Al-Beruniy universiteti

Al-Beruniy universiteti (pushtucha: البیروني پوهنتون‎‎; inglizcha: Al-Beroniy University) — Afgʻonistonning Kapiso viloyatida joylashgan davlat oliy taʼlim muassasasi. Universitet ulug' mutafakkir va olim Abu Rayhon Beruniy sharafiga nomlangan. Mazkur oliygoh 1998-yilda tashkil etilgan boʻlib, mamlakatning shimoli-sharqiy mintaqasida ilm-fan rivojlanishida muhim o'rin tutadi.

Tarixi

Al-Beruniy universiteti 1998-yilda Afgʻoniston Oliy taʼlim vazirligi tomonidan tashkil etilgan. Universitet dastlab tibbiyot va muhandislik fakultetlari bilan o'z faoliyatini boshlagan. Tashkil etilganidan buyon universitet bir necha bor siyosiy o'zgarishlar va urush harakatlari tufayli qiyinchiliklarga duch kelgan, biroq o'z faoliyatini to'xtatmagan.

Universitetning asosiy maqsadi Afg'onistonning chekka viloyatlaridagi yoshlarga zamonaviy ta'lim berish va mamlakatni qayta tiklash uchun zarur bo'lgan yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlashdir. 2000-yillarning boshidan boshlab xalqaro tashkilotlar yordamida universitet kampusi kengaytirildi va yangi laboratoriya uskunalari bilan jihozlandi.

Joylashuvi va kampusi

Universitet Kapiso viloyatining Kohiston tumanida, poytaxt Kobul shahridan taxminan 64 km masofada joylashgan. Universitet kampusi tabiat qo'ynida, sokin va bilim olish uchun qulay hududda barpo etilgan. Kampus tarkibida o'quv binolari, talabalar kutubxonasi, kompyuter markazlari va sport maydonchalari mavjud.

Fakultetlar va akademik faoliyat

Hozirda Al-Beruniy universitetida 9 ta asosiy fakultet faoliyat ko'rsatmoqda. Ularda jami 5000 dan ortiq talabalar tahsil oladi. Asosiy yo'nalishlar quyidagilardir:

Tibbiyot fakulteti: Viloyatdagi eng kuchli fakultetlardan biri bo'lib, bo'lajak shifokorlarni tayyorlaydi.
Muhandislik fakulteti: Qurilish va texnika yo'nalishlariga ixtisoslashgan.
Huquq va siyosiy fanlar fakulteti: Davlat boshqaruvi mutaxassislarini yetishtiradi.
Ziraat (Qishloq xo'jaligi) fakulteti: Hududning agrar salohiyatini oshirishga xizmat qiladi.
Pedagogika fakulteti: Maktablar uchun malakali o'qituvchilar tayyorlaydi.
Iqtisodiyot fakulteti: Moliya va boshqaruv sohasida bilim beradi.
Islomshunoslik fakulteti: Dinshunoslik va shariat qonun-qoidalarini o'rgatadi.

Ilmiy tadqiqotlar

Universitet qoshida bir qancha ilmiy-tadqiqot markazlari mavjud bo'lib, ular asosan mintaqaviy muammolarni (suv resurslari, qishloq xo'jaligi zararkunandalari, ijtimoiy masalalar) o'rganish bilan shug'ullanadi. Universitet olimlari xalqaro konferensiyalarda o'z ma'ruzalari bilan muntazam ishtirok etib kelishadi.

Hozirgi holati

2021-yildagi hukumat almashinuvidan so'ng universitet o'z ish faoliyatini davom ettirmoqda. Universitet Afg'onistonning strategik shimoliy hududlarida yashovchi yoshlar uchun yagona yirik oliy ta'lim markazi bo'lib qolmoqda. O'quv dasturlari va talabalar tartib-qoidalariga ba'zi o'zgarishlar kiritilgan bo'lsa-da, universitetning akademik missiyasi saqlanib qolgan.

Manbalar

Al-Beroniy University Official Portal.
Ministry of Higher Education of Afghanistan database.
World University Rankings: Afghanistan Universities.
UNESCO Higher Education reports in Central Asia.