Ziyosfera

Akantit

Акантит (юнонча акантус тикан) — Аг 2 С фўрмулали кумуш сулфидли минерал. Моноклинли кристаллар (а-Аг 2 С), кулранг-қора, 176,3 °C дан паст ҳароратларда кумуш (И) сулфиднинг барқарор шакли ташкил этади ва тўғридан-тўғри ҳосил бўлади. Бу ҳароратдан юқори барқарор шакл аргентит кумуш сулфиднинг кубик модификацияси (б-Аг 2 С). Зичлик 7,2-7,4 г/см 3 (идеал а-Аг 2 С кристали 7,317 г/см 3 зичликка эга). Минерал таркибидаги қимматбаҳо металнинг миқдори 87 % дан ортиқ. Кумуш рудасининг муҳим манбаи бўлиб, оригинал дизайнерлик заргарлик буюмлари, интерер буюмлари ва коллексия материали сифатида ҳам қўлланади[1][2].

Акантит
Асосий
Формуласи Аг2С
Физик хусусиятлари
Ранги темирдек қора
Қирра ранги қора
Ялтироқлик металсимон
Шаффофлик шаффоф
Қаттиқлик 2-2,5
сингонияси Моноклиник

Ҳосил бўлиши

Минерал биринчи марта 1855-йилда Чехия Республикасининг Жачймов (Ёахимстал) шаҳрида тасвирланган[2]. Акантит ўртача паст ҳароратли гидротермал томирларда ва суперген бойитилган зоналарда кенг тарқалган кумуш минералдир. У маҳаллий кумуш, пираргирит , проустит , полибазит , стефанит , агуиларит , галена , халкопирит , сфалерит , калцит ва кварц билан боғланган ҳолда учрайди. Конларда акантитга маҳаллий кумуш, проустит, пираргирит ва бошқа кумуш сулфо тузлари, серуссит, хлораргирит бирга келади. Макроскопик жиҳатдан акантитни аниқлаш қийин. Олтингугурт ажралиб чиқиши билан нитрат кислотада эрийди, хлорид кислота қўшилганда аммиакда эрийдиган пишлоқли оқ чўкма АгCл ҳосил бўлади. Юқори ҳароратларда акантит электр токининг ўтказувчисига айланади[3].

Доривор хусусиятлари

Акантит танани умумий мустаҳкамлашга қаратилган шифобахш хусусиятларга эга. Хусусан минерал яллиғланишга қарши таъсирга эга бўлиб, у ошқозон-ичак тракти, нафас олиш йўллари, бўғимлар ва мушакларнинг касалликларини даволашда фойдаланиш имконини беради. Кумуш сулфиднинг антисептик хусусиятлари инсоният томонидан минг йилдан ортиқ вақт давомида ишлатилган[1].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 „Акантит хусусиятлари тавсифи“. камневедй.ру. Қаралди: 9-июл 2022-йил.
  2. ↑ 2,0 2,1 „Wеб-минерал ма'лумотлари“. wебминерал.cом. Қаралди: 9-июл 2022-йил.
  3. ↑ „Акантит“. кристаллов.нет. Қаралди: 9-июл 2022-йил.

Адабиёт

  • Аcантҳите Архивная копия . Кристаллар бўйича „Минераллар ва жинслар луғати“. йўқ.
  • „Аcантҳите“, Ҳандбоок оф Минералогй. Чантиллй, ВА: Минералогиcал Соcиэтй оф Америcа. 
  • Миндат.орг Архивная копия
  • Веб-минерал маълумотлари Архивировано 1 2012 йил май йилнинг.
  • Клеин, Корнелис ва Корнелиус С. Ҳурлбут, Минералогия қўлланмаси, Wилей, 20-нашр, 1985, с. 271-2 ИСБН 0-471-80580-7
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Akantit" dan olindi