Ajip Rosidi
Биографияси
Росиди 1938-йил 31-январда Ғарбий Ява, Мажаленгка, Жативанги шаҳрида туғилган. У 1950 йилда Жатиwанги халқ мактабида о'қиган; 1953-йилда Жакарта туманидаги ВИИИ ўрта мактаб; ва Таман Мадя о'рта мактаби, Таман.Сисwа Жакарта 1956. У о'зининг адабий фаолиятини о'н то'рт ёшида бошлаган. 1952-йилдан бошлаб унинг асарлари “Индонесиа”, “Индонесиа Пулпит”, “Арена/Плой”, “Cонфронтатион” ва “Зенит Платформа” каби журналларда чиқа бошлади. Болалигида у индонез ва сундан тилларида кўплаб таржима асарларни ўқиган. У сундан шоири сифатида ҳам танилган.[2] Росидий ёзиш бўйича қўлланмани ўқиб чиққач, шеър ва ҳикоялар ёзишни бошлади. Унинг биринчи қиссаси 12 ёшида Индонезия Раянинг болалар бо'лимида нашр этилган. 15 ёшида унинг асарлари маҳаллий журналларда чоп этила бошлаган. Унга ҳар бир дона учун 25 дан 125 рупиягача то'ланган, бу о'ша пайтда катта миқдорда пул эди. Икки йил о'тгач, у "Тахун-тахун Кематиан" (О'лим йиллари) номи билан нашр этилган биринчи ҳикоялар то'пламини нашр этди. Кейинчалик у ёзишга э'тибор қаратиш учун о'рта мактабни ташлади. 17 ёшида у афро-америкалик ёзувчи Ричард Райтнинг Жакартадаги Балай Будажада "Сениман дан Масаалаҳнжа" (Рассом ва унинг муаммолари) ма'рузасида қатнашди.
Росиди асарлари кўплаб хорижий тилларга таржима қилинган, антологиялар ёки китоб ҳолида голланд, хитой, инглиз, япон тилларида нашр этилган. У кўплаб биографияларни ҳам таржима қилган. У 1953-1955 йилларда Сулуҳ Пелажар (Талабалар маш'аласи) ва 1955 йилда Проса каби ко'плаб журналларда муҳаррир бо'либ ишлаган. 1962 йилда ёзувчи Рамадҳан КҲ, Харрис Обон ва Татанг Суряатмаджа билан биргаликда у Кивари нашриётини асос солган. 1964 йилдан 1970 йилгача у "Тжупуманик" нашриётининг директори, 1965 йилдан 1968 йилгача Дута Ракят ва 1971 йилдан 1979 йилгача Дуниа Пустака Жая нашриётлари билан бирга ишлаган. Ҳафталик Сунданесе", кейинчалик Бандунгда нашр этилган "Маджалаҳ Сунданесе" деб номланади. 1968 йилда у о'ша пайтдаги Жакарта губернатори Али Садикинга Жакарта Бадиий Кенгаши (ДКЖ) тузишни таклиф қилди, у 1972 йилдан 1981 йилгача кетма-кет уч давр мобайнида раис бо'либ ишлади. Шу билан бирга, 1966 йилдан 1975 йилгача у ҳам Сундан Ёзувчилар уюшмаси раҳбари бўлиб ишлаган. 1971 йилда у Миллий кутубхона нашриёти Жая (Жая Рая фонди) га раҳбарлик қилди. 1973 йилда ИКАПИ Конгресси Росидини агентлик раиси этиб сайлади. 1976-1979 йиллар учун у худди шу лавозимга қайта сайланди.
1981 йилда Росиди Осакадаги Осака чет тиллари университетида (Гаикокуго Даикагу Осака) Индонезия тили ва адабиёти бўйича меҳмон ўқитувчиси, 1983 йилдан 1994 йилгача Нара Тенри Даигаку ва Кёто Сангёто Даига шаҳридаги Фавқулодда профессор сифатида ишлаган. 1983 йилдан 1996 йилгача. Японияда бо'лганида у Асаҳи маданият марказида ҳам дарс берган. 2003 йилда у нафақага чиқди ва Индонезияга қайтди. 2004 йилда у сундан тилидаги ойлик Cупуманик журналининг бош менежери бо'лди.
2008 йил 31 январда Росиди о'зининг "Ҳидуп Танпа Ижасаҳ" (Дипломсиз яшаш) таржимаи ҳолини нашр этди. Ишга тушириш маросими Паджаджаран университетида бўлиб ўтди. 2011 йил 31 январда у Паджаджаран университети Адабиёт факултетининг маданияцҳунослик ё'налиши бо'йича Фахрий Докторлик унвонига сазовор бо'лди. 2008 йил ҳолатига ко'ра, Росиди Магелангнинг Пабелан шаҳрида истиқомат қилган.
Илмий фаолияти
Росиди Индонезиянинг бошқа маданиятлари каби сундан маданиятини сақлаб қолиш учун ҳаракат қилди, маҳаллий тиллардан доимий фойдаланишни тарг'иб қилди ва сундан тилидаги ишлари учун Ранcаге адабий мукофоти билан тақдирланди; у ява ва балий тилларидаги ишлар учун яна иккита мукофотни тақдим этди. У 1970–1973 йилларда Пантун Сунданесе (ППП-ФС) тадқиқот лойиҳаси ва фолклорига асос солган ва унга раҳбарлик қилган. 2000 йилда у Энcйcлопедиа: Cултуре оф Сунданесе энциклопедиясини ёзди.У сунданларнинг қадимий қўлёзмаларини ўрганишни рағбатлантирди. Унинг та'кидлашича, ҳозиргача топилган 200 га яқин сундан қо'лёзмаларидан фақат 23 тасини о'қиш мумкин. Росиди маданиятни тижорийлаштириш деб ҳисоблаган нарсага нисбатан о'з э'тирозларини билдирди ва маданият сотилаётганининг исботи сифатида Индонезия Маданият ва Туризм вазирлигининг мавжудлигини тилга олди.
Адабиётлари
Росиди c. 1967 йил Росиди, Ажип (1950). Пертемуан кембали (индонез тилида). Жакарта: Нусантара. п. 97. ОCЛC 61626909. Росиди, Ажип (1959). Ажип Росиди мембитжаракан тжерита пендек Индонезия (Индонезия тилида). Жакарта: Джамбатан. п. 176. ОCЛC 24845104. Росиди, Ажип (1962). Пурба Сари Ажу Ванги; себуаҳ тжерита класика Сунда (индонез тилида). жилд. 10. Жакарта: Арягуна. ОCЛC 2050577. Росиди, Ажип (1963). Канджуткунданг; проса джеунг пуиси Сунда сабада пĕранг (индонез тилида). Жакарта: Балай Пустака. п. 483. ОCЛC 63262040. Росиди, Ажип (1968). Мундинглажа ди Кусумаҳ; себуаҳ тжерита пантун Сунда (индонез тилида). Жакарта: Гунунг Агунг. п. 165. ОCЛC 2334232. Росиди, Ажип (1970). Дуа оранг дукун дан тжерпéн² Сунда лаиння / дипилиҳ, дитержемаҳкан дан дибери пенгантар олéҳ Ажип Росиди (Индонезия тилида). Бандунг: Будажа Джажа. п. 278. ОCЛC 285250. Росиди, Ажип (1972). Ажип Росиди : [гедичтен] (голланд тилида). Роттердам: Роттердамсе Кунсцтичтинг. ОCЛC 63842429. Росиди, Ажип (1972). Джакарта далам пуиси Индонезия : дисусун дан дибери пенгантар олеҳ Ажип Росиди (голланд тилида). Жакарта: Деван Кесениан Джакарта. ОCЛC 220228044. Росиди, Ажип (1973). Масалаҳ ангкатан дан периодисаси седжараҳ састра Индонéсиа бесерта сепилиҳан каранган лаин (индонез тилида). Жакарта: Пустака Жая. п. 176. ОCЛC 4141404. Росиди, Ажип; Зулверди, Эд; Ҳутасоит, Джаулҳам (1974). ТИМ: Таман Исмоил Марзуки (Индонезия тилида). Жакарта: Деван Кесениан Жакарта. п. 101. ОCЛC 3033945. Росиди, Ажип (1975). Вояге де ноcес: роман [Асал ойи: роман] (франсуз тилида). Париж: Пуйраимонд. ОCЛC 2839781. Росиди, Ажип (1975). Санг Курианг кесианган : себуаҳ cерита ракят Сунда (индонез тилида). Жакарта: Пустака Жая. ОCЛC 7996513. Росиди, Ажип (1977). Си Кабаян дан беберапа донгенг Сунда лаиння (индонез тилида). Жакарта: Гунунг Агунг. ОCЛC 9349877. Росиди, Ажип (1978). Аффанди 70 [я'ни. тужуҳ пулуҳ] таҳун : дисусун олеҳ Ажип Росиди, Заини [дан] Судармаджи (индонез тилида). Жакарта: Деван Кесениан Жакарта. ОCЛC 220236698. Росиди, Ажип (1983). Cандра Кирана : себуаҳ садуран атас себуаҳ cерита Панжи, Сери Пустака Класик Индонезия, но. 1 (Индонезия тилида). Жакарта: Пустака Жая. п. 271. ОCЛC 23543876. Росиди, Ажип (1984). Унданг-Унданг Ҳак Cипта, 1982: панданган сеоранг аwам (Индонезия тилида). Жакарта: Джамбатан. п. 159. ОCЛC 12443088. Росиди, Ажип (1985). Мембиcаракан пуиси Индонезия (индонез тилида). Жакарта: Бинаcипта. п. 199. ОCЛC 13331256. Росиди, Ажип (1986). Денгклеунг денгдек : кумпулан эсей жеунг критик нгеунаан баса Сунда жеунг састра Сунда (Индонезия тилида). Бандунг: Ангкаса. п. 191. ИСБН 9789794041062. ОCЛC 20395958. Росиди, Ажип (1986). Пурба Сари Аю Ванги (Лутунг Касарунг) (индонез тилида). Жакарта: Пустака Жая. п. 308. ОCЛC 20797883. Росиди, Ажип (1988). Ажип Росиди сатенгаҳ абад (сундан тилида). Бандунг: Пустака Карса Сунда. п. 248. ОCЛC 63929178. Росиди, Ажип (1988). Нама дан макна (индонез тилида). Жакарта: Пустака Жая. ИСБН 9789794190623. ОCЛC 20095636. Росиди, Ажип (1993). Теркенанг топенг Cиребон : пилиҳан сажак (индонез тилида). Жакарта: Пустака Жая. п. 272. ИСБН 9789794191163. ОCЛC 30558892. Росиди, Ажип (1997). Асрул Сани 70 таҳун : пенгҳаргаан дан пенгҳорматан (индонез тилида). Жакарта: Пустака Жая. п. 317. ИСБН 9789794192252. ОCЛC 37552468. Росиди, Ажип (1998). Пержаланан пенгантен : себуаҳ кисаҳ (индонез тилида). Жакарта: Пустака Жая. п. 171. ИСБН 9789794192382. ОCЛC 41892525. Росиди, Ажип (1999). Баҳаса нусантара : суату пеметаан аwал: гамбаран тентанг баҳаса-баҳаса даэраҳ ди Индонезия (Индонезия тилида). Жакарта: Пагеларан Баҳаса Нусантара. ОCЛC 50561515. Росиди, Ажип (2001). Замонавий сундан ше'рияти: Г'арбий Жавадан сундан ва инглиз тилларида овозлар. Жакарта: Пустака Жая. п. 176. ИСБН 9789794192863. ОCЛC 48558950. Росиди, Ажип (2001). Ҳурип wарас! : дуа панинеунган (сундан тилида). Бандунг: Киблат Буку Утама. п. 245. ОCЛC 50292283. Росиди, Ажип (2001). Пуиси Сунда замонавий далам дуа баҳаса (индонез тилида). Жакарта: Пустака Жая. ИСБН 9789794192856. ОCЛC 48500933. МакГлин, Жон Ҳ. (2001). Манхеттен сонети: Ню-Ёрк ҳақидаги Индонезия ше'рлари, қисқа ҳикоялари ва иншолари. Жакарта: Лонтар фонди. п. 101. ИСБН 9789798083402. ОCЛC 49259992. Росиди, Ажип (2001). Уcанг-уcанг ангге : панинеунган (сундан тилида). Бандунг: Киблат Буку Утама. п. 260. ОCЛC 50561845. Росиди, Ажип (2002). Ҳадиаҳ састера "Ранcагé" 2002: Пенераҳан ҳадиаҳ диселенггаракан атас кержасама Яясан Кебудаяан "Ранcагé" Университас Негери Сурабая (УНЕСА) ди кампус Кетинтанг, Сурабая : Сабту, 31-Агустус Индонезия (2020-август). Жакарта: Яясан Кебудаяан "Ранcаге". ОCЛC 208128921. Росиди, Ажип (2003). Оранг дан бамбу Жепанг : кататан сеоранг гаижин (индонез тилида). Жакарта: Пустака Жая. п. 180. ИСБН 9789794193129. ОCЛC 60543487. Росиди, Ажип (2004). Ҳадиаҳ састера "Ранcагé" 2004: пенераҳан ҳадиаҳ диселенггаракан атас кержасама Яясан Кебудаяан "Ранcагé" денган Университас Пакуан, Богор: 31 Марет 2004 (Индонезия тилида). Жакарта: Яясан Кебудаяан "Ранcаге". ОCЛC 208131307. Росиди, Ажип (2004)