Ziyosfera

Ahd bayrami

Аҳд байрами — насронийларнинг машҳур байрами[1] дунёвий қавмлар аҳди орқали белгиланган, яъни диний хоҳишлардан қабул қилинган ваъдага кўра дунёвий қавмлар белгиланган. Кўпинча, байрам балогардон авлиё шарафига ўтказилади[1].

Бошқа номлари

Ибодат, тоат, назр байрами, ваъда қилинган, муқаррар, тарк куни, ҳарам, мўтабар, дунёвий байрам[2].

Анъаналар

Байрамнинг белгиланишига қишлоқ ёки шаҳар аҳолисини ҳар қандай табиий офатдан: ёнғин, сув тошқини, қурғоқчилик, эпидемия ёки бошқа катта бахцизликлардан қутқариш сабаб бўлди. Бу офатлардан нажот учун Худога ёки авлиёга шукроналикнинг бир тури эди. Баъзан икона пайдо бўлиши муносабати билан муқаддас байрамлар ташкил этилган, бу Худонинг раҳм-шафқати сифатида қабул қилинган ва ўзаро миннатдорчиликни талаб қилган[3].

Аҳд байрамларнинг аксарияти баҳорга ёки ёзга тўғри келган ва „рақамлар“ билан нишонланган, лекин Пасха бўйича саккизинчи — ўнинчи жума билан боғлиқ, Петров ёки Иля кунидан бир ҳафта олдинга[4] тўғриланган ҳолатлари ҳам бор[4].

Аҳд байрамида, албатта, дунёвий ибодат, баъзан хоч намойиши амалга оширилган. Ибодатдан кейин клубда қишлоқ таоми ташкил этилган. Уйда тайёрланган пиво, пиво шираси ёки ҳопсиз солодли ундан тайёрланган ичимлик — канун, шунингдек, тўкин тушлик қилиш анъанаси бўлган. Аҳд байрамига меҳмонларни таклиф қилиш одат эмас эди, рақслар ва байрамона сайрлар одатда ўтказилмасди, баъзи жойларда ёшлар фақат иккинчи куни ўйинлар уюштиришарди[1].

Келиб чиқишига кўра, бу қадимги мажусийча байрамлардан, ёзги куннинг байрам сиклининг бир қисми бўлиб, охир-оқибат насронийча шакл олган[1].

Яна қаранг


Адабиётлар

  • Баранова О. Г., Зимина Т. А., Мадлевская Е. Л. и др.. Русский праздник. Праздники и обряды народного земледельческого календаря. Иллюстрированная энциклопедия, История в зеркале быта. Искусство-СПБ, 2001. ИСБН 5-210-01497-5. 
  • Жертва / Бушкевич С. П. // Славянскиэ древности: Этнолингвистический словар : в 5 т. / под общ. ред. Н. И. Толстого; Институт славяноведения РАН. — М. : Межд. отношения, 1999. — Т. 2: Д (Дават) — К (Крошки). — С. 208-215. — ИСБН 5-7133-0982-7.
  • Шангина И. И.. Русские праздники: от святок до святок. М.: Азбука-классика, 2004. ИСБН 535200984Х.  Архивная копия от 18-сентабря 2011 на Wайбаcк Мачине
  • Шангина И. И.. Русский народ: будни и праздники. Энциклопедия. Азбука-классика, 2003. ИСБН 5-352-00650-6. 

Ҳаволалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Шангина 2004.
  2. ↑ Бушкевич 1999.
  3. ↑ Шангина 2003.
  4. ↑ 4,0 4,1 Баранова и др. 2001. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Ahd_bayrami" dan olindi