Аҳмет Жемал (1942-йил 5-март, Измир — 2017-йил 1-август, Истанбул[1]) — турк ёзувчиси ва адабий таржимон.

Аҳмет Cемал
Касби Язар, çэвирмен

Ҳаёти

Аҳмет Жемал 1942-йил 5-мартда Измирда туғилган. Истанбулда Мода бошланғич мактабини, Санкт Георг Австрия ўрта мактабини, сўнгра Истанбул университетининг ҳуқуқ факултетини тамомлаган. Бир муддат шу факултетда ассистент бўлиб ишлади. Истанбул Австрия маданият атташесида матбуот маслаҳатчиси бўлиб ишлаган. Истанбул университети Адабиёт факултетининг Чет тиллар факултетининг немис бўлими ва немис тили ва адабиёти бўлимида таржима дарслари берган. “Янги уфқлар”, “Варлик”, “Язко адабиёти”, “Каркидон”, “Аргос” ва “Миллиет санат” журналларида ёзган. Мемет Фуат ва Мустафо Камол Агаўғлининг таклифи билан "Язко" таржима журналини та'сис этди ва унга раҳбарлик қилди. Шунингдек, у “Язко”да таҳририят координатори бўлиб ишлаган. Анадолу университетида 19 йил давомида бакалавриат ва магистратура босқичида сан'ат тарихи, эстетика, маданият тарихи, матн ёзиш ва матн таҳлили; Тасвирий сан’ат факултетида асосий сан’ат тушунчалари; Давлат консерваторияси театр кафедрасида “Жаҳон театр тарихи”, “Замонавий театр ва театр эстетикаси” фанларидан маърузалар ўқиди. Истанбул университети ва Мимар Синан университети театр бўлимларида Жаҳон театр тарихи ва театр адабиёти курсларини ўқиган. Баҳчешеҳир университетида 4 йил антик даврдан ҳозирги кунгача танқидий фикрлаш тарихи, эстетика ва санъатнинг умумий тушунчалари фанидан дарс берган.

Ингеборг Бахман, Валтер Бенжамин, Бертолт Брехт, Ҳерман Броч, Элиас Канетти, Пол Селан, Эрнст Фишер, ЖWв Гёте, ЭҲ Гомбрич, Фридрих Хёлдерлин, Франц Кафка, Гейнрих фон Клейст, Георг Лукаcс, Роберт Мусил, Фридрих Ницше, Новалис, Эрич Мария Ремерке, Райнер Мария Рилке, Фридрих Шиллер, Анна Сегерс, Манес Спербер ва Штефан Стивед бир қанча асарлари турк тилига. Очерк ва мақолалари: “Ўз ўрнида яшаганлар”, “Ҳаётдан қайтганим”, “Шереф бей энди бу ерда яшамайди”, “Бизни тирик қолдирганлар ва ўлдирилганлар”, “Биз излаган театр”, “Биз ўйнай олсакда”, “Сан’ат экспериментлари”, “Инсонга қайтиш”, “Гидераяк”, “Ла’нати сикадалар”, “Ўқийдиган ёшларга мактублар” номли китобчага айланди. Ше’рлари “Ўтмишдан дуо китоби” номи билан нашр этилган. Унинг “Соҳилда яшаш” романи, “Тегиш” номли ҳикоялар китоби, “Мен, Нозим, яшаб ўлсам”, “Жинликка ҳамду сано” драмалари бор.

Онур Байрактар ва Проф. Др. У Исмоил Эрсевим билан тадқиқот бўлими менежери бўлиб ишлаган. Унинг “Бен, Нозим, тирик ва ўлаётган чоғда” песаси ҳам шу ансамбл томонидан саҳналаштирилган. Дунёга машҳур театр арбоби Меҳмет Улусойнинг илтимоси билан ёзилган “Жинниликка ҳамду сано” Истанбул давлат театри репертуарига киритилиб, репетисиялари бошланган, аммо Меҳмет Улусой вафоти туфайли саҳналаштирилмаган. Кейинчалик бу спектакл Кожаэли шаҳар муниципалитети театрлар театр мактаби талабалари ва ҳурматли режиссёр Уфук Асари билан бирга Измитдаги Сулаймон Демирел маданият маркази залида катта муваффақият билан саҳналаштирилди.

1988-йили Турк маданиятига қилган хизматлари учун Анадолу университети Сенати томонидан Аҳмет Жемалга “Фахрий доктор” унвони берилди. 2010-йилда у Австрия Президенти томонидан Австрия Федератив Республикасининг "Олтин хизматлари учун" ордени билан тақдирланган. Худди шу йили Туркия Республикаси ва Германия Федератив Республикаси томонидан илк бор ташкил этилган “Тарабя таржима мукофотлари” доирасида немис тилидан туркчага таржима соҳасида бош мукофотга лойиқ топилди. “Ла’натланган Cиcадалар” иншо китоби билан Туркия Журналистлар Уюшмаси 2012 Адабиёт мукофотини қо’лга киритди. Ўша йили Турк тили жамияти ташкил этилганининг 80 йиллиги муносабати билан Тил жамияти унга 80 йиллик юбилейини берди. Дил Байрам фахрий мукофоти топширилди. 2013-йилда ТÜЙАП томонидан уюштирилган ўн саккизинчи Измир китоб кўргазмасининг Фахрий Ёзувчиси этиб сайланди. 2014-йилда Ҳерман Брохнинг “Вергилийнинг ўлими” романи таржимаси учун бадиий таржима бўйича Австрия Буюк Давлат мукофоти билан тақдирланган.

Ҳали ҳам “Cумҳурият” газетаси ва “Илери Ҳабер” газетасининг шарҳловчиси бўлган Аҳмет Жемал, Назим Ҳикмет Академиясида “Сан'ат, илм-фан ва адабиётнинг ижтимоий тарихи”, 1942Ишдан то ҳозирги кунгача танқидий фикрлашнинг ривожланиш и” ва “Эстетика” мавзуларида маърузалар ўқиди. 2013-2014 ўқув йили. У 2014-йил июн ойида Академияни тарк этди ва шогирдлари билан Мода шаҳрида Аҳмет Жемал Cултуре Wоркшоп (АCКА) га асос солди.

Аҳмет Жемал 2017-йилнинг 1 куни 75 ёшида ўзи даволанаётган Султон Абдулҳамид Хон ўқув ва тадқиқот касалхонасида (собиқ Гата ҳарбий госпитали) юрак етишмовчилиги натижасида вафот этди. Унинг жасади Ферикўй қабристонига дафн қилинди.

Унинг китоблари

  • Биз қачон севишни унутдик?
  • Аввал шоирларни ёқиб юборишди
  • Ла'нати Cиcадас
  • Бизни яшаб ўлдирганлар
  • Ўйнаш пайтида
  • Биз излаётган театр
  • Тегиш учун
  • Шереф Бей Бу ерда энди яшамайди
  • Тўфондан кейин Ингеборг Бахманнинг танланган ёзувлари
  • Собори қуриш
  • Соҳилда яшаш
  • Инсон саҳифасига қайтиш
  • Сан'ат бўйича иншолар
  • Кеча бизнинг ягона ҳақиқатимизми?
  • Ҳаётдан таржима қилган нарсам
  • Ўтган ибодат китобидан
  • Фокус нуқтасида нима содир бўлди
  • Ўқийдиган ёшларга мактублар

Асосий таржималар

  • Ингеборг Бахманн, кечиктирилган вақт
  • Ингеборг Бахман, унинг барча ше'рлари
  • Ингеборг Бахман Малине
  • Ингеборг Бахманн, бу тошқиндан кейин
  • Ингеборг Бахманн, Радио ўйинлари
  • Валтер Бенжамин, Ўтиш жойлари
  • Гейнрих Бöлл, Катарина Блумнинг йўқолган шарафи
  • Гейнрих Бöлл, Отасиз уйлар
  • Бертолт Брехт, Софоклнинг Антигона
  • Бертолт Брехт, Театр учун кичик органон
  • Бертолт Бречт, унинг барча ўйинлари
  • Бертолт Брехт, Ме-Ти мақоллари
  • Ҳерман Броч, Виргилнинг ўлими
  • Элиас Канетти, Блиндинг
  • Элиас Канетти, Сўзларнинг онги
  • Элиас Канетти, Одам уйи
  • Элиас Канетти, соатнинг яширин юраги
  • Пол Селан, Ше'рлар
  • Пол Селан, Ўлим Фугуэ
  • Эрнст Фишер, Франц Кафка
  • ЖВ Гёте, Урфауст
  • ЖW Гёте, ижодкор яратинг
  • ГҲ Гомбрич, Сан'ат ва иллюзия
  • Кнут Ҳамсун, иллюзия
  • Франс Кафка, Трансформация
  • Франс Кафка, суд жараёни
  • Ҳ.В.Клеист, Амфитрион
  • Георг Лукаcс, эстетика
  • Ҳанс Маер, Бертолт Брехт
  • Роберт Мусил, сифациз одам
  • Роберт Мусил, тириклик пайтида очилган мерос
  • Фридрих Ницше, Заратушт шундай деди
  • Фридрих Ницше, Дионис Дитирамбос
  • Новалис, Тунги мақтовда
  • Эрич Мария Ремарк, Яшаш вақти
  • РМ Рилке, Ше'рлар
  • Юра Сойфер, Ше'рлар
  • Георг Тракл, ше'рлар
  • Стефан Цвайг, Монтаигне
  • Стефан Цвайг, Роттердамлик Эрасмуснинг ғалабаси ва фожиаси
  • Стефан Цвайг, эртанги кун тарихи
  • Стефан Цвайг, шахмат
  • Стефан Цвайг, Нома'лум аёлнинг мактуби [2]

Манбалар

  1. ↑ „Аҳмет Cемал кимдир, каç яşıнда ҳаятıнı кайбетти?“. Ҳüрриет (1 аğустос 2017). 6 аğустос 2017да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1 аğустос 2017.
  2. ↑ Аҳмет Cемал, Беним Кüл Ренги Заманларıм. İстанбул: ТÜЙАП, 2013.