Акселерация (лотинча, аccеларатио — тезлашиш) (биологияда) — эмбрион (пушт) ривожланишининг маълум босқичларида унинг айрим аъзолари шаклланишининг тезлашуви.Сонги йилларда одам организми жисмоний ва физиологик ривожланишнинг тезлашуви кузатилмоқда.Масалан бойнинг ортача узунлиги сонги 100 йил давомида чақалоқларда 5 см о'смирларда 10-15 см орта ёшли эркакларда 6-8 см га ошган.Болаларнинг психик ривожланиши ва балог'ат ёшига етиши ҳам тезлашган.Акселерация деб аталадиган бу жараён одамлар оилавий ҳаётининг яхшилашиши яхши овқатланиш ёруг' кунларнинг узайиши блан бо'лиқ. Болалар ва ўсмирлар ўсиши ҳамда жисмоний ривожланишининг тезлашиши. Ҳозирги болалар ва ўсмирлар ҳар бир ёшда анча олдинги йиллардаги тенгқурларига нисбатан бўйчан бўлиб, вазни оғирроқдир. Болалар катта бўлган сари, бу фарқ шунчалик сезилади. Уларнинг сут тишлари олдин бўртади, доимий тишлар билан тезроқ алмашинади, скелетининг суякланиши ҳам олдинроқ юз беради. Оғир меҳнатнинг камайиши, умумий ҳаёт тарзи, маишийгигиеник шарт-шароитларнинг яхшиланиши, шунингдек яқин қариндошлар ўртасидаги никоҳга йўл қўймаслик ва бошқа акселерацияга олиб келиши мумкин. Акселерация фақат болалар гавда ўлчамларининг жадал катталанишида эмас, балки уларнинг дунёқараши ҳамда фикрлашлари илгарилаб кетиши, шунингдек эрта балоғатга етишида ҳам намоён бўлади[1].

Манбалар

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил