Akustikofobiya
Фонофобия — лигирофобия ёки сонофобия деб ҳам аталадиган баланд товушлардан қўрқиш ёки ундан қўрқиш (масалан, оташинлар) — ўзига хос фобия туридир[1]. Бу жуда кам учрайдиган фобия бўлиб, кўпинча гиперакузиянинг аломати ҳисобланади. Сонофобия, беморнинг товушга юқори сезувчанлигига ишора қилиши мумкин ва мигрен ташхисининг бир қисми бўлиши мумкин. Баъзан акустикофобия деб ҳам аталади.
Фонофобия атамаси юнонча пҳōнĮ — пҳōнē, „овоз“ ёки „товуш“[2] ва пҳосбос — пҳобос, „қўрқув“ сўзларидан келиб чиққан[3].
Лигирофобиклар тўсатдан баланд товушларни чиқарадиган қурилмалардан қўрқишлари мумкин, масалан, компютер карнайлари ёки ёнғин сигналлари. Уй кинотеатр тизими, компютер, телевизор ёки CД плеэр каби қурилмаларни ишлатганда, улар карнайлардан товуш чиқаришига олиб келадиган ҳар қандай ҳаракат қилишдан олдин овоз баландлигини охиригача ўчириб қўйишни хоҳлашлари мумкин. овоз берилса, фойдаланувчи карнайларнинг овозини қулай тинглаш даражасига кўтариши мумкин. Барабанлар каби баланд овозли асбоблар туфайли улар парадлар ва карнаваллардан қочишлари мумкин. Байрам тадбирлари 120 десибелдан ортиқ мусиқа билан бирга бўлганлиги сабабли, кўплаб фобияларда агорафобия ривожланади. Бошқа лигирофоблар ҳам оташин отилиши керак бўлган ҳар қандай ҳодисалардан қочишади.
Яна бир мисол, кимдир балонни нормал қувватидан ташқари портлатишини кузатишдир. Лигирофобия билан оғриган одамни кўпинча безовта қиладиган, ҳатто безовта қиладиган нарса, чунки у балон учиб кетганда баланд овозни кутади. Балонлар учганда, икки турдаги реакциялар оғир нафас олиш ва ваҳима ҳужумларидир. Жабрланувчи баланд овоз манбасидан узоқлашишни истайди ва бош оғриғи бўлиши мумкин. Бу, шунингдек, гиперакузия, баланд товушларга ҳаддан ташқари сезгирлик билан боғлиқ бўлиши мумкин[4]. Фонофобия, шунингдек, мисофониянинг экстремал шаклига тегишли бўлиши таклиф қилинган[5].
Яна қаранг
- Астрафобия — момақалдироқдан қўрқиш
- Мизофония — маълум товушларга нисбатан иррационал „нафрат“ ёки жирканиш
- Фобиялар ро'йхати
Манбалар
- ↑ „Ҳоме : Охфорд Энглиш Диcтионарй“ (эн). оэд.cом. 2022-йил 28-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 18-июн.
- ↑ %3Аэнтрй%3Дфwнҳ%2Ф φωνή, Ҳенрй Георге Лидделл, Роберт Сcотт,А Греэк-Энглиш Лехиcон, он Персеус
- ↑ %3Аэнтрй%3Дфо%2Фбос φόβος, Ҳенрй Георге Лидделл, Роберт Сcотт, А Греэк-Энглиш Лехиcон, он Персеус
- ↑ Роэсер, Росс. Аудиологй: Диагносис. Неw Ёрк, НЙ: Тҳиэме Медиcал Публишерс, Инc, 2007 — 331-бет. ИСБН 978-1-58890-542-0.
- ↑ "Деcреасед соунд толеранcе: ҳйперсенситивитй оф ҳеаринг (ҳйпераcусис, мисопҳониа, пҳонопҳобиа)", Жонатҳан Ҳазелл ФРCС, Диреcтор, Тиннитус анд Ҳйпераcусис Cентре, Лондон УК