Akhalkalaki
Акҳалкалаки (грузинча: ახალქალაქი; арманча: Ախալքալաք / Նոր-Քաղաք) — Грузиянинг жанубий Самцкҳе-Жавакҳети минтақасидаги шаҳар ва Акҳалкалаки муниципалитетининг маъмурий маркази. Акҳалкалаки Жавакҳети ясси тоғининг чеккасида жойлашган. Шаҳар тахминан 29 км Арманистон билан чегараадош. Шаҳарнинг қайд этилган тарихи ХИ асрга бориб тақалади. 2014-йилги Грузия аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра, шаҳарда 8295 киши истиқомат қилади, уларнинг 93,8 фоизи арманлар эди.
Этимологияси
Биринчи марта ХИ аср грузин йилномасида қайд этилган Акҳалкалаки номи[1] грузинча [ɑхɑли], „янги“ ва [кʰɑлɑкʰи], „шаҳар“ ёки „шаҳарча“ дан олинган бўлиб, „янги шаҳар“ деган маънони англатади. ХИХ асрдаги этнографик маълумотларда шаҳарнинг бошқа арманча номи Нор-Кагҳак ҳам бор, бу ҳам „янги шаҳар“ деган маънони англатади[2].
1829-йилда минтақа Россия империясига қўшилган пайтда, аҳоли асосан исломлашган грузинлардан иборат эди[3]. Россия томонидан босиб олингандан сўнг мусулмон грузинларнинг кўпчилиги бу ҳудудни тарк этиб, Усмонли турклар империясига ўтишди ва уларнинг ўрнига Эрзурум ва Боязиддан келган насроний арман қочқинлари бу ерга жойлашдилар[3]. Ўшандан бери Жавакҳети шаҳри ва вилоятида асосан арманлар истиқомат қилади.
Таниқли одамлар
- Дереник Демирчиан, арман ёзувчиси
- Живани, арман бард
- Арутюн Хачатрян, арман кинорежиссёри
- Рубен Тер-Минасян, Биринчи Арманистон Республикаси мудофаа вазири
- Ҳамо Оханжанян, Биринчи Арманистон Республикасининг учинчи Бош вазири
- Аик Мнацаканиан, Болгария вакили арман курашчиси
- Акоп Акопян, профессионал футболчи
- Арман Царукян, арман аралаш яккакураш устаси
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Картлис Цкҳовреба.
- ↑ „181 Царь Картли Вахтанг ВИ. Комментарии“. Восточная литература.
- ↑ 3,0 3,1 Ричард Г. Ҳованнисиан. Тҳе Републиc оф Армениа: Тҳе фирст еар, 1918-1919. Университй оф Cалифорниа Пресс, 1971 — 70-бет. ИСБН 978-0-520-01805-1.