Ал-Ашраф Алоуддин Кужук ибн Муҳаммад ибн Қалавун (арабча: الأشرف علاءالدين كجك‎‎), ал-Ашраф Кужук номи билан яхши танилган (шунингдек Кüçüк/Кüчüк деб ҳам ёзилади), (1334 – 1345-йил сентабр) 1341-йил августидан 1342-йил январигача мамлук султони бўлган. У тахтга чиққанда жуда ёш эди ва ҳақиқий ҳокимият унинг регенти, амир Қавсувн қўлида бўлиб, у Кужукнинг отаси султон Ан-Носир Муҳаммаднинг (1310–1341-йилларда ҳукмронлик қилган) йирик амалдори эди. Қавсувн 1341-йил декабр охирида мамлук қўзғолони натижасида ҳокимиятдан четлаштирилгач, орадан бир неча ҳафта ўтиб Кужук тахтдан ағдарилди. Кейинчалик султонликдаги сиёсий фитналар туфайли Кужук ўн бир ёшида ўлдирилади.

Ал-Ашраф Кужук
Ал-малик ал-Ашраф
Миср ва Сурия султони
Салтанат 5-август 1341 – 21-январ 1342
Ўтмишдоши Ал-Мансур Абу Бакр
Давомчиси Ан-Насир Аҳмад
Регент Қавсувн
Туғилиши 1334
Вафоти 1345-йил сентабр (11 ёшида)
Фарзандлари Йўқ
Тўлиқ номи
Ал-малик ал-Ашраф Алоу ад-Дин Кужук ибн Муҳаммад ибн Қалавун
Уй Қалавунийлар
Сулола Баҳрий
Отаси Ан-Насир Муҳаммад
Онаси Арду
Дини Ислом

Ҳаёти

Кужук 1334-йилда отаси султон Ан-Носир Муҳаммад (1310–1341-йилларда ҳукмронлик қилган) ва унинг татар рафиқаси Ардудан туғилган[1][2]. 1341-йил августида, беш ёки олти ёшида, Кужук Мисрнинг қудратли арбоби, амир Қавсувн томонидан султон этиб ўтқазилди; Қавсувн унинг регенти сифатида хизмат қилиб, аслида ҳокимият жиловини ўзи қўлида ушлаб турарди[3]. Кужук Қавсувн томонидан Кужукнинг катта ўгай акаси ва салафий бўлган султон Ал-Мансур Абу Бакр ҳибсга олиниб қатл этилгач султон этиб тайинланди[3]. Қавсувн мамлук қўзғолони чоғида ҳокимиятдан ағдарилиб ўлдирилганидан сўнг, 1342-йил 21-январда Кужук тахтдан четлатилди ва унинг ўрнига катта ўгай акаси Ан-Насир Аҳмад ўтирди[4].

Тахтдан ағдарилгач, Кужук онасининг парваришига қайтарилиб, Қоҳира қал’асининг аёллар қисмига жойлаштирилди[5]. Кужукнинг ўгай акаси Ас-Солиҳ Исмоил (1342–1345-йилларда ҳукмронлик қилган) даврида, Ас-Солиҳ Исмоил ва унинг онаси Кужукни тахт учун потенсиал да’вогар сифатида кўришарди[5]. 1345-йил августида Ас-Солиҳ Исмоил бир неча ой давомида азият чекаётган хасталикдан вафот этди. Унинг онаси Ас-Солиҳ Исмоилнинг хасталигига Кужукнинг онаси сеҳр-жоду қилгани сабаб бўлган, деб айблади[5]. Натижада, Кужук 1345-йил сентабр ойида ўн бир ёшида ўлдирилди[2][5].

Манбалар

  1. ↑ Бауден, Фрéдéриc (2009). "Тҳе Сонс оф ал-Нāṣир Муḥаммад анд тҳе Политиcс оф Пуппец: Wҳере Дид Ит Алл Старт?". Мамлук Студиэс Ревиэw (Миддле Эаст Доcументатион Cентер, Тҳе Университй оф Чиcаго) 13 (1): 63. ҳттп://мамлук.учиcаго.эду/МСР_ХИИИ-1_2009-Бауден_пп53-81.пдф. 
  2. ↑ 2,0 2,1 Бауден, Фрéдéриc „Тҳе Қалаwунидс: А Педигреэ“. Университй оф Чиcаго. Қаралди: 2016-йил 25-феврал.
  3. ↑ 3,0 3,1 Дрорй 2006, п. 20.
  4. ↑ Дрорй 2006, п. 24.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Ҳолт 1986, п. 122.

Адабиётлар

Ал-Ашраф Кужук
Мамлук султонлиги Cадет бранч
Таваллуди: 1334 Вафоти: 1345-йил сентабр
Ҳумкдорлик унвони
Олдингиси Миср ва Сурия султони
1341-йил август – 1342-йил 21-январ
wитҳ Қавсувн
Кейингиси