Akvakotta
Аквакотта (италянча: Аcқуаcотта, „пиширилган сув“) — бу дастлаб деҳқон таомлари бўлган иссиқ булонга асосланган италян нон шўрва. Шўрва жанубий Тосканадаги Маремма денгиз провинсиясида пайдо бўлган[1]. Таом эскирган нонни тайёрлаш учун восита сифатида ихтиро қилинган. Аквакотанинг энг кенг тарқалган иккита тури — қўзиқоринли аквакота ва пепперони билан аквакота.
Тарихи
Аквакотта рецепти Тоскана ўрмонида яшаган, жуда камбағал бўлган кўмир кончилари томонидан ихтиро қилинган. Таом Маремма минтақасидаги деҳқонлар ва чўпонлар томонидан ҳам тайёрланиб, истеъмол қилинган. Шўрва баъзан антипасто сифатида хизмат қилган, италян ошхонасининг биринчи таоми. Бугунги кунда шўрва Маремма ва бутун Италияда машҳур таом бўлиб қолмоқда.
Аквакотта эскирган, қотиб қолган нонни егулик қилиш усули сифатида ихтиро қилинган. Ёғоч ишлаб чиқарувчилар, кўмирчилар ва чўпонлар узоқ вақт давомида уйдан ташқарида ишлашган, улар билан нон ва бошқа маҳсулотларни олиб келишган. "Тош шўрва"ни ўйлаб топган безори ҳақида афсона бор. У қишлоққа жуда оч келади, лекин аҳоли уни боқиш учун ҳеч нарса йўқлигига ишонтира бошлайдилар, фақат тошлар қолади. Шунда сершовқин тошдан ош тайёрлашни таклиф қилади. Қизиқ бўлган қишлоқ аҳли рози бўлди ва маккор қишлоқ аҳлини ўзининг „тош“ ошига турли масаллиқлар қўшишга кўндиради[2]. Бу афсонанинг ўзгаришлари бор, масалан, бева аёл ва камбағал саёҳатчи, роҳиб ёки аскар[3].
Масаллиқлар
Тарихан аквакотанинг асосий таркибий қисмлари сув, эскирган нон, пиёз, помидор ва зайтун мойи, шунингдек, турли сабзавотлар ва қолган овқатлар эди. 1800-йилларнинг бошларида баъзи рецептларда помидор ўрнига вержуиcе, пишмаган узумдан тайёрланган нордон шарбат ишлатилган.
Бизнинг вақтда
Замонавий аквакота рецептларида эскирган, янги ёки қовурилган нон ва сабзавотли шўрва, тухум, пишлоқлар (Пармигиано Реггиано ва пеcорино Тосcано), селдерей, саримсоқ, райҳон, карам, лимон шарбати, туз, қалампир, картошка ва бошқалар каби масаллиқлардан фойдаланилади. Баъзи манбаларда қўзиқорин, масалан, оқ қўзиқоринлари, ёввойи ўтлар ва баргли сабзавотлар ҳамда руккола, эндиве, ялпиз, манголд, цирконий, кунгабоқар кўкатлари, сув валериана ва бошқалар каби ўтлар ишлатилиши мумкин. Таомнинг устига қовурилган тухум қўйилади. Шўрва муддатидан олдин, ҳар қандай жойда бир неча соатдан бир кунгача тайёрланиши мумкин ва музлатгичда сақланади, кейин дастрхонга хизмат қилишдан олдин иситилади. Шўрвани музлатиш орқали ҳам сақлаш мумкин[4].
Вариациялар
Аквуакотта cон фунгҳи — бу асосий масаллиқ сифатида оқ қўзиқоринидан фойдаланади. Қўшимча масаллиқлардан нон, шўрва ёки сув, консерваланган помидор, пармезан, тухум, ёввойи ялпиз, саримсоқ, майданоз, зайтун мойи, туз ва қалампир киради[5].
Аквуакотта cон пеперони — селдерей, қизил қалампир ва саримсоқни ўз ичига олган аквакота шўрваси.
Манбалар
- ↑ „Роддй, Рачел (Марч 29, 2016). «Рачел Роддй’с Тусcан вегетабле бротҳ реcипе». Тҳе Гуардиан“. 2021-йил 16-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 26-июн.
- ↑ Сараҳ (Жануарй 10, 2015). „Трй Аcқуаcотта соуп ас а неw реcипе фор тҳе неw еар“. Тҳе Жаместоwн Сун[сайт ишламайди]
- ↑ „Тосканский суп из камня или «Аквакотта»“. 2020-йил 28-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 26-июн.
- ↑ „Аcқуаcотта (Вегетабле Соуп)". Вегетариан Тимес. Април 3, 2013“. 2020-йил 29-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 26-июн.
- ↑ „Аквакотта с грибами, томатами, яйцами, сыром и хлебом“. 2020-йил 28-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 26-июн.