Ал-Айям
„Ал-Айям“ (арабча: الأيام; таржимаси „Кунлар“) мисрлик профессор Тоҳа Ҳусайн томонидан 1926—1967-йилларда нашр этилган уч жилддан иборат романлаштирилган автобиографик асар. Китобда Тоҳа Ҳусайннинг кичик қишлоқдаги болалиги, кейин Миср ва Франсиядаги ўқиши ҳақида сўз боради. Бу замонавий араб адабиётининг энг машҳур асарларидан бири ҳисобланади[1].
| Мамлакат | Миср |
|---|---|
| Тил | арабча |
| Жанр(лар)и | автобиография |
| Ўзбек тилида нашр этилган санаси | 1926-1967-йиллар |
Жилдлар
Биринчи жилд 1926-йил январидан 1927-йил январигача „Ал-Ҳилол“ адабий журналида сериялаштирилиб, сўнгра 1929-йилда китоб ҳолида нашр этилган[1]. У Миср қишлоқларида кенг тарқалган жаҳолат ва урф-одатлар ҳақидаги воқеалар билан муаллифнинг болалик даврини қамраб олади. Ўша даврда амалда бўлган ва анъанавий ислом таълимининг батафсил тавсифини беради. Асар биринчи ва учинчи шахс ҳикоялари аралашмасида ёзилган. Ҳусайн кўпинча ўзини-ўзи тўхтатиб, назоратнинг етишмаслигини ҳикоя қилади. Тинглаш санъати ҳақида кўплаб ҳаволалар ва нарсаларнинг ҳиди ёки ҳис-туйғулари ҳақида тавсифловчи тафсилотлар мавжуд, чунки Ҳусайн ўзининг кўр бўлиб қолганини нозик тарзда ёритиб беради. Асар 1932-йилда инглиз тилида чоп этилган ҳамда „Ан Эгйптиан Чилдҳоод (Миср болалиги)“ деб номланган ва Э.Ҳ. Пакстон томонидан таржима қилинган[2].
Иккинчи жилд 1940-йилда китоб ҳолида нашр этилган[1]. Бу жилд асар қаҳрамонининг Ал-Азҳарга киришидан то Қоҳира университетига киришигача бўлган вақтни ўз ичига олади, асосий воқеалар унинг устозлари ва Ал-Азҳар анъаналарига қарши исёнига бағишланган. Ҳиларй Wеймент уни 1948-йилда „Тҳе Стреам оф Дайс (Кунлар оқими)“ номи остида таржима қилган[2].
Учинчи жилд 1955-йилнинг мартидан 1955-йилнинг июнигача „Ахер Саа“ журналида сериялаштирилган ҳолдаги нашридан сўнг, 1967-йилда китоб сифатида нашр этилган[1]. Китобнинг бу жилдидаги воқеалари муаллифнинг Қоҳира университетида, сўнг Франсияда ўқиган даври ва у ерда докторлик даражасини олгани ҳақида ва ниҳоят, Мисрга қайтиб, у ерда профессор даражасига эришгани хусусида ёзилган. Кеннетҳ Cраггнинг инглиз тилига таржимаси 1973-йилда „А Пассаге то Франcе (Франсияга ўтиш)“ сарлавҳаси остида нашр этилган[2].
Қабул қилиш ва таъсир қилиш
Олим Федwа Малти-Доугласнинг фикрича, „замонавий араб адабиётининг бошқа ҳеч бир асари ҳам араб дунёси, ҳам Ғарб ўқувчиларига бу асарчалик таниш эмас“[1]. Ҳусайн қўллаган стилистик услублар, айниқса, ҳикоячи ва Ҳусайннинг болаликдаги ўзига хос кинояли суҳбати араб романи ривожига катта таъсир кўрсатди[3].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Малти-Доуглас 2014.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Бамиа 1999.
- ↑ Аллен 2005.
Ҳаволалар
Адабиётлар
- Бамиа, Аида А. (1999). "Тҳе Дайс". Тҳе Миддле Эаст Жоурнал 53 (4): 659. ИССН 0026-3141. Арчивед фром тҳе оригинал он 2015-10-12. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20151012230529/ҳттпс://www.қуэстиа.cом/либрарй/жоурнал/1П3-46163820/тҳе-дайс. Қаралди: 2020-01-23.Ал-Айям]]
- Аллен, Рогер. Тҳе Арабиc Литерарй Ҳеритаге: Тҳе Девелопмент оф иц Генрес анд Cритиcисм. Cамбридге Университй Пресс, 2005. ИСБН 0-521-48525-8.
- Малти-Доуглас, Федwа. Блинднесс анд Аутобиограпҳй: Ал-Айям оф Таҳа Ҳусайн. Принcетон Университй Пресс, 2014. ИСБН 978-1-4008-5937-5.