Afina Varvakion

Афина Варвакион — қадимги Рим ҳайкали, Фидия " Афина Парфенос " асарининг нусхаси, ҳозирда Миллий археология музейи коллекциясининг бир қисми. Бу бир вақтлар Парфенон[1] да турган Пҳидиас ва унинг ёрдамчилари томонидан яратилган хризолефантин ҳайкалининг энг аниқ нусхаси эканлиги умумий қабул қилинади. Бу милодий 200-250-йилларга тўғри келади[2].
Афина Варвакионнинг баландлиги 1,05 м, бу асл нусханинг тахминий баландлигининг тахминан 1/12 қисмини ташкил қилади[2]. Ҳайкал Пенделикон мармаридан ўйилган бўлиб, унда қизил ва сариқ бўёқ излари бор. Афина пеплосда кийинган, иккита илон шаклида камар билан ўралган. Унинг устига илон ва ўртасига горгонион билан безатилган аэгис қўйилган[2]. Афина тепасида ёноқлари кўтарилган қалқонли дубулға кийган, унинг марказида сфинкс тасвири ва ён томонларида — Пегас тасвирланган учта тепалик мавжуд[1][2]. Маъбуданинг чап қўли қалқоннинг четида жойлашган бўлиб, унда горгонион ҳам тасвирланган. Қалқон шаҳарнинг афсонавий асосчиси Эриҳтониэм билан аниқланган ойкурос идорасига (муқаддас илон) таянади[1]. Афинанинг чўзилган ўнг қўли устунга суяниб, боши йўқ бўлган Никининг қанотли фигурасини ушлаб туради[3]. Бу кичик фигура ҳам пеплос кийинган ва бир оз асосий фигурага бурилган[3]. Бутун композиция тўртбурчак асосга таянади[2].
Афина Барвакион ва Павсаниэм ва Катта Плиний томонидан тасвирланган асл нусха ўртасида баъзи фарқларни қайд этиш мумкин. Афина Парфеноснинг пойдевори Пандоранинг туғилиши тасвирланган фриз билан безатилган, нусханинг асоси эса рустикдир. Павсани шунингдек, нусхада йўқ найзани тасвирлайди. Қалқоннинг олд томонида Плиний[2] айтиб ўтган Амазономахи саҳнаси йўқ. Афина Варвакионда устуннинг мавжудлиги асл нусхада бундай қўллаб-қувватлашни талаб қиладими ёки йўқми деган баҳс-мунозараларда муҳокама қилинади. Ҳайкалнинг жуда кўп нусхаларида ундан фойдаланилмайди (масалан, Нашвилле Партҳенонда)[3].
Ҳайкал, 1880-йилда топилган жой номи билан аталган[3], Варвакион мактабининг[1] асл жойидан унча узоқ бўлмаган жойда.
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 „Тҳе Варвакеион Атҳена (129)“ (эн). Натионал Арчаэологиcал Мусеум. 2016-йил 16-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 7-июн.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Калцас, Николаос. Сcулптуре ин тҳе Натионал Арчаэологиcал Мусеум, Атҳенс. Атҳенс: Капон Эдитионс, 2002 — 104-бет. ИСБН 9780892366866.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Ҳаррисон, Эвелйн Б. „Пҳеидиас“, . Персонал Стйлес ин Греэк Сcулптуре, Яле Cлассиcал Студиэс. Cамбридге Университй Пресс, 1996 — 42—51-бет. ИСБН 9780521657389.