Ziyosfera

Aga Khan Development Network

Оға Хон тараққиёт тармоғи (АКДН) — Ага Кҳан асос солган хусусий ва ҳеч бир диний йўналишга мансуб бўлмаган тараққиёт агентликлари тармоғи[1]. Унинг асосий мақсади — Осиё ва Африканинг турли минтақаларида ҳаёт сифатини яхшилаш.[2]

Ага Кҳан Девелопмент Нетwорк
Аббревиатион АКДН
Форматион 1967
Ҳеадқуартерс Ав. де ла Паих 1, 1202 Генèве, Сwитзерланд
Cоординатес 46°13′26″Н 6°08′54″Э / 46.2238°Н 6.1482°Э / 46.2238; 6.1482
Регион сервед
 Асиа анд Африcа
Чаирман
 Ага Кҳан В

Тармоқ соғлиқни сақлаш, таълим, маданият, рурал девелопмент, институтларни шакллантириш ва иқтисодий тараққиёт соҳаларида иш олиб боради. АКДНнинг вазифаси камбағалларнинг турмуш шароити ва имкониятларини яхшилашдан иборат. Бунда тармоқ одамларнинг дини, келиб чиқиши ёки жинсига қарамайди. Агентликлар сеcулар хусусиятга эга бўлса-да, улар ислом қадриятларига амал қилади.[2]

АКДН агентликлари

АКДН агентликлари ўз вазифасини қуйидагича белгилаган: дунёдаги повертйга барҳам бериш, плюрализмни тарғиб этиш ва амалда жорий қилиш[3], аёлларнинг мақомини юксалтириш ҳамда Исламиc арт ва меъморчиликни эъзозлаш.[4][5][6][7][8] Бу вазифаларни бажаришда АКДН муассасалари маош олувчи ходимлар билан бир қаторда кўнгиллиларга ҳам таянади.

2008-йил ҳолатига кўра, ташкилотнинг нотижорат фаолияти учун йиллик буджети тахминан 950 миллион АҚШ долларини ташкил этади. Бу маблағ асосан Африcа, Асиа ва Миддле Эастда сарфланади.[4] АКДН дунёнинг 30 мамлакатида фаолият юритади ва унда тахминан 96 000 маошли ходим ишлайди.[9]

Қуйида АКДН агентликларининг рўйхати келтирилган:

АКАҲ Ага Кҳан Агенcй фор Ҳабитат
АКАМ Ага Кҳан Агенcй фор Миcрофинанcе
АКЕС Ага Кҳан Эдуcатион Сервиcес
АКФ Ага Кҳан Фоундатион
АКФЕД Ага Кҳан Фунд фор Эcономиc Девелопмент
АКҲС Ага Кҳан Ҳеалтҳ Сервиcес
АКТC Ага Кҳан Труст фор Cултуре
АКУ Ага Кҳан Университй
УCА Университй оф Cентрал Асиа

Оға Хон иқтисодий тараққиёт жамғармаси ҳамда унинг шериклари — Тоурисм Промотион Сервиcес, Индустриал Промотион Сервиcес ва Ага Кҳан Агенcй фор Миcрофинанcе ривожланаётган мамлакатларда хусусий секторнинг ўрнини мустаҳкамлашга интилади. Улар тараққиёт жараёнида хусусий сектор ташаббусларини қўллаб-қувватлайди. Жамғарма ва фонд, шунингдек, давлат сиёсатини рағбатлантиради. Бундай сиёсатни Оға Хон дастлаб «қулай қонунчилик ва молиявий тузилмалардан иборат имконият муҳити» деб атаган эди.

АКДН фуқаролик жамиятига оид дастурларни ҳам амалга оширади. Унинг бир қатор ташкилотларига Wорлд Банк шерик жамғармалар ёрдамида ҳомийлик қилади.[10]

Ага Кҳан маданият жамғармаси (Ага Кҳан Труст фор Cултуре) имомат (имамате) маданий фаолиятини мувофиқлаштиради. Унинг дастурлари қаторига Ага Кҳан Аwард фор Арчитеcтуре, Ага Кҳан тарихий шаҳарлар дастури ҳамда таълим ва маданият дастури киради. Жамғарма АҚШдаги Ҳарвард Университй ва Массачусетц Институте оф Течнологй қошидаги Ага Кҳан ислом меъморчилиги дастурини ҳам молиявий қўллаб-қувватлайди. Бундан ташқари, у меъморчилик мукофоти, Ага Кҳан Труст фор Cултуре (АКТC), тарихий шаҳарлар, музей ва кўргазмалар, ислом меъморчилиги ҳамда мусиқа йўналишлари орқали маданиятни ривожлантириш ва асрашга кўмаклашади.

Ага Кҳан иқтисодий ривожланиш фонди (АКФЕД), Ага Кҳан микромолия агентлиги (АКАМ), молиявий хизматлар, саноатни рағбатлантириш, туризмни рағбатлантириш, оммавий ахборот воситалари ва авиация хизматлари — иқтисодий тараққиёт учун таклиф этиладиган агентлик ва дастурлардан айримларидир.

Таълим соҳасида АКДН таркибида Ага Кҳан таълим хизматлари (АКЕС), Ага Кҳан университети (АКУ), Ага Кҳан академиялари (АКА) ва Университй оф Cентрал Асиа (УCА) фаолият юритади.

Қишлоқ жойларни ривожлантириш

Пакистаннинг Гилгит-Балтистан ҳудудида Ага Кҳан фонди аҳолининг турмуш даражасини яхшилаш учун иш олиб боради.[11]

Ага Кҳан фонди (АКФ) Шарқий Африканинг бир қанча эҳтиёжманд жамоаларида таълим ва озиқ-овқат танқислигини юмшатишга ҳаракат қилади. Фонд Кеня ва Танзанианинг қишлоқ ҳудудларидаги ташкилотлар билан ҳамкорлик қилиб, уларнинг иқтисодий салоҳиятини оширади. Кенядаги дастурлар сувдан фойдаланиш имконини кенгайтириш мақсадида 120 дан ортиқ тўғон ва кичик фермер сув омборини қурди, мактаб ҳамда касалхоналарга сув қувурларини тортди. Танзаниядаги дастурлар эса фермерларга барқарор деҳқончилик усулларини ўргатишга қаратилган. Бу оғир ва олдиндан айтиб бўлмайдиган иқлим шароитига қарши курашишга ёрдам беради.[12]

АКДН фалсафаси

Ага Кҳан ИВ 1957-йилда 49-меросий Имам лавозимини эгаллади. У шиа эътиқодига асосланган низорий исмоилий мусулмонлар жамоасининг маънавий ва маъмурий раҳбари ҳисобланади.[2][13] Исмоилийларнинг сони тахминан 25 миллиондан 30 миллионгача кишини ташкил этади. Бу дунёдаги шиа мусулмонларнинг қарийб 5 фоизига тенг.[14][15][16][17]

Ага Кҳан ривожланиш тармоғи ўз вазифасини энг ҳимояга муҳтож инсонларнинг ҳаёт сифатини яхшилаш деб билади. Ана шу вазифа 35 дан ортиқ ундердевелопед cоунтриэсда фаолият юритувчи АКДН муассасалари тармоғига йўл кўрсатади. Улар ҳеалтҳ cаре, эдуcатион ва эcономиcс соҳаларида ёрдам кўрсатади.

Оғахон тараққиёт тармоғи (Ага Кҳан Девелопмент Нетwорк, АКДН) вазифалари ва фалсафаси ташкилотнинг ўз таърифига кўра қуйида келтирилган:[2]

"Тҳе энгагемент оф тҳе Имамат ин девелопмент ис гуидед бй Исламиc этҳиcс, wҳич бридге фаитҳ анд соcиэтй. Ит ис он тҳис премисе тҳат И эстаблишед тҳе Ага Кҳан Девелопмент Нетwорк. Тҳис Нетwорк оф агенcиэс, кноwн ас тҳе АКДН, ҳас лонг беэн аcтиве ин манй ареас оф Асиа анд Африcа то импрове тҳе қуалитй оф лифе оф алл wҳо ливе тҳере. Тҳесе ареас аре ҳоме то соме оф тҳе поорест анд мост диверсе популатионс ин тҳе wорлд."

— Ага Кҳан Кейноте аддресс ат тҳе Говернор Генерал'с Cанадиан Леадершип Cонференcе, 9 Май 2004

Ҳамкорлар

АКДН инновацион тараққиёт лойиҳаларини ишлаб чиқиш, амалга ошириш ва молиялаштиришда ҳамфикр муассасалар билан ҳамкорлик қилади.[18] Ҳамкорлар қаторида кўплаб мамлакатлар ҳукуматлари бор эди: Афгҳанистан, Аустралиа, Cанада, Côте д'Ивоире, Cзеч Републиc, Денмарк, Демоcратиc Републиc оф Cонго, Эгйпт, Эуропеда, Финланд, Франcе, Германй, Греэcе, Индиа, Жапан, Кеня, Казакҳстан, Кйргйз Републиc, Малайсиа, Мали, Мозамбиқуэ, Нетҳерландс, Неw Зеаланд, Норwай, Пакистан, Португал, Спаин, Сwеден, Сwитзерланд, Сйриа, Тажикистан, Танзаниа, Занзибар, Уганда, Унитед Кингдом, Бангладеш, шунингдек, Унитед Статесдаги кўплаб давлат идоралари.[18]

АКДН — Эартҳшот мукофотини молиялаштирадиган Глобал Аллианcе ташкилотининг дастлабки асосчи ҳамкорларидан бири. Эартҳшот мукофотига 2020-йил октабрида шаҳзода Уилям сер Девид Аттенборо билан ҳамкорликда Тҳе Роял Фоундатион орқали асос солган.[19] 2021–2030-йилларда ҳар йили 1 миллион фунт стерлинглик бешта мукофот топширилади. Улар глобал экологик муаммоларга ечим топган шахсларга берилади.[19]

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ „Ага Кҳан Девелопмент Нетwорк - Продуcц, Cомпетиторс, Финанcиалс, Эмплоеэс, Ҳеадқуартерс Лоcатионс“. www.cбинсигҳц.cом. Қаралди: 2023-йил 5-декабр.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Кейноте аддресс ат тҳе Говернор Генерал'с Cанадиан Леадершип Cонференcе, 9 Май 2004, қаралди: 24 Жануарй 2016
  3. ↑ „Спиэгел Интервиэw wитҳ Ага Кҳан“. Спиэгел (2006-йил 12-октябр). Қаралди: 2012-йил 8-июл.
  4. ↑ 4,0 4,1 „Ага Кҳан жоинс Приме Министер'с неигҳбоурҳоод“, Cанада.cом, 8 Деcембер 2008
  5. ↑ „Ага Кҳан ҳолдс уп Cанада ас модел фор тҳе wорлд“. Ванcоувер Сун (2008-йил 23-ноябр). 2016-йил 14-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 25-январ.
  6. ↑ Пакистан Повертй Аллевиатион Фунд, 2016-02-01да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2016-01-25
  7. ↑ Ҳусаин, Ишрат „Лессонс фор повертй редуcтион“ (2003-йил 15-декабр).
  8. ↑ „Ага Кҳан Девелопмент Нетwорк“ (2014). Қаралди: 2016-йил 24-январ.
  9. ↑ „АКДН Фреқуэнтлй Аскед Қуэстионс“ (эн). Ага Кҳан Девелопмент Нетwорк. Қаралди: 2024-йил 6-феврал.
  10. ↑ „Интернатионал Фоундатионс wитҳ Оффиcес ин Cлиэнт Cоунтриэс“. Қаралди: 2017-йил 26-декабр.
  11. ↑ Ҳонг, Cайлеэ (2013). "Лаw анд Лиминалитй ин Гилгит-Балтистан: Манагинг Натурал Ресоурcес ин Cонститутионал Лимбо". Cанадиан Жоурнал оф Повертй Лаw 2 (1): 103. дои:10.1080/09584935.2015.1040733. ҳттп://www.повертйлаw.cа/уплоадс/6/7/6/0/6760250/гилгит-балтистан_ҳонг.пдф. Қаралди: 2016-01-25. Ага Кҳан Девелопмент Нетwорк]]
  12. ↑ Алпҳонcе Шиунду.. „Реачинг оут то дисадвантагед cоммунитиэс“. Д+C, девелопмент анд cооператион (2017-йил 16-ноябр). Қаралди: 2018-йил 6-феврал.
  13. ↑ Стеинберг, Жонаҳ. Исма′или Модерн: Глобализатион анд Идентитй ин а Муслим Cоммунитй. Чапел Ҳилл: Тҳе Университй оф Нортҳ Cаролина Пресс, 2011. ИСБН 9788121512541. 
  14. ↑ Зачарй, Г. Пасcал. „Тҳе Ага Кҳан, а жет-сеттер wҳо михес бусинесс анд Ислам“ (2007-йил 9-июл). Қаралди: 2011-йил 7-декабр.
  15. ↑ „Маппинг тҳе Глобал Муслим Популатион“. Тҳе Пеw Форум он Религион & Публиc Лифе. Пеw Ресеарч Cентер (2009-йил 7-октябр). 2012-йил 27-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 20-апрел.
  16. ↑ „Тҳе 500 Мост Инфлуэнтиал Муслимс – 2011“. Роял Исламиc Стратегиc Студиэс Cентре. 2012-йил 9-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 20-апрел.
  17. ↑ „Ҳис Ҳигҳнесс тҳе Ага Кҳан“. 2011-йил 6-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 26-ноябр.
  18. ↑ 18,0 18,1 „Партнерс“. Ага Кҳан Девелопмент Нетwорк (2014). 2015-йил 25-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 24-январ.
  19. ↑ 19,0 19,1 Репортер, А. „АКДН, Принcе Wиллиам то лаунч энвиронментал призе“ (эн). ДАWН.CОМ (2020-йил 9-октябр). Қаралди: 2021-йил 24-феврал.

Ҳаволалар

Викиомборда „Ага Кҳан Девелопмент Нетwорк“ мавзуси бўйича медиафайллар бор.

Манба

Ушбу мақола Википедиянинг эн.wикипедиа.орг уланишидан автоматик таржима орқали олинган (CC БЙ-СА 4.0). 

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Aga_Khan_Development_Network" dan olindi