Al-Isfizariy
Abu Hotim al-Muzaffar al-Isfazariy (forscha: ابوحاتم مظفر اسفزاری; faoliyat davri: 11-asr oxiri yoki 12-asr boshlarida) Xurosonlik matematik, astronom va muhandis boʻlgan. Tarixchi va geograflar Ibn al-Asir hamda ensiklopedik olim Qutbiddin ash-Sheroziyning maʼlumotlariga koʻra, u Isfahondagi Saljuqiylar rasadxonasida ishlagan. Fors yozuvchisi Nizomiy Aruziy u bilan 1112 yoki 1113-yilda (hozirgi Afgʻonistondagi) Balx shahrida uchrashgan.[1]
Al-Isfazariy ensiklopedik olim Umar Xayyom va fors astronomi Al-Xaziniyning zamondoshi boʻlgan. Al-Isfazariyning bizgacha yetib kelgan asosiy asari Irshād dhavī al-kirfān ilā ṣinākat al-qaffān (Konsullarga qaratilgan qoʻl tarozisi sanʼati boʻyicha qoʻllanma) boʻlib, unda notekis yelkali qoʻl tarozisi nazariyasi bayon etiladi. Uning boshqa saqlanib qolgan asarlari qatoriga Yevklidning Negizlarining qisqacha bayoni, geometrik oʻlchovlar haqida matn va fors tilidagi meteorologiyaga oid risola kiradi[1].
Al-Isfazoriyning mexanika sohasiga oid asarlari ikki guruh matndan iborat. Ushbu matnlar Al-Furqon Islomiy Meros Jamgʻarmasi tomonidan Matn al-Muẓaffar al-Isfazārī fī kilmay al-aṯqāl va’l-ḥiyal (Al-Muzaffar al-Isfazoriyning ogʻirliklar va mexanik qurilmalar haqidagi ilmlarga oid matni) nomi bilan nashr etilgan[2].