Ал-Аббос масжиди – тарихий масжид, Яманнинг Хавлон минтақаси Сано шаҳрининг жануби-шарқий қисмидаги Аснаф қишлоғида жойлашган. Милодий 1125-йилда (ҳижрий 519) Сулайҳийлар сулоласи даврида султон Мусо ибн Муҳаммад ал-Фотиҳ томонидан бунёд этилган[1]. Масжид исломдан аввалги даврлардан бери муқаддас ҳисобланган жойда қурилган[1].

Масжид
Ал-Аббос масжиди
арабча: مسجد العباس‎‎
Мамлакат  Яман
Ҳудуд Ўрта Шарқ
Жойлашуви Хавлон минтақаси, Сано шаҳрининг жануби-шарқи, Аснаф қишлоғи
Координаталар 15°12′29″Н 44°25′52″Э / 15.20804°Н 44.43112°Э / 15.20804; 44.43112
Асосчи Султон Мусо ибн Муҳаммад ал-Фотиҳ
Миноралар сони 1
Миноралар сони 1

Тарихи

Масжид милодий 1125-йилда асос солинган бўлиб, бу ҳақида бинонинг ичидаги битикларда қайд этилган. Масжид шу ерда дафн этилган деб ишониладиган нуфузли исломий шахс Ал-Аббос номи билан аталган[2].

1980-йилларга келиб, масжид томи ёши ва атроф-муҳит шароитлари туфайли емирила бошлади. 1985-йилда Яман ҳукумати Франсуз Яман тадқиқотлари марказидан ёрдам сўради[3]. Том эҳтиёткорлик билан қисмларга ажратилиб, сақлаб қўйиш учун Сано шаҳридаги Яман миллий музейига олиб борилди[2].

Масжиднинг реставрация ишлари 1987-йилда бошланган бўлиб, яманлик ва франсуз мутахассислар жамоаси, жумладан, консерватор Марйлене Баррет ва меъмор Абдуллоҳ ал-Ҳадромий бошчилигида олиб борилди. Реставрация 1996-йилда якунланган бўлиб, унда иншоотнинг асл ҳолатини ва меъморий меросини сақлаб қолишга алоҳида эътибор қаратилган[3].

Меъморчилиги

Бинода 6 та устун бор, улардан 4 таси қадимий тош устун, 2 таси хом ғиштдан ишланган. 3 та тош устун ҳанузгача ўзининг асли ўйма нақшли устун бошларини сақлаб қолган. Деворнинг пастки қисми тошдан, юқори қисми эса хом ғиштдан қурилган бўлиб, бу Яман учун анъанавий қурилиш усули ҳисобланади[4].

Томи 22 та касетали ёғоч панеллардан иборат бўлиб, улар ўсимлик шаклидаги ва геометрик нақшлар, шунингдек, бўялган ва тилла суви югуртирилган араб хаттотлиги билан безатилган. Ушбу том реставрация ишларининг асосий йўналишларидан бири бўлган[2][5].

Реставрация ва эътироф

Ал-Аббос масжидининг реставрацияси 2004-йилда Огъа Хон меъморчилик мукофоти билан тақдирланган[3].

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 „Арчнет > Сите > Ал-Аббас Мосқуэ Ресторатион“ (эн-УС). www.арчнет.орг. 2025-йил 9-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 2-июн.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 „Арчнет > Публиcатион > Ресторатион оф Ал-Аббас Мосқуэ“ (эн-УС). www.арчнет.орг. 2025-йил 2-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 2-июн.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 „Ресторатион оф Ал-Аббас Мосқуэ“. Ага Кҳан Девелопмент Нетwорк. Қаралди: 2025-йил 2-июн.
  4. ↑ „مسجد العباس.. تحفة معمارية عمرها قرابة 900 عام“ (ар). Қаралди: 2025-йил 2-июн.
  5. ↑ „Ал-Аббас Мосқуэ Ресторатион“. Арчнет. 2025-йил 14-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 2-июн.