Ahmad ibn Said
Аҳмад ибн Саид ибн Саъд (арабча: أحمد بن سعيد بن سعد; тахминан 1781-йил 15-апрелда вафот этган) – Макка шарифи. 1770—1773-йилларда Макка амири ва шарифи бўлган Зайд уруғидан бўлган[1].
| Аҳмад ибн Саид арабча: أحمد بن سعيد | |
|---|---|
| Макка амири ва шарифи | |
| Салтанат | 1770-йил май – 1770-йил 13-июл |
| Ўтмишдоши | Абдуллоҳ ибн Мусаъид |
| Давомчиси | Абдуллоҳ ибн Ҳусайн ал-Баракотий |
| Салтанат | 1770-йил октябр – 1773-йил 6-октябр |
| Ўтмишдоши | Абдуллоҳ ибн Ҳусайн ал-Баракотий |
| Давомчиси | Сурур ибн Мусаъид |
| Уй | |
| Отаси | Саъид ибн Саъд |
Ҳижрий 1184-йилнинг Муҳаррам ойи охирларида (милодий 1770-йил май) акаси Мусаъид ибн Саид вафот этганидан сўнг, унинг укаси Абдуллоҳ Макка амирлиги вориси бўлди. Аҳмад ибн Саид амирлик бошқарувини қўлига олишни хоҳлади ва акасини тахтдан тушириб, ўзини амир этиб тайинлади. У Истанбулга Макка амирининг ўзгариши ҳақида хабар юборди, аммо пойтахтдан султон фармони ва ҳила (шараф либоси) келишидан олдин Миср ҳукмдори Алибей ал-Кабир уни тахтдан ағдарди ва унинг ўрнига Абдуллоҳ ибн Ҳусайнни амир этиб тайинлади. Абдуллоҳ ҳижрий 1184-йил Рабиулаввал ойи 18-санаси (милодий 1770-йил 13-июл) жума куни Муҳаммадбей Абу аз-Заҳаб бошчилигидаги Миср қўшинлари томонидан қўллаб-қувватланган ҳолда сохта ферн билан Маккага кирди ва ўша куни амир этиб тайинланди. Октябр ойи бошида Аҳмад бадавий иттифоқчилари кўмагида Абдуллоҳнинг қўшинларини мағлуб этиб, амирликни қайта тиклади[2].
Ҳижрий 1773-йил 6-февралда Аҳмад ибн Саидни жияни Сурур ибн Мусаъид лавозимидан бўшатди ва ўзини Макка амири деб эълон қилди[3]. Кейинги йилларда икки фирқа ўртасида 15 та тўқнашув юзага келди. Ҳижрий 1193-йил (1779-йил июн-июл) Жумодиссони ойида Аҳмад ибн Саид қўлга олинди. Сурур амакисини аввал Янбуда, кейин Жиддада қамоққа ташлади. Аҳмад ҳижрий 1195-йилнинг Рабиуссони ойи 20-санасида (милодий 1781-йил 15-апрел) Жиддада вафот этди[2].
Манбалар
Адабиётлар
- де Замбаур, Э.. Мануэл де гéнéалогиэ эт де чронологиэ поур л'ҳистоире де л'Ислам. Ҳановре: Ҳеинз Лафаире, 1927.
- Узунçарşıлı, İсмаил Ҳаккı. Ашрāф Маккат ал-Мукаррамаҳ wа-умарāъиҳā фī ал-ʻаҳд ал-ʻУтҳмāнī, 1ст (Арабиc), Беирут: ал-Дāр ал-‘Арабīяҳ лил-Маwсū‘āт, 2003.
- ал-Гҳāзī, ‘Абд Аллāҳ ибн Муḥаммад. Ифāдат ал-анāм, 1ст (Арабиc) ‘Абд ал-Малик ибн ‘Абд Аллāҳ ибн Дуҳайш: , Маккаҳ: Мактабат ал-Асадī, 2009.
- Даḥлан, Аḥмад Зайнī. Кҳулāṣат ал-калāм фī байāн умарā' ал-Балад ал-Ḥарāм (Арабиc). Дāр Арḍ ал-Ḥарамайн [1887/1888], 2007.
Аҳмад ибн Саид Зайд уйи
Бану Қатоданинг бўлими | ||
| Ҳумкдорлик унвони | ||
|---|---|---|
| Ўтмишдоши: Абдуллоҳ ибн Саид |
Макка амири ва шарифи 1770-йил май-июл |
Вориси: Абдуллоҳ ибн Ҳусайн |
| Ўтмишдоши: Абдуллоҳ ибн Ҳусайн |
Макка амири ва шарифи 1770–1773-йиллар октябр |
Вориси: Сурур ибн Мусаъид |