Ажойиб тентак
Ажойиб тентак (японча: おバカさん, Обака-сан) — машҳур япон ёзувчиси Сюсаку Эндо қаламига мансуб бўлган роман[2]. Ушбу асар дастлаб 1959-йилда Япониянинг нуфузли „Асаҳи Шимбун“ газетасида бўлимма-бўлим, яъни сериал тарзида нашр этилган[3]. Романнинг бош қаҳрамони Гастон Бонапарт исмли франсуз бўлиб, у машҳур император Наполеон Бонапартнинг узоқ қариндоши ҳисобланади. Гастон Токиода яшовчи эски дўстини кўриш мақсадида Ёкогама бандаргоҳига кириб келади.
|
Файл:WондерфулФоол.жпг Романнинг 1974-йилдаги инглизча нашри муқоваси | |
| Асл номи | おバカさん (Обака-сан) |
|---|---|
| Муаллиф(лар) | Сюсаку Эндо |
| Таржимон(лар) | Франcис Матҳй |
| Мамлакат | Япония |
| Тил | Япон тили |
| Жанр(лар)и | Роман, Сатира |
| Нашр этилган санаси | 1959 |
| Нашриёт | Асаҳи Шимбун |
| ИСБН | 9780068598534[1] |
| ОCЛC | 10161740 |
Қисқача мазмуни
Гастон образи жаҳон адабиётидаги „донишманд тентак“ типажига мос келади. У ниҳоятда меҳрибон, бегубор ва ҳатто ўта содда бўлиб, бу хислатлари туфайли баъзи одамлар уни яхши кўриб қолса, бошқалар унинг соддалигидан фойдаланишга ҳаракат қилади. Шунга қарамай, Гастон инсониятнинг эзгулигига бўлган ишончини ҳеч қачон йўқотмайди ҳамда энг тошбағир кимсаларнинг ҳам қалбига йўл топади. Ҳикоянинг енгил ҳазил-мутойиба билан суғорилган қатламлари остида Сюсаку Эндонинг шахсий ҳаёт йўли ва унинг христианлик эътиқоди билан боғлиқ чуқур маънавий ҳаволалар мавжуд[4][5].
Воқеалар Такамори исмли ёш йигит ва унинг ўктам синглиси Томоэ яшайдиган хонадонда ривожланади. Улар Сингапурдан келган ғалати хатни зўрға ўқиб, Такаморининг қадимги хат ёзишиб юрадиган дўсти Гастон Японияга келишини билиб олишади. Гастон келганида эса, япон мезбонлар Наполеон авлодидан кутилган улуғворликни эмас, балки ғарибона кийинган ва соддадил йигитни кўриб ҳайрон қолишади. Гастон келиши билан „Наполеон“ деб исм қўйган бир қаровсиз ит билан дўстлашиб олади.
Гастоннинг Япониядаги саргузаштлари кутилмаган бурилишлар билан давом этади. У уйдан чиқиб кетиб, Сибуя туманидаги „севги меҳмонхонаси“га жойлашади. Кечаси у ўзи тушунмаган ҳолда бир ўғри фоҳишага қочишга ёрдам беради ва натижада меҳмонхонадан ҳайдалади. Кейинчалик Гастонни икки нафар собиқ ҳарбий офицердан қасос олмоқчи бўлган Эндо исмли жиноятчи (гангстер) ўғирлаб кетади. Гастон бу одамни қотиллик йўлидан қайтаришга ҳаракат қилади ва охир-оқибат ўз ҳаётини хавф остига қўйиб бўлса ҳам унинг қонли режасини амалга ошишига йўл қўймайди.
Асар якунида Гастон ғойиб бўлади, бироқ унинг Японияга ташрифи барча асосий қаҳрамонларнинг, айниқса Такаморининг дунёқарашини бутунлай ўзгартириб юборади. Гастоннинг кундалигидан маълум бўладики, у аслида миссионерлик имтиҳонидан ўта олмаган бўлса-да, Япония халқи қалбидан жой олишни ўзининг муқаддас бурчи деб билган.
Бош қаҳрамонлар
- Гастон Бонапарт — бош қаҳрамон, франсуз йигити. Унинг „тентаклиги“ аслида дунёвий нарсаларга қизиқмаслиги ва фақат меҳр-оқибатга таянишини ифодалайди.
- Такамори — Гастоннинг япониялик дўсти. У орқали муаллиф замонавий япон ёшларининг ўзликни қидириши ҳақидаги фикрларини баён қилади.
- Томоэ — Такаморининг синглиси. У дастлаб Гастонга нисбатан шубҳа ва киноя билан қараса-да, асар охирида унинг қадрини англаб етади.
Манбалар
- ↑ Wондерфул Фоол: а новел. ОCЛC 10161740.
- ↑ "Шусаку Эндо". Cолумбиа Элеcтрониc Энcйcлопедиа, 6тҳ Эдитион. Cолумбиа Университй Пресс.
- ↑ Масе-Ҳасегаwа, Эми. Чрист ин Жапанесе Cултуре: Тҳеологиcал тҳемес ин Шусаку Эндо'с литерарй wоркс. Брилл Аcадемиc Публиcатионс, Марч 15, 2008 — 203-бет. ИСБН 978-9004165960.
- ↑ „Тҳе Неw Републиc'с Бест Боокс“. Неw Републиc. 190-жилд, № 8. 1984-02-27. 40-бет.
- ↑ Салтҳер, Марй Жо (1983-12-26). „Жесус ин Жапан“. Неw Републиc. 189-жилд, № 26. 36–38-бет.