Ziyosfera

Al-Fath masjidi

Ал-Фатҳ масжиди (арабча: مسجد الفتح‎‎) – Қоҳира шаҳридаги масжид. Рамсес майдонида жойлашган бўлиб, у энг катта масжидлар қаторига киради. Шаҳардаги энг баланд минора ва дунёдаги учинчи энг баланд минорани ушбу масжиддадир. Мисрдаги тўнтаришдан кейинги тартибсизликлар пайтида, Сеcонд Рамсес Инcидент [ар] 2013-йил 16-август куни масжидда бўлиб ўтди, натижада бир неча намойишчилар ҳалок бўлди ва жароҳат олди, кейин масжид ёпилди.

Масжид
Ал-Фатҳ масжиди
Жойлашуви 30°03′35″Н 31°14′46″Э / 30.059846°Н 31.246056°Э / 30.059846; 31.246056
Манзил Қоҳира, Миср
Йўналиши суннийлик

Тарихи

Масжиднинг қурилиши Мисрнинг илк мусулмонлар истилоси пайтида қурилган эски масжидга бориб тақалади. Бугунги Рамсес майдони 7-асрда Ум Дунин номи билан машҳур бўлган қишлоқ бўлиб, унда исломий босқинчилар ўз марказларини ва унга туташ масжидни ҳам ўрнатганлар. Кейинчалик масжид Фотимийлар халифаси Ҳаким томонидан кенгайтирилиб, „Ал-Мақс масжиди“ деб ном берилган. Ал-Мақризий харитасига кўра, бу ном ўша пайтда Нил дарёсидаги оролда Қал’ат Ал-Мақс номи билан машҳур бўлган яқин атрофдаги қал’ага ишора бўлган. Масжид Жомий Боб ал-Баҳр деб ҳам аталган. Фотимийлар даврида ҳовлида кўплаб палма дарахтлари бор эди ва халифалар Нил дарёсидаги флотдан масжиднинг кўринишини ёқтирар эди[1].

Масжид Мамлуклар султони Туман бой ИИ даврида тасаввуф бўйича мутахассис бўлган икки ака-ука Муҳаммад ва Абдулқодир ибн Ананларга қасида бўлган Авлад Анан масжиди деб ҳам аталган[2].

Бироқ, бу эски масжид 1798-йилда Қоҳира қо'зг'олони пайтида бошқа бир қанча масжидлар қатори франсуз босқинчи кучлари томонидан вайрон қилинган. Франсуз зобити номи билан аталган харобалар тепасида ҳарбий иншоот қурилган[2].

Кейинчалик, араб пудратчилари томонидан ўша жойда янги масжид барпо этилди ва 1990-йил 22-февралда Мисрнинг собиқ президенти Ҳусний Муборак томонидан Исро ва Меърож байрамлари пайтида очилди. Янги ташкил этилган масжид ислом контекстида „забт этиш“ деган маънони англатувчи „Ал-Фатҳ“ номини олди ва меъмор Ҳусайн Бикрий томонидан лойиҳалаштирилган[2][3].

Араб баҳори

2013-йил 14-август кунги Рабаа қирғинидан икки кун ўтиб, Муҳаммад Мурсий тарафдорлари Рамсес майдони ва масжидга қўшни ҳудудда тўпланишди. Полиция намойишчилар билан тўқнашганда, уларнинг бир қисми масжидга қочиб ўтган ва бу жой охир-оқибат ярадорлар шифохонасига айланган. Эртаси куни эрталаб полиция масжидга рейд уюштирди ва у ёпилишидан олдин намойишчиларни ҳибсга олди[4]. Воқеа Сеcонд Рамсес Инcидент [ар] деб номланади.

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ Мубарак, Али. الخطط التوفيقية
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 رمسيسАндоза:Рлм.. مملكة الفوضي !. Балад Неwс. Ретриэвед Жануарй 12, 2018.
  3. ↑ منير تركي: جمال الخط العربي يكسر القواعد ويتجاوزها. Ал Иттиҳад. Ретриэвед Жануарй 12, 2018.
  4. ↑ بالصور.. بعد 7 أشهر من الإغلاق.. مسجد „الفتح“ مبقاش اسم على مسمى.. ومترو „السادات“ و"الجيزة" ومخرج دار القضاء العالى مجرد ذكريات.. آلاف المتضررين يوميًا والرد على شكواهم „دواعٍ أمنية“. Ёум7. Ретриэвед Жануарй 27, 2018. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Al-Fath_masjidi" dan olindi