Ajoyib tentak
Ajoyib tentak (yaponcha: おバカさん, Obaka-san) — mashhur yapon yozuvchisi Syusaku Endo qalamiga mansub boʻlgan roman[2]. Ushbu asar dastlab 1959-yilda Yaponiyaning nufuzli „Asahi Shimbun“ gazetasida boʻlimma-boʻlim, yaʼni serial tarzida nashr etilgan[3]. Romanning bosh qahramoni Gaston Bonapart ismli fransuz boʻlib, u mashhur imperator Napoleon Bonapartning uzoq qarindoshi hisoblanadi. Gaston Tokioda yashovchi eski doʻstini koʻrish maqsadida Yokogama bandargohiga kirib keladi.
|
Fayl:WonderfulFool.jpg Romanning 1974-yildagi inglizcha nashri muqovasi | |
| Asl nomi | おバカさん (Obaka-san) |
|---|---|
| Muallif(lar) | Syusaku Endo |
| Tarjimon(lar) | Francis Mathy |
| Mamlakat | Yaponiya |
| Til | Yapon tili |
| Janr(lar)i | Roman, Satira |
| Nashr etilgan sanasi | 1959 |
| Nashriyot | Asahi Shimbun |
| ISBN | 9780068598534[1] |
| OCLC | 10161740 |
Qisqacha mazmuni
Gaston obrazi jahon adabiyotidagi „donishmand tentak“ tipajiga mos keladi. U nihoyatda mehribon, begubor va hatto oʻta sodda boʻlib, bu xislatlari tufayli baʼzi odamlar uni yaxshi koʻrib qolsa, boshqalar uning soddaligidan foydalanishga harakat qiladi. Shunga qaramay, Gaston insoniyatning ezguligiga boʻlgan ishonchini hech qachon yoʻqotmaydi hamda eng toshbagʻir kimsalarning ham qalbiga yoʻl topadi. Hikoyaning yengil hazil-mutoyiba bilan sugʻorilgan qatlamlari ostida Syusaku Endoning shaxsiy hayot yoʻli va uning xristianlik eʼtiqodi bilan bogʻliq chuqur maʼnaviy havolalar mavjud[4][5].
Voqealar Takamori ismli yosh yigit va uning oʻktam singlisi Tomoe yashaydigan xonadonda rivojlanadi. Ular Singapurdan kelgan gʻalati xatni zoʻrgʻa oʻqib, Takamorining qadimgi xat yozishib yuradigan doʻsti Gaston Yaponiyaga kelishini bilib olishadi. Gaston kelganida esa, yapon mezbonlar Napoleon avlodidan kutilgan ulugʻvorlikni emas, balki gʻaribona kiyingan va soddadil yigitni koʻrib hayron qolishadi. Gaston kelishi bilan „Napoleon“ deb ism qoʻygan bir qarovsiz it bilan doʻstlashib oladi.
Gastonning Yaponiyadagi sarguzashtlari kutilmagan burilishlar bilan davom etadi. U uydan chiqib ketib, Sibuya tumanidagi „sevgi mehmonxonasi“ga joylashadi. Kechasi u oʻzi tushunmagan holda bir oʻgʻri fohishaga qochishga yordam beradi va natijada mehmonxonadan haydaladi. Keyinchalik Gastonni ikki nafar sobiq harbiy ofitserdan qasos olmoqchi boʻlgan Endo ismli jinoyatchi (gangster) oʻgʻirlab ketadi. Gaston bu odamni qotillik yoʻlidan qaytarishga harakat qiladi va oxir-oqibat oʻz hayotini xavf ostiga qoʻyib boʻlsa ham uning qonli rejasini amalga oshishiga yoʻl qoʻymaydi.
Asar yakunida Gaston gʻoyib boʻladi, biroq uning Yaponiyaga tashrifi barcha asosiy qahramonlarning, ayniqsa Takamorining dunyoqarashini butunlay oʻzgartirib yuboradi. Gastonning kundaligidan maʼlum boʻladiki, u aslida missionerlik imtihonidan oʻta olmagan boʻlsa-da, Yaponiya xalqi qalbidan joy olishni oʻzining muqaddas burchi deb bilgan.
Bosh qahramonlar
- Gaston Bonapart — bosh qahramon, fransuz yigiti. Uning „tentakligi“ aslida dunyoviy narsalarga qiziqmasligi va faqat mehr-oqibatga tayanishini ifodalaydi.
- Takamori — Gastonning yaponiyalik doʻsti. U orqali muallif zamonaviy yapon yoshlarining oʻzlikni qidirishi haqidagi fikrlarini bayon qiladi.
- Tomoe — Takamorining singlisi. U dastlab Gastonga nisbatan shubha va kinoya bilan qarasa-da, asar oxirida uning qadrini anglab yetadi.
Manbalar
- ↑ Wonderful Fool: a novel. OCLC 10161740.
- ↑ "Shusaku Endo". Columbia Electronic Encyclopedia, 6th Edition. Columbia University Press.
- ↑ Mase-Hasegawa, Emi. Christ in Japanese Culture: Theological themes in Shusaku Endo's literary works. Brill Academic Publications, March 15, 2008 — 203-bet. ISBN 978-9004165960.
- ↑ „The New Republic's Best Books“. New Republic. 190-jild, № 8. 1984-02-27. 40-bet.
- ↑ Salther, Mary Jo (1983-12-26). „Jesus in Japan“. New Republic. 189-jild, № 26. 36–38-bet.