Афшор ёки афшари ( озарбайжонча: Əфşар диалекти ) туркий лаҳжа бўлиб Туркия, Эрон, Сурия ва Афғонистоннинг баъзи ҳудудларида афшорлар томонидан сўзлашилади. Этнолог ва Глоттолог уни Жанубий Озарбайжон тилининг лаҳжаси сифатида айтиб о'тади[1][2]. Энcйcлопæдиа Ираниcа китобида бу тил алоҳида жанубий ўғуз тили сифатида қайд этилган[3].

Афшор шеваси
Тил кодлари
ИСО 639-3 ноне

"Тилшунослик нуқтаи назаридан, афшори туркий тилларнинг жанубий ўғуз гуруҳининг шеваси (турк тилининг жануби-ғарбий тармоғи) (Жоҳансон, Ҳисторй оф Туркиc, 82–3) ёки Гüней Озарбайжон (Озарбайжон) шеваси сифатида таснифланади.  Бироқ улар форсийзабон муҳитда қўним топганлиги сабабли, кўп ҳолларда форс тили афшорларнинг она тилига айланган.  Бошқа гуруҳлар эса икки тилли бўлишган (Кирмандаги каби).  Бундан ташқари, турли тиллар о'ртасидаги алоқа асл лаҳжани о'згартирганга о'хшайди (қаранг. Жоҳансон, Дисcовериэс, 14-6).  2009-йилда турли афшор гуруҳларини илмий таққослаш кўзга ташланади.  "

Афшор форс тилидан кўплаб янги сўзлар ва ўзбек тилида бўлгани каби /а/ фонемасининг [ɒ] га яхлитланиши билан ажралиб туради. Кўп ҳолларда озарбайжон тилида яхлитланган унлилар афшор тилида яхлитланмайди. Бунга мисол қилиб,бу стандарт озарбайжон тилида /жйз/ дейилади, лекин афшор тилида /жиз/ ( 100 маъносини билдиради).

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ „Азербаижани, Соутҳ“. Этҳнологуэ. Қаралди: 2017-йил 4-феврал.
  2. ↑ „Глоттолог 4.6 - Афшари“. Глоттолог. Қаралди: 2022-йил 1-декабр.
  3. ↑ Мичаэл Кнüппел, Э.. "ТУРКИC ЛАНГУАГЕС ОФ ПЕРСИА: АН ОВЕРВИЭW". Энcйcлопæдиа Ираниcа. ҳттп://www.ираниcаонлине.орг/артиcлес/туркиc-лангуагес-овервиэw. Қаралди: 2021-03-28. "1.4. Соутҳерн-Огҳуз. 1.4.1. Афšāр. Тҳе Афšāр лангуаге wас онcе спокен ин а wиде ареа ин wестерн анд соутҳwестерн Персиа фром Кермāнšāҳ то тҳе шорес оф тҳе Персиан Гулф." 

Адабиётлар

  • Доэрфер, Герҳард. Сüдогҳусисче Материален аус Афгҳанистан унд Иран. Wиэсбаден: Ҳаррассоwитз, 1989. ИСБН 3-447-02786-Х.