Al-Axdoriy
Саййидий Абдураҳмон ибн Муҳаммад ас-Сағир ибн Муҳаммад ибн Саййидий Амир ал-Ахдорий ал-Бисикрий (арабча: سيدي عبد الرحمن بن محمد الصغير بن محمد بن سيدي عمرو الأخضري; 1512–1575; ал-Ахдорий (арабча: الأخضري) номи билан танилган) — араб шоири, мантиқшуноси, астроном ва Моликий ҳуқуқшуноси.
Саййидий Абдураҳмон ибн Муҳаммад ал-Ахдорий | |
|---|---|
سيدي عبد الرحمن بن محمد الأخضري | |
| Шахсий маълумотлар | |
| Таваллуди | 1515 |
| Вафоти | 1575 |
| Дини | Ислом |
| Таваллуд шаҳри | Бискра, Жазоир |
| Келиб чиқиши | ал-Ахдорий сулоласи |
| Бошқа номлари | Ибн ал-Ахдорий |
| Касби | Уламо, астроном, мантиқшунос, шоир, ҳуқуқшунос |
У кенг оммалашган дидактик шеър — „Ас-Суллам ал-муравнақ фий ʻилм ал-мантиқ“ („Мантиқ илми сари безатилган нарвон“) муаллифидир. 144 мисрадан иборат ушбу шеър ал-Абҳарийнинг Китаб ал-Исагҳужи асарининг шеърий баёни бўлиб, исломий мантиқ тамойилларини баён қилади ҳамда мантиқдан ислом ақидаси ва фиқҳни асослашда қандай фойдаланиш мумкинлигини тушунтиради. Асар мусулмон оламида мантиққа кириш қўлланмаси сифатида ўрганилади[1] ва кўпинча ал-Ахдорийнинг ўз насрий шарҳи билан бирга ўқилади.
Шунингдек, у яна бир асар — „ал-Жавҳар ул-Макнун“ ёки „Ал-Жаваҳир ал-Макнуна фи’л-маъни wаъл-баян wаъл-бади“ни ёзгани билан ҳам танилган.
Келиб чиқиши
Ал-Ахдорий ҳозирги Жазоир ҳудудидаги Бискрада туғилган; у шунингдек Яманнинг Ибб минтақасидаги Бану ал-Ахдорий (арабча: بنو الأخضري) араб қабиласидан бўлган, шарифий араб оиласига (яъни олий насаб — шарафли авлод) мансублиги қайд этилади; бу қабила 680-йиллардан бери Жазоирда мавжуд бўлиб, Марокаш, Жазоир ва Ливияда Кабилат ал-Ахдорийяҳ (арабча: قبيلة الأخضرية) номи билан кўпроқ танилган.
Асарлари
Ал-Ахдорий ақлий илмлар, шариат, фиқҳ, тилшунослик, математика ва астрономия каби бир қанча соҳаларда кўплаб асарлар ёзган.
- Ас-Суллам ал-мунаврақ фий ʻилм ал-мантиқ („Мантиқ илми сари безатилган нарвон“; арабча: السلم المُنَوْرَقِ في علم المنطق): исломий мантиқ ҳақида 144 мисрали шеър. Бу асарни франсуз шарқшуноси Люсен милодий 1921-йилда таржима қилган ва уни халқаро миқёсдаги энг буюк китоблардан бири деб ҳисоблаган.
- „مختصر الأخضري في العبادات“ على مذهب الإمام مالك
- „نظم الجوهر المكنون في ثلاثة فنون: في علم البلاغة والبيان والبديع“
- „حلية اللب المصون على الجواهر المكنون“
- „منظومة الدرة البيضاء في الفرائض والحساب“
- „منظومة الدرة البيضاء في أحسن الفنون والأشياء“
- „نظم السلم المرونق في المنطق“
- „شرح السلم المرونق المذكور“
- „نظم السراج في علم الفلك“
- „نظم منثور ابن آجروم الدرر البهية على نظم الاجرومية“
- „نظم أزهر المطالب في هيئة الأفلاك والكواكب في علم الاسطرلاب“
- „قصيدة مدح النبي خالد بن سنان“
- „شعر القدسية واللامية في التصوف“
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ „Инҳериторс Ижаза“. 2012-йил 17-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 20-апрел.