Agdam masjidi
Ушбу саҳифани Аг'дам масжиди билан бирлаштириш таклиф этилади. (мунозара) |
39°59′36″Н 46°55′54″Э / 39.99333°Н 46.93167°Э
| Масжид | |
| 2018-йилда масжид кўриниши | |
| Мамлакат | |
| Шаҳар | Агдам |
| Йўналиши | шиа |
| Масжид тури | Жомеъ-Масжид |
| Меъморий услуб | Ислом меъморчилиги |
| Бинокор | Карбалойи Сефихон Султонҳусайн ўғли Қорабоғий |
| Бинокорлик | 1868—1870-йиллар |
| Миноралар сони | 2 та |
| Миноралар сони | 2 та |
| Ҳолати | амалдаги |
| Таровиҳ | |
| Саҳарлик ва ифторлик | |
Агдам масжиди (озарбайжонча: Аğдам мəсcиди) – Озарбайжоннинг Агдам туманида жойлашган масжид. Бу масжид тоғли Қорабоғ урушида вайрон бўлмаган ҳудуднинг оз сонли бинолардан бири ҳисобланади. Масжиднинг мактаб йўналиши бўйича шиадир.
Тарихи
Масжид 1868-1870-йилларда меъмор Карбалойи Сефихон Султонҳусайн ўғли Қорабоғий томонидан қурилган. Масжид Қорабоғ минтақасидаги масжидлар учун одатий услубда қурилган. Ушбу услубдаги бошқа масжидлар қаторига Барда масжиди, Шушадаги Юхари Говҳар Оға масжиди, Физули шаҳридаги масжид ва Горадиз қишлоғидаги масжидлар киради[1]. 1992-йил 29-февралда Хожалининг Қорабоғ-Арман қўшинлари томонидан босиб олинишидан сўнг, 200 та[2] жасад биринчи бўлиб ушбу масжидга жойлаштирилди. Аммо, масжид раҳбари Сейид Содиқовнинг сўзларига кўра, масжидда 477 жасад бўлган[3].
Архитектура тузилиши
Агдам Жума масжидининг ибодат залининг режаси анъанавий тўртбурчак шаклга асосланган бўлиб, ўртада тўртта устун мавжуд. Майдоннинг ҳар бир шарқий ва ғарбий томонидаги уч қатор чуқур ниш залнинг майдонини кенгайтириб, тўртбурчаклар шаклга эга бўлган. Намозхонанинг жанубий деворининг ўртасига баланд меҳроб тоши ўрнатилган. Ён тошлар ички томонга қараган балкон шаклида бўлиб, аёллар намози учун мўлжалланган. Намозхонани ён балконлар ўртасида ва меҳроб арки ёнидаги деразалар ёритиб туради.
Ички кўриниши
Ибодат залининг ички дизайни жуда жиддий ва мукаммал тектоник тузилишнинг бадиий таъсири билан эътиборни тортади. Оддий безакли меҳроб тошидаги ёзувда декоративнинг номи (уста Муҳаммад Наққош Табризий, марҳум Карболойи Наққош Табризийнинг ўғли) ва та'мирланган санаси (ҳижрий 1331, милодий 1913-йил) ёзилган. Масжиднинг шимолий томонидаги кириш эшиги чуқур жойда ичида жойлашган бўлиб, икки қаватли хоналар очиқ балкон ёнида жойлашган. Шимолий томоннинг бурчакларида қурилган миноралар масжиднинг носимметрик режали тузилишини якунлаб, унга квадрат шаклини берган. Масжид ўзининг классик соддалиги, геометрик тозалиги билан ажралиб турадиган ва функционал талабларга тўлиқ жавоб берадиган режага эга. Минораларнинг нозик силиндрсимонлиги горизонтал равоқлар билан бўлакларга бўлиниб, ҳар бир қисмининг юзаси ғиштдан ишланган оддий нақшлар билан қопланган.
Ҳозирги ҳолати
Агдамдаги бинолар орасида масжид ҳанузгача мавжуд бўлган кам сонли бинолардан биридир. Озарбайжон манбаларига кўра, масжиднинг томи ва пештоқи қулаб тушган, деразалари, эшиклари, ички қопламаси, ҳаттоки мармар пол ҳам бузилган.
2010-йил ноябр ойида Тог'ли Қорабоғ ҳукумати масжид ва унинг атрофи тозаланганлигини эълон қилди. Шунингдек, улар Агдам масжиди ҳамда Шуша масжидлари янгиланганлигини эълон қилишди.
Галерея
-
Том қисми
-
Кириш
Манбалар
- ↑ Салимова А.Т. Архитектура Азербайджана (Wайбаcк Мачине сайтида 2002-09-21 санасида архивланган)
- ↑ „Доклад правозащитного центра «Мемориал» о массовых нарушениях прав человека, связанных с занятием населенного пункта Ходжалы в ночь с 25 на 26 февраля 1992 г. вооруженными формированиями“ (деадлинк). 2010-йил 31-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 17-июн. (Wайбаcк Мачине сайтида 2010-07-31 санасида архивланган)
- ↑ Ходжалинская резня, 2011-02-26да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2020-10-03