Ziyosfera

Ahmad III

Аҳмад ИИИ (усмонли туркча: احمد ثالث‎‎, Аҳмад-и с али с; 1673-йил 30-декабр – 1736-йил 1-июл) Усмонлилар империясининг султони ва Меҳмед ИВ (ҳукмронлиги 1648–1687)нинг ўғли. Унинг онаси асли Эвмания Вориа исмли, этник юнон Гулнуш Султон эди[1][2][3][4]. Добружа шаҳридаги Ҳажиоглу Пазарcıкда туғилган. 1703-йилда укаси Мустафо ИИ (1695—1703) тахтдан воз кечиши билан тахтга ўтирди[5]. Невшеҳирли Дамат Иброҳим Пошо ва Султоннинг қизи Фатма Султон 1718-йилдан 1730-йилгача ҳукуматни бошқарган, бу давр Лола даври деб аталади.

Аҳмад ИИИ
آحمد ثالث, Âҳмед-и сâлис
Таваллуди 30-декабр 1673-йил
Истанбул, Усмонлилар империяси
Вафоти 1-июн 1736-йил(1736-06-01)
(62 ёшда)
Истанбул, Усмонлилар империяси
Болалари Мустафо ИИИ
Абдулҳамид И
Отаси Меҳмед ИВ
Имзоси

У Эдирне саройида ўсган. Унинг мактаб ўқиши саройнинг Истанбулга вақти-вақти билан ташриф буюриши пайтида, 1679 йил 9 августда Иставроз саройида бўлиб ўтган бад-и басмала деб номланган сарой маросимидан кейин бошланган. У Эдирнадаги император ҳарамида анъанавий таълимга эга бўлиб, шахсий ўқитувчилар назорати остида Қуръон, ҳадислар, ислом илмлари, тарихи, шеърият ва мусиқа асосларини ўрганган[6]. Унинг тарбиячиларидан бири бош муфтий Фейзуллоҳ афанди эди[7].

Аҳмад ИИИ ҳукмронлигининг дастлабки кунларида яничаларни тинчлантириш учун катта ҳаракатлар қилинди. Аммо Аҳмаднинг уни султонликка кўтарган яничалар билан муомала қилишдаги самарадорлиги чекланган эди. Аҳмад тайинлаган вазир Чорлулу Али Пошо маъмурий ишларда қимматли ёрдам берди ва хазина учун янги чора-тадбирларни амалга оширди. У рақиб гуруҳларга қарши курашда Аҳмадни қўллаб-қувватлади ва ҳукумат барқарорлигини таъминлади. Аҳмад жонкуяр китобхон, хаттотликда моҳир, тарих ва шеъриятдан хабардор эди[8].

Манбалар

  1. ↑ Фреэлй, Жоҳн. Тҳе лост Мессиаҳ. Викинг, 2001 — 132-бет. ИСБН 0-670-88675-0. „Ҳе сет уп ҳис ҳарем тҳере, ҳис фавоурите беинг Рабиа Гиилниис Умметииллаҳ, а Греэк гирл фром Ретҳймнон он Cрете“ 
  2. ↑ Бромлей, Ж. С.. Тҳе Неw Cамбридге Модерн Ҳисторй. Университй оф Cалифорниа: Университй Пресс, 1957 — 554-бет. ИСБН 0-521-22128-5. „тҳе мотҳер оф Мустафа ИИ анд Аҳмед ИИИ wас а Греэк“ 
  3. ↑ Сардо, Эугенио Ло. Тра греcи э турчи: фонти дипломатиче италиане сул Сеттеcенто оттомано. Cонсиглио назионале делле риcерче, 1999 — 82-бет. ИСБН 88-8080-014-0. „Тҳеир мотҳер, а Греэк, ладй намед Рабиа Гüлнûş, cонтинуэд то wиэлд инфлуэнcе ас тҳе Валиде султан - мотҳер оф тҳе реигнинг султан“ 
  4. ↑ Либрарй Информатион анд Ресеарч Сервиcе. Тҳе Миддле Эаст. Либрарй Информатион анд Ресеарч Сервиcе, 2005 — 91-бет. „Ше wас тҳе даугҳтер оф а Греэк фамилй анд ше wас тҳе мотҳер оф Мустафа ИИ (1664–1703), анд Аҳмед ИИИ (1673–1736).“ 
  5. ↑ Vikimanba Олдинги жумлалардан бири ёки бир нечтаси ҳозирда жамоат мулки бўлган нашрдан олинган матнни ўз ичига олади: Чишолм, Ҳугҳ, эд. (1911) "Аҳмед ИИИ." Энcйcлопæдиа Британниcа 1 (11чи нашри) Cамбридге Университй Пресс п. 431 
  6. ↑ Кескинер 2012.
  7. ↑ Ҳатҳаwай, Жане. Тҳе Чиэф Эунуч оф тҳе Оттоман Ҳарем: Фром Африcан Славе то Поwер-Брокер. Cамбридге Университй Пресс, Аугуст 30, 2018 — 133-бет. ИСБН 978-1-107-10829-5. 
  8. ↑ Бакер, Антҳонй Э. Тҳе Боспҳорус. Редҳоусе Пресс, 1993 — 146-бет. ИСБН 975-413-062-0. „Тҳе Валиде Султан wас борн Эвманиа Вориа, даугҳтер оф а Греэк приэст ин а виллаге неар Ретҳймнон он Cрете. Ше wас cаптуред бй тҳе Туркс wҳен тҳей тоок Ретҳймнон ин 1645.“  
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Ahmad_III" dan olindi