Ал-Ануар масжиди (арабча: جامع الأنوار‎‎), илгари Шайхлар масжиди деб ҳам аталган (арабча: جامع الأشياخ‎‎) — Марокашнинг Фос шаҳридаги энг қадимги масжид эди. Идрис И томонидан шаҳарга асос солган пайтда, 9-аср бошларида қурилган. Ҳозирги Андалусия масжидидан бироз шимоли-шарқда жойлашганди. Ҳозирги кунда фақат масжид қолдиқлари сақланиб қолган.

Масжид
Ал-Ануар масжиди
جامع الأنوار (арабча)
ⵎⴻⵣⴳⵉⴷⴰ ⵍⴰⵏⵡⴰⵔ (берберча)
Жойлашуви 34°03′51.6″Н 4°58′3.2″W / 34.064333°Н 4.967556°W / 34.064333; -4.967556
Манзил Фос, Марокаш
Бинокорлик ???—808

Тарихи

Масжид Идрис И томонидан милодий 808-йилда асос солинган[Ноте01 1]. Масжид Идрисга иттифоқдош бербер қабилаларининг шайхлари йиғинларини ўтказадиган қудуқ ёнида қурилган (шунинг учун „Шайхлар масжиди“ деб номланган)[1][2]. Унинг минораси бўлмаган ва монументал кўринишга эга эмас эди[1]:40. „Ал-Ануар“ номи Идрис Ига берилган эпитет эди, шунинг учун масжид ҳам бу номни олди[3].

933-йилда Фотимийлар номидан Фос губернатори Ҳамид ибн Ҳамдан ал-Ҳамданийнинг буйруғи билан хутба Шайхлар масжидидан Андалусия масжидига кўчирилди ва шу билан кейинги масжид асосий масжид сифатида белгиланди[4].

Ўшандан бери ўтган асрлар давомида Шайхлар масжиди кейинги таъмирлар натижасида сезиларли даражада ўзгарган кичик ибодатхона сифатида сақланиб қолган[2]. Кичик иншоот бугунги кунда ҳам шу жойда турибди, лекин фақат асл масжиднинг қолдиқлари ва археологик қолдиқлари сақланиб қолган[1]:137

Эслатмалар

  1. ↑ Бу баъзи ҳисобларга кўра Фоснинг ташкил топган санаси; Бошқалар буни бироз олдинроқ, яъни 789-йилга келиб барпо этилган бўлиши мумкин

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Ле Тоурнеау, Рогер. Фèс авант ле протеcторат: éтуде écономиқуэ эт соcиале д'уне вилле де л'оccидент мусулман. Cасабланcа: Соcиéтé Мароcаине де Либраириэ эт д'Éдитион, 1949. Ле Тоурнеау, Рогер (1949). Фèс авант ле протеcторат: éтуде écономиқуэ эт соcиале д’уне вилле де л’оccидент мусулман. Cасабланcа: Соcиéтé Мароcаине де Либраириэ эт д'Éдитион.
  2. ↑ 2,0 2,1 Гаиллард, Ҳенри. Уне вилле де л'Ислам: Фèс. Парис: Ж. Андрé, 1905 — 122, 115-бет. Гаиллард, Ҳенри (1905). Уне вилле де л’Ислам: Фèс. Парис: Ж. Андрé. пп. 122, 115.
  3. ↑ Вимерcати Сансеверино, Руггеро „Идрīс ал-Азҳар : фондатеур эт саинт патрон де Фèс“, . Фèс эт саинтетé, де ла фондатион à л'авèнемент ду Протеcторат (808-1912): Ҳагиограпҳиэ, традитион спиритуэлле эт ҳéритаге пропҳéтиқуэ данс ла вилле де Маwлāй Идрīс. Cентре Жаcқуэс-Берқуэ, 2014. 
  4. ↑ Террассе, Ҳенри. Ла мосқуéэ дес Андалоус à Фèс. Парис: Лес Éдитионс д'арт эт д'ҳистоире, 1942 — 8-бет.