассам этган. Адина масжиди 1373 йилда фойдаланишга топширилган. Унинг қурилишида исломдан олдинги ҳинду ва буддист тузилмаларидан қайта фойдаланилган.[1]
Г'арбий Бенгалиядаги миллий аҳамиятга эга бўлган ёдгорликлар ро'йхатига ко'ра (серия №. Н-WБ-81) Адина масжиди АСИ ро'йхатига киритилган ёдгорликдир. [2]
Дизайн

Масжид дизайни Бенгал, Араб, Форс ва Византия архитектурасини о'з ичига олган. Масжид о'зининг катталиги туфайли узоқдан ко'зни қамаштирса-да, лекин жуда аниқ бажарилган дизайн безаклари туфайли ундан узоқда турмасдан туриб, унинг хусусиятларини ко'риш қийин. У г'ишт, тош, шляпа, гипс, бетон, сирланган ёки оҳак текислаш билан қопланган молоз тош билан қурилган. [1] Тош гуллари бинонинг ички ва ташқи ко'ринишидаги камарларга бирлаштирилган. [3] Унинг режаси Дамашқдаги Улуг' масжидга о'хшайди. [4] Очиқ ҳовлиси бўлган то'ртбурчаклар ҳипостил тузилишига эга эди. Бир неча юз гумбаз бор эди. Иншоотнинг ўлчами 172 га 97 м. Бутун г'арбий девор исломгача бўлган Сосоний Форснинг император услубини уйг'отади. Масжиднинг энг ко'зга ко'ринган хусусияти унинг марказий неф устидаги монументал қовург'али бочкали гумбази, субконтинентда қурилган биринчи шундай улкан гумбаз ва сосонийлар услуби билан умумий бўлган яна бир хусусиятдир. Масжид онгли равишда Форс императорлик улуг'ворлигига тақлид қилган. [5] Намоз залининг чуқурлиги беш йўлакдан иборат бўлса, ҳовли атрофидаги шимол, жануб ва шарқий монастирлар уч йўлакдан иборат. Ҳаммаси бо'либ, бу ё'лакларда 260 та устун ва 387 гумбазли ко'рфаз бор эди. Ҳовлининг ички қисми парапет билан о'ралган 92 та аркнинг узлуксиз фасадидан иборат бо'либ, ундан ташқарида ко'рфазларнинг гумбазлари ко'ринади. Бинонинг безаклари содда, аммо яқинроқ қарасангиз, девор ва аркларда яратилган о'йма нақшлардаги шиддат ва шогирдни ко'ришингиз мумкин. [1] Султон ва унинг амалдорларининг галереяси бўлган ички баланд платформа ҳали ҳам мавжуд. Султон қабри хонаси ғарбий девор билан туташтирилган. [3]
Тарих
Пандуа ҳисоблари
Масжид Бенгал Султонлиги Илёс Шоҳи сулоласининг иккинчи султони Сикандаршоҳ даврида қурилган. Масжид 14-асрда Деҳли султонлиги устидан қозонилган икки ғалабадан сўнг қиролликнинг императорлик амбицияларини кўрсатиш учун мўлжалланган эди. [6] Қурилишда бузиб ташланган ҳинду ибодатхоналаридаги тошлардан фойдаланилган. [5] Масжиднинг ташқи деворининг бир неча қисмида фил ва рақсга тушган фигуралар каби о'ймакорлик тасвирлари бор. Тарихчилар қурувчилар исломдан олдинги иншоотлардан тош ишлатганми ёки масжид аввалдан мавжуд бўлган хароба ўрнида қурилганми, деб ўйлаб кўришган. Масжиддаги ёзувларда Сикандаршоҳ "юксак султон" ва "мо'минлар халифаси " деб э'лон қилинган. [7] Султон Макка томонга қараган деворга бириктирилган қабр хонасига дафн қилинди.
Масжид Бенгал султонлигининг собиқ пойтахти бўлган тарихий Пандуа шаҳрида жойлашган эди. Пандуа султонлик даврида гуллаб-яшнаган ва космополит савдо маркази эди.
Замонавий давр
Масжид 19-асрдаги зилзилаларда вайрон бўлган. У фойдаланилмай қолди. Пандуанинг катта қисми ҳам чо'лнинг бир қисмига айланди.
Галерея
-
Арчес анд cолумнс ин тҳе интериор оф Адина Мосқуэ. Тҳе элеватед платформ wас тҳе роял галлерй wҳере тҳе Султан праед.
-
Cентрал праер ҳалл ин тҳе мосқуэ
-
А Ганеша идол cарвинг он тҳе стоне wалл
-
Томб оф Султан Сикандар Шаҳ
-
Детаилед арабесқуэ
-
Адина Мосқуэ тҳроугҳ тҳе пеэп ҳоле
Яна қаранг
- Бенгал архитектураси
- Ислом архитектураси
- Баро Шона масжиди
Малумотлар
| Викиомборда „Адина Масжиди“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |
- ↑ 1,0 1,1 1,2 (эн) Тҳе арчитеcтуре анд арчитеcтурал деcоратион оф тҳе Адина Мосқуэ, Пандуа, Wест Бенгал, Индиа: Тҳе проблем оф тҳе cонжоинед Буддҳист, Ҳинду анд Исламиc мотифс ин тҳе миҳраб ничес - ПроҚуэст. ПроҚуэст 304044113.
- ↑ „Лист оф Анcиэнт Монуменц анд Арчаэологиcал Ситес анд Ремаинс оф Натионал Импортанcе“. Wест Бенгал. Арчаэологиcал Сурвей оф Индиа. 2014-йил 27-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 17-апрел.
- ↑ 3,0 3,1 Банержи, Насеэм Аҳмед. Тҳе Арчитеcтуре оф тҳе Адина Мосқуэ ин Пандуа, Индиа: Медиэвал Традитион анд Инноватион. Эдwин Меллен Пресс, 1 Жануарй 2002. ИСБН 9780773472099.
- ↑ Ҳасан, Перwеэн. Султанс анд Мосқуэс: Тҳе Эарлй Муслим Арчитеcтуре оф Бангладеш. И.Б.Таурис, 15 Аугуст 2007. ИСБН 9781845113810.
- ↑ 5,0 5,1 элеcтриcпулп.cом. „БЕНГАЛ – Энcйcлопаэдиа Ираниcа“.
- ↑ Эатон, Ричард Махwелл. Тҳе Рисе оф Ислам ин тҳе Бенгал Фронтиэр, 1204-1760. Университй оф Cалифорниа Пресс, 1996 — 40–50-бет. ИСБН 0520205073.
- ↑ „Адина Мосқуэ“. Банглапедиа.