Afvillit
Афвиллит Cа 3 (СиО 3 ОҲ) 2 · 2Ҳ 2 О — калций гидроксид незосиликат минерали ҳисобланади. Шишасимон, рангсиз ёки оқ рангли призматик моноклиник сингонияда кристалланади. Унинг қаттиқлиги 3 дан 4 гача. Оҳактошнинг контакт метаморфизмида ҳосил бўлади. Апофиллит натролит, таумазит, мервинит, спуррит, геленит, этрингит, портландит, ҳиллебрандит, фошагит, брусит ва калсит билан боғланган ҳолда ҳосил бўлади. У биринчи марта 1925-йилда Кимберли, Жанубий Африкадаги Дутоицпан конида ҳосил бо'лганлиги учун Де Беэрс олмос компаниясининг собиқ расмийси Алфей Фуллер Уилямс (1874-1953) шарафига номланган. Афвиллит одатда спуррит томирларида учрайди ва у незосиликатнинг кичик синфига киради.
| Афвиллит | |
|---|---|
| Файл:Афwиллите 2 он роcк Ҳйдроус cалcиум силиcате Cрестморе Қуаррй Риверсиде Cалифорниа 2068.жпг | |
| Асосий | |
| Формуласи | Cа3(СиО3ОҲ)2·2Ҳ2О |
| ИМА мақоми | Афw[1] |
| Физик хусусиятлари | |
| Ранги | Рангсиз, оқ |
| Қирра ранги | оқ |
| Ялтироқлик | шишасимон |
| Шаффофлик | Шаффофдан шаффофгача |
| Қаттиқлик | 3-4 |
| Синиши | Конкоидал |
| сингонияси | моноклин |
Афвиллитнинг шаклланиши
Женнит, афвиллит, оелит ва калцит — буларнинг барчаси спуррит томирлари ичида қатламларда ҳосил бўладиган минераллар. Афвиллит ва калцит чўкма суюқликлардан ҳосил бўлади. Женнит аслида афвиллитнинг ўзгаришидир лекин иккаласи ҳам калций силикатларидан гидрация орқали ҳосил бўлади. Лаборатория тадқиқотлари шуни кўрсатдики, афвиллит паст ҳароратда ҳосил бўлади, одатда 100°C атрофида[2]. Афвиллит ва спуррит оҳактошнинг контакт метаморфизми натижасида ҳосил бўлади[3]. Контакт метаморфизм тог' жинсларининг яқин атрофдаги кристалланадиган силикат магмасининг иссиқлиги ва суюқликлари билан ўзаро таъсири натижасида юзага келади[4].
Тузилиши ва хусусиятлари
Афвиллит мураккаб моноклиник тузилишга эга ва кремний тетраэдралари водород алоқалари билан бир-бирига боғланган[5]. Петрографик микроскопда кесишган поларизаторлар остида кўрилганда, у биринчи даражали тўқ сариқ рангларни кўрсатади ва максимал икки синиши 0,0167 (Мишел-Леви диаграммаси ёрдамида аниқланади). Бундан ташқари, у призматик кристаллга эга[2]. Микроскоп остида афвиллит волластонитга ўхшайди, у афвиллит билан бир оилага киради.
Афвиллит бурчаклар ва қирралари бўлиниши орқали боғланган калций ва кремний кўп қиррали иккита занжирдан иборат. Бу унинг миллер индекси [-101] юзларига параллел равишда узлуксиз варақларнинг шаклланишига олиб келади. Плиталар бир-бирига водород алоқалари билан Cа-Си-О алоқалари билан боғланган (Малик ва Жеффери, 1976)[5]. Ҳар бир кремний атрофида битта ОҲ гуруҳи мавжуд ва уларга қўшни учта кислород мавжуд[5]. Кремний тетраэдралари шундай жойлаштирилганки, улар бир четини калций (1) билан, кремний (2) эса калций (2) ва калций (3) кўпбурчаклар билан бирлашади[5] . Кремний тетраэдралари ОҲ гуруҳи томонидан бирлаштирилади ва ОҲ таркибидаги водород ва кремний тетраэдралари ўртасида водород боғланиши содир бўлади. Водород боғланиши мусбат ион, водород, бу ҳолда кремний тетраэдр бўлган манфий зарядли ионларга тортилиши туфайли юзага келади[4].
Ҳосил бўлиши
Афвиллит — Портленд семент бетонда қотиб қолган семент аралашмаси(ҲCП) ҳосил қилганда ҳосил бўладиган калций силикат гидратларидан (CСҲ) бири. Семент ўз кучини клинкерда мавжуд бўлган три- ва ди-калсий силикатларининг (C 3 С ва C 2 С) ҳидрациясидан олади.
Бошқа калций силикат гидрат (CСҲ) минераллари:
- Гиролит
- Женните
- Таумазит
- Тоберморит
Манбалар
- ↑ Wарр, Л.Н. (2021). "ИМА–CНМНC аппровед минерал сймболс". Минералогиcал Магазине 85 (3): 291–320. дои:10.1180/мгм.2021.43. ҳттпс://www.cамбридге.орг/cоре/жоурналс/минералогиcал-магазине/артиcле/имаcнмнc-аппровед-минерал-сймболс/62311Ф45ЭД37831Д78603C6Э6Б25ЭЭ0А.
- ↑ 2,0 2,1 Кусачи, И, Ҳенми, C. Анд Ҳенми К. (1989) Афwиллите анд женните фром Фука, Окаяма Префеcтуре.
- ↑ Бартҳемй, Д. (2000) Афwиллите Минерал Дата, (ҳттп://wебминерал.cом/дата/Афwиллите.штмл)
- ↑ 4,0 4,1 Клеин, C. анд Дутроw, К. (2007) Мануал оф Минерал Сcиэнcе. 23рд Эдитион, 63, 596
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Малик, К. М. А & Жефферй Ж. W. (1976) А ре-инвестигатион оф тҳе струcтуре оф афwиллите.