Akusherlik

Акушерлик — клиник тиббиётнинг бир соҳаси. Ҳомиладорлик, туғруқ вақтида ва туғруқдан кейин (чилла даврида) аёл организмида содир бўладиган физиологик ва патологик жараёнларни ўрганади. Асосий вазифаси: туғруққа ёрдам бериш, ҳомиладорлик касалликлари (масалан, токсикозлар)да туғруқ, туғруқдан кейин (туғруқ вақтидаги шикастлар, қон кетиши ва бошқалар) юзага келиши мумкин бўлган асоратларнинг олдини олиш, асоратлар пайдо бўлганда эса аёлга, ҳомила ва янги туғилган чақалоққа тиббий ёрдам кўрсатишнинг энг мақбул усулларини ишлаб чиқишдан иборат. Бу вазифани касалхоналар, туғруқхоналар ёки қишлоқ врачлик пунктларида акушер-врач ёки акушерка бажаради. Акушерлик тиббиётнинг қадимги соҳаларидан бири. Тиббиётга оид қадимий китобларда (масалан, „Аюрведа“) туғруққа ёрдам беришнинг айрим усуллари келтирилган. Абу Али Ибн Сино ўзининг „Тиб қонунлари“ асарида хотин-қизлар гигиенаси ва касалликларига, жумладан акушерликка алоҳида боб ажратган. Илмий акушерлик ХВИИ—ХВИИИ асрлардан бошлаб анатомия, эмбриология, физиология ва клиник тиббиёт соҳасидаги ютуқлар билан боғлиқ ҳолда ривожланмоқда. Акушерлик билан гинекология бир бутун фандир. ХИХ асрда эфир ва хлороформдан оғриқсизлантириш мақсадида фойдаланиш, инфексиянинг тарқалиш йўллари ва унга қарши кураш усулларининг кашф этилиши акушерликнинг тараққий этишига туртки бўлди. Акушерликда жаррохлик усуллари кенг қўлланила бошланди. ХХ асрда кимё, физиология, бактериология ва бошқа назарий фанлар ютуқларининг акушерликда жорий этилиши акушерликнинг бир қанча масалаларини, масалан, ҳомиладорлик физиологияси ва диететикаси, туғруқни оғриқсизлантириш, ҳомиладорларда кечадиган айрим касалликлар, токсикозлар, анемия ва бошқаларни чуқурроқ англаш имконини берди. Ўзбекистон Республикаси да акушерлик ижтимоий масала даражасига кўтарилиб, она ва болаликни муҳофаза қиладиган жуда кўп муассасалар ишлаб турибди. Акушерлик олий ва ўрта тиббиёт ўқув юртларида фан сифатида ўқитилади.