Ziyosfera

Ahmad Hoshim

Аҳмад Ҳошим (1887-йил, Бағдод – 1933-йил 4-июн, Кадикўй, Истанбул) – турк шоири ва ёзувчиси, Феcр-î Ати жамияти аъзоси.

Аҳмад Ҳошим
Таваллуди 1887-йил
Баг`дод, Усмонлилар империяси
Вафоти 1933-йил 4-июн (46 ёшида)
Кадıко`й, Истанбул
Касби Шоир ва ёзувчи
Аҳмет Ҳошим 1908-йил октябрдаги „Расмли китоб“ журналида.

Ҳаёти

Бағдодда туғилган. Отаси юқори мартабали киши ва Бағдоднинг эски ва таниқли сулолаларидан бири Алусизодалар сулоласининг вакили Ориф Ҳикмат Бей; онаси Сора Хоним, Каҳязодаларнинг қизи, у ҳам Бағдоднинг таниқли кишиларидан бўлган. Машҳур тафсирчи Маҳмуд ал-Алусий Аҳмад Ҳошим отасининг бобоси[1]. Отаси араб вилоятларида давлат хизматида бўлганлиги сабабли у бошланғич мактаб таълимини тартибсиз олган. Худди шу сабабдан у тил сифатида фақат араб тилини ўрганган. Онаси вафот этгач, 12 ёшида отаси билан Истанбулга келади. 1897-йилда у Галатасарой Султонига пансионат сифатида ёзилади. Ҳошимнинг санъат ва адабиётга қизиқиши шу ерда бошланади.

Адабий ҳаёт

Унинг биринчи шеъри "Лейâл-и Аşким" 1901-йилда "Меcмуа-î Эдебийе" да нашр этилган. Бу даврда у Муаллим Нажи, Абдüлҳак Ҳамид, Тевфик Фикрет ва Женаб Шаҳабеддин таъсири остида қолади.. Юқори курсда ўқиётган вақтда у франсуз шеърияти ва намоёндалари билан танишди. Шундан сўнг у ўз шахсиятини кўрсатди ва илк ёзган шеърларини китобларига киритмади. 1905-1908-йилларда ёзган ва "Пияле" номли китобига киритган "Ши’ир-и Камер" туркумидаги шеърлари бой тасаввури, ички уйғунликдаги кучи ва катта сингдириш қобилияти билан эътиборни тортди ва ҳайратга солди.

1909-йилда асос солинган Феcр-и Отига кирди. 1907-йилда ўқишни тамомлаб, Режи маъмуриятига хизматчи бўлиб кирди. Бошқа томондан, Мектеб-и Ҳукукда давом этди. Биринчи жаҳон урушида (1914-1918) ҳарбий хизмат давомида Чаноққал’а фронтида бўлган. Урушдан кейин имтиҳон билан Дуюн-у Умумиега кирди. Дуюн-у Умумиени тарк этгач, Усмонли банкида давлат хизматчиси бўлиб ишлади. Анадолу темир йўли ширкати бошқарув кенгашига аъзоликка тайинланди[2]. Анадолунинг турли жойларини кўриш имконига ҳам эга бўлди. Касаллик туфайли 1924-йилда Парижга, 1932-йилда Франкфуртга боради. Турли жойларда давлат хизматчиси бўлиб ишлаган Аҳмад Ҳошим асосан ўқитувчилик қилиб дарс берган. Санайи-и Нефисе мактабида мифология муаллими, Мулкие Мектебида эса франсуз тили ўқитувчиси бўлиб ўлимига қадар ишлади.

Адабий тушунча

Феcр-и Атий гуруҳининг нашриёти бўлган Сервет-и Фüнун журналида „Адабиётни мафкурага эмас, эстетикага бўйсундириш“ тушунчаси билан ҳаракат қилиб, Сервет-и Фунун жамоасига қарши ҳужумларда мақолалари билан қатнашган. У 1911-йилда нашр этилган „Кўл соатлари“ номли шеърлари билан муносиб шуҳрат қозонган. Феcр-и Атий гуруҳи арқалиб кетганидан сўнг, сиёсий ва адабий оқимлардан ташқари ўзига хос шеърият ва насрий тушунчанинг ягона вакили бўлиб қолди.

У ташқи дунёни кузатишларини ўз призмасидан ўтказиб айтади; куз, оқшомнинг қип-қизиллиги ва пессимизм муҳим мавзулардир. Аҳмад Ҳошим латифалари, иншолари ва саёҳат таассуротлари билан муҳим ёзувчидир. Унинг насрий тили содда ва жуда муваффақиятли. Қабри Истанбулдаги Эйüп Султон қабристонида[3].

Асарлари

Шеърий китоблари

  • Дарахт
  • Кеч яна чуқур йиғилди
  • Бог'
  • Бир куннинг охирида орзу
  • Ёз кечаси хотиралари
  • Булбул
  • Менинг бошим
  • Тун
  • Келишдан олдин сиз бирга келгансиз
  • Ҳовуз
  • Менинг хаёлий ишқим
  • Чиннигуллар
  • Қоронғи
  • Карига
  • Ой нурида лайлаклар
  • Нарвон (машҳур)
  • Муқаддима
  • Ўша шаҳарда
  • Бу эски ҳужайрага ўхшайди
  • Ўрмон
  • Пешин
  • Ярқираш
  • Тонг
  • Куз
  • Отлиқлар
  • Тонгда
  • Шоирсиз дунё
  • Таҳаттур
  • Ярим йўл
  • Кўл соатлари
  • Қадаҳ

Наср

  • Гурабаҳҳане-и Лаклакан, 1928-йил
  • Бизга кўра, 1928-йил
  • Франкфурт саёҳатномаси, 1933-йил

Ҳақида ёзилган китоблар

  • Аҳмет Ҳошим, Керим Сади, 1933, Инсоният кутубхонаси нашри, Истанбул,
  • Аҳмет Ҳошим монографияси, Якуп Кадри Караосманоğлу, 1934, ИСБН 9789754708066
  • Аҳмет Ҳошим Пойимита, (юнонча), Каспакис В., 1934, Истанбул
  • Аҳмет Ҳошим, Кунт Озан, 1934, Дўстлар матбуоти, Истанбул
  • Аҳмет Ҳошим ҳаёти ва ижоди, Юсуф Зиё Ортач, 1937, Истанбул
  • Аҳмет Ҳошим, Аҳмет Жеват, 1937, Чиғир китоб дўкони, Истанбул
  • Аҳмет Ҳошим ва символизм, Суут Камол Еткин, 1938, Республика Халқ партияси нашри, Анқара
  • Аҳмет Ҳошим: Унинг ҳаёти, танланган шеърлари ва ёзувлари, Мурат Ураз, 1941, Семиҳ Лутфий нашриёти, Истанбул
  • Аҳмет Ҳошим: Унинг ҳаёти ва шеърлари, Зоҳир Гüвемли, 1947, Ени Меcмуа нашриёти, Истанбул,
  • Аҳмет Ҳошим, Шариф Ҳулуси Қурбоноғлу, 1947, Ремзи китоб дўкони, Истанбул
  • Санъат тизимлари ва Аҳмет Ҳошимнинг символизми, Жемил Сена Онгун, 1947, Тефеййüз нашриёти, Истанбул
  • Аҳмет Ҳошим, Унинг ҳаёти, санъати, асарлари, 1952, Варлик нашриёти, Истанбул
  • Аҳмет Ҳошим барча жабҳалари билан, Ҳилми Йücебаш, 1958, İнкıлап китоб дўкони, Истанбул
  • Феcр-и Ати шоирлари: Аҳмет Ҳошим, Рифат Эвример, 1959, Инқилоб китоб дўкони, Истанбул
  • Аҳмет Ҳошим шеърияти ва ҳаёти, Абдüлҳак Шинаси Ҳисор, 1963, ИСБН 975-08-1072-2
  • Аҳмет Ҳошимнинг Руҳий юрти, Назан Гунтüркüн, 1965, Измир
  • Аҳмад Ҳошим. Унинг ҳаёти, шахсияти, шеърияти , Аттила Öзқиримли, 1975, Токер нашриёти, Истанбул,
  • Аҳмет Ҳошим, Мемет Фуат, ДЕ нашрлари, 1977, Истанбул
  • Аҳмет Ҳошим, Унинг ҳаёти, санъати ва асарлари, Туран Алптекин, Кастаş нашриёти, 1985, Истанбул
  • Аҳмет Ҳошим / Унинг ҳаёти, шахсияти, санъати, танланган шеърлари, Асим Безиржи, İнкıлâп нашриёти, 1986, Истанбул
  • Аҳмет Ҳошим таваллудининг 100 йиллиги муносабати билан, 1987, Отатурк маданият маркази нашриёти, Анқара
  • Аҳмет Ҳошим, Аҳмет Öздемир, 1997, Боğазичи нашрлари.
  • Кўллар ва чўллар шоири Аҳмет Ҳошим, Аҳмет Чобан, 2003, Акçаğ нашриёти
  • Аҳмет Ҳошимнинг Поэтикаси, 2009, Али İҳсан Колжу, Салкимсоғут нашриёти. Эрзурум
  • Аҳмет Ҳошим, Исо Коcакаплан, 2009, ИСБН 975-6186-38-1
  • Менинг ҳаётим олов эди: Аҳмет Ҳошимнинг ҳаёти, санъати, эстетикаси, драмаси, Бешир Айвазоğлу, 2012, Капи нашрлари, ИСБН 9758950768
  • Шоир, романчи: Аҳмет Ҳошим – Ҳалиде Эдип Адıвар, Назан Гüнтüркüн, 2013, Илғор китоб дўкони
  • Аҳмет Ҳошим, Исмаил Парлатир, 2015, Акçаğ нашриёти, Анқара
  • Аҳмет Ҳошим насри, Иброҳим Демиржи, 2017, Эбабил нашрлари.

Галерея

  • Eyüpsultondagi shoir Ahmet Hoshimning qabri
    Эйüпсултондаги шоир Аҳмет Ҳошимнинг қабри

Яна қаранг

  • МЕБ 100 турк ёзувчилари

Манбалар

  1. ↑ Öмрüм Беним Бир Атеşти Аҳмет Ҳаşим’ин Ҳаятı, Санатı, Эстетиğи, Драмı – Беşир Айвазоğлу, Капı Яйıнларı, İстанбул 2012, ИСБН 9758950768
  2. ↑ Сон Асıр Тüрк Şаирлери. Милли Эğитим Басıмеви, 1969 — 582-бет. 
  3. ↑ Ҳаскан, Меҳмет Нерми:Эйüплü Меşҳурлар, Эйüп Беледиеси Яйıнларı, cилт.2, с. 33, İстанбул 2014

Мавзу бўйича нашрлар

  • Аҳмет Ўздемир, Аҳмет Ҳошим, АСГ нашрлари, İст. 1990-йил
  • Аҳмет Ўздемир, Аҳмет Ҳошимнинг ҳаёти, санъати, асарлари, Боğазичи нашрлари, Истанбул 1998.
  • Аҳмет Ҳошим: Унинг ҳаёти, шахсияти, танланган шеърлари ва ёзувлари . Анқара: Адабиёт нашриёти, Турк шоир ва ёзувчилари туркуми: 6, 1968.
  • ТР Маданият ва туризм вазирлиги 12 Аралıк 2007 тариҳинде
  • Янги мақола 27 Эйлüл 2011 тариҳинде
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Ahmad_Hoshim" dan olindi